ベーシックレベルBasic Level公共こうきょう・第だい3講こう【倫理りんり編へん】

社会しゃかいとは？
（公共こうきょう的てきな空間くうかん）

"လူ့အဖွဲ့အစည်းဆိုတာ ဘာလဲ?" — ဂျပန်ရဲ့ အတွေးအခေါ်၊ အသက်နဲ့ မိသားစု၊ ခေတ်သစ် ပညာရှင်တွေ၊ အင်တာနက်ခေတ်နဲ့ ယဉ်ကျေးမှုကွဲပြားမှု 🏙️

PART 1

日本にっぽんの思想しそう

ဂျပန်လူမျိုးရဲ့ စိတ်နေသဘောထား ဘယ်ကလာလဲ

📖 ပုံပြင်

မြန်မာနဲ့ ဂျပန်မှာ တူတာ တစ်ခု ရှိတယ် — မိုးရာသီ! 和辻わつじ哲郎てつろうWatsuji Tetsuro က 『風土ふうど』 မှာ ရေးတယ် — မိုးများတဲ့ モンスーンmonsoon ဒေသက လူတွေဟာ သဘာဝကို ချစ်တယ်၊ ဒါပေမဲ့ တိုင်ဖွန်း၊ ငလျင် ရောက်လာရင် ငြိမ်ငြိမ် ခံနိုင်တယ်။ ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှုရဲ့ ထူးခြားချက် — အနောက်တိုင်းက "အပြစ်" ကို ကြောက်ပေမဲ့ ဂျပန်က "ရှက်စိတ်" ကို ကြောက်တယ် — 「恥はじの文化ぶんか」။

ရှေးဂျပန်မှာ တောင်၊ မြစ်၊ သစ်ပင်တိုင်းမှာ နတ်ရှိတယ်လို့ ယုံတယ် — アニミズムanimism၊ နတ်ပေါင်း သန်းရှစ်ဆယ် (八百万やおよろず神かみ)။ ဂျပန်ရဲ့ ပထမဆုံး သမိုင်းစာအုပ် 『古事記こじき』 မှာ ဒီနတ်ပုံပြင်တွေ ရေးထားတယ်။

၆ ရာစုမှာ ပင်လယ်ဖြတ်ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာ ရောက်လာတယ်။ 聖徳太子しょうとくたいしPrince Shotoku က ဥပဒေ ၁၇ ချက် ရေးပြီး ပထမဆုံး စကားက 「和わをもって貴とうとしとなし」 — ညီညွတ်ခြင်းက အမြတ်ဆုံး။

平安へいあん ခေတ်မှာ တရုတ်ကို ပညာသင်သွားတဲ့ ဘုန်းကြီး ၂ ပါး ပြန်လာတယ် — 最澄さいちょうSaicho က 天台宗てんだいしゅう၊ 空海くうかいKukai က 真言宗しんごんしゅう။ 鎌倉かまくら ခေတ် စစ်ပွဲတွေ များလာတော့ "ရိုးရိုးလူတွေလည်း ကယ်တင်ခံရမလား" ဆိုတဲ့ မေးခွန်း ပေါ်လာတယ်။ 法然ほうねんHonen က "南無阿弥陀仏なむあみだぶつ ကိုပဲ ရွတ်"၊ တပည့် 親鸞しんらんShinran က "အပြစ်ရှိသူတောင် ကယ်တင်ခံရတယ်"၊ 一遍いっぺんIppen က ကခုန်ရင်း ရွတ်တယ်။ 道元どうげんDogen ကတော့ "ဘာမှ မတွေးနဲ့၊ ထိုင်ရုံပဲ" — 只管ひたすら打坐たざ။

ဂျပန်ရဲ့ အလှအပ စိတ်ဓာတ်လည်း ဒီကနေ ပေါ်လာတယ်။ 千せんの利休りきゅうSen no Rikyu ရဲ့ လက်ဖက်ရည် အခမ်းအနားမှာ ရိုးရှင်း တိတ်ဆိတ်တဲ့ အလှ — わび 🍵။ 松尾まつお芭蕉ばしょうMatsuo Basho ရဲ့ ကဗျာ "ကန်ဟောင်းထဲ ဖားခုန်ဆင်း၊ ရေသံ" မှာ အထီးကျန်တဲ့ အလှ — さび 🐸။

江戸えど ခေတ်မှာ ပညာရှင်တွေ ငြင်းကြပြန်တယ်။ 伊藤いとう仁斎じんさいIto Jinsai က 孔子こうしConfucius ရဲ့ မူရင်းစာကို ပြန်ဖတ်ရမယ် — 古学こがく။ 本居もとおり宣長のりながMotoori Norinaga ကတော့ "တရုတ်အတွေး (漢意からごころ) တွေ ဖယ်ပြီး ဂျပန်ရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ နှလုံးသားကို ရှာ" ဆိုပြီး 『古事記こじき伝でん』 ကို ၃၅ နှစ် ရေးတယ် — もののあはれ။

明治めいじ ခေတ် ဂျပန် တံခါးဖွင့်တော့ ¥10,000 ငွေစက္ကူပေါ်က လူ 福沢ふくざわ諭吉ゆきちFukuzawa Yukichi က 「天てんは人ひとの上うえに人ひとを造つくらず」 — လူတိုင်း တန်းတူ မွေးတယ် (天賦てんぷ人権じんけん) လို့ ရေးတယ်။ 中江なかえ兆民ちょうみんNakae Chomin က ルソーRousseau ကို ဘာသာပြန်လို့ 東洋とうようのルソーRousseau။ ခရစ်ယာန် 内村うちむら鑑三かんぞうUchimura Kanzo၊ 『武士道ぶしどう』 ရေးတဲ့ 新渡戸にとべ稲造いなぞうNitobe Inazo တို့လည်း ရှိတယ်။

大正たいしょう ခေတ်မှာ 美濃部みのべ達吉たつきちMinobe Tatsukichi က "ဧကရာဇ်ဟာ နိုင်ငံရဲ့ အင်္ဂါတစ်ခု" (天皇てんのう機き関説かんせつ)၊ 吉野よしの作造さくぞうYoshino Sakuzo က "ပြည်သူ ဗဟို" (民本主義みんぽんしゅぎ)။ ဝတ္ထုရေးဆရာ 夏目なつめ漱石そうせきNatsume Soseki က အပြင်က ဖိအားနဲ့ မဟုတ်ဘဲ 内発ないはつ的てき開化かいか၊ 柳田やなぎだ国男くにおYanagita Kunio ကတော့ ရွာတွေ လှည့်ပြီး ရိုးရိုးလူတွေရဲ့ ပုံပြင်တွေ စုတယ် — 民俗学みんぞくがく၊ 『遠野とおの物語ものがたり』။

📋 မှတ်စု・ဇယား・ပုံ (နှိပ်ပြီး ဖွင့်ပါ)

① 日本にっぽんの風土ふうど ရာသီဥတုက စိတ်ကို ပုံဖော်တယ်

和辻わつじ哲郎てつろうWatsuji Tetsuro ရဲ့ စာအုပ် 『風土ふうど』 — ရာသီဥတုပုံစံ ၃ မျိုး：

🌧️

モンスーンmonsoon型かた

ရာသီလေ မိုးများ — ခံနိုင်ရည်ရှိ၊ လက်ခံတတ် (🇯🇵 ဂျပန် + 🇲🇲 မြန်မာ)

🏜️

砂漠さばく型がた

သဲကန္တာရ — တိုက်ခိုက်တတ်၊ အုပ်စုစည်း

🐑

牧場ぼくじょう型がた

မြက်ခင်း (ဥရောပ) — ဆင်ခြင်တွေးခေါ်

ကျွန်းနိုင်ငံ၊ လယ်သမား (ムラvillage意識いしき = ရွာစိတ်)၊ ウチinsideとソトoutside (အတွင်းလူ/အပြင်လူ)、 ハレspecial dayとケordinary day (ပွဲနေ့/ရိုးရိုးနေ့)
အနောက်တိုင်း = 「罪つみの文化ぶんか」 (အပြစ်) vs ဂျပန် = 「恥はじの文化ぶんか」 (ရှက်စိတ်) 😳

縄文じょうもん = アニミズムanimism 🌳 (အရာတိုင်းမှာ ဝိညာဉ်)→弥生やよい = シャーマニズムshamanism・祭まつり→大和やまと = 八百万やおよろず神かみ・神道しんとう→奈良なら = 『古事記こじき』『日本書紀にほんしょき』

美意識びいしき	ဘာလဲ	人物じんぶつ
無常観むじょうかん	အရာအားလုံး မမြဲ (အနိစ္စ)	鴨かもの長明ちょうめい『方丈ほうじょう記き』・兼好けんこう法師ほうし『徒然草つれづれぐさ』
幽玄ゆうげん	နက်နဲ လျှို့ဝှက် အလှ	観阿弥かんあみ・世阿弥ぜあみの能のう
わび	ရိုးရှင်း တိတ်ဆိတ်တဲ့ အလှ 🍵	千せんの利休りきゅうSen no Rikyu の茶道さどう
さび	ဟောင်းနွမ်း အထီးကျန် အလှ 🐸	松尾まつお芭蕉ばしょうMatsuo Basho の俳句はいく

💡 မှတ်နည်း — わび = わん(ပန်းကန်) 🍵 လက်ဖက်ရည် = 千せんの利休りきゅうSen no Rikyu ・さび = "さみしい(အထီးကျန်)" ဖားလေး ခုန်ချ 🐸 = 芭蕉ばしょう

② 日本にっぽん仏教ぶっきょうの展開てんかい ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂျပန်ရောက်ပုံ

聖徳太子しょうとくたいしPrince Shotoku〔厩戸うまやと王おう〕 — 憲法けんぽう十七条じゅうしちじょう「和わをもって貴とうとしとなし」 (ညီညွတ်ခြင်းက အမြတ်ဆုံး) 🤝

時代じだい	宗派しゅうは	人物じんぶつ	ポイントpoint
平安へいあん	天台宗てんだいしゅう	最澄さいちょうSaicho〔伝教でんぎょう大師だいし〕	一切いっさい衆生しゅじょう悉有しつう仏性ぶっしょう・法華ほっけ経きょう
平安へいあん	真言宗しんごんしゅう	空海くうかいKukai〔弘法こうぼう大師だいし〕	密教みっきょう・大日如来だいにちにょらい
鎌倉かまくら念仏ねんぶつ南無阿弥陀仏なむあみだぶつ他力たりき	浄土宗じょうどしゅう	法然ほうねんHonen	専修せんしゅう念仏ねんぶつ
	浄土真宗じょうどしんしゅう	親鸞しんらんShinran	悪人あくにん正機しょうき説せつ
	時宗じしゅう	一遍いっぺんIppen	踊念仏おどりねんぶつ 💃
鎌倉かまくら坐禅ざぜん・自力じりき	臨済宗りんざいしゅう	栄西えいさいEisai	公案こうあん問答もんどう
鎌倉かまくら坐禅ざぜん・自力じりき	曹洞宗そうとうしゅう	道元どうげんDogen	只管ひたすら打坐たざ (ထိုင်ရုံသာ)
鎌倉かまくら題目だいもく	日蓮にちれんNichiren宗そう	日蓮にちれんNichiren	南無なむ妙法みょうほう蓮華れんげ経きょう

💡 မှတ်နည်း — 最澄さいちょうSaicho = 天台てんだい ("さい(最さい)てん(天てん)" = 最高さいこうの天てん) ・ 空海くうかいKukai = 真言しんごん ("空そらと海うみの真しんん中なか") ・法然ほうねんHonen → 親鸞しんらんShinran = ဆရာ → တပည့် (浄土じょうど → 浄土じょうど真しん) ・ 一遍いっぺんIppen = 一緒いっしょに踊おどる 💃 ・ 道元どうげんDogen = ထိုင်ရုံ "どうぞ座すわって" 🧘

③ 近世きんせい（江戸えど）の思想しそう ကွန်ဖြူးရှပ် + ဂျပန်ပညာ + အနောက်ပညာ

📜 儒学じゅがく

林はやし羅山らざん = 朱子学しゅしがく、中江なかえ藤樹とうじゅ = 陽明学ようめいがく

古学こがく = 孔子こうしConfucius・孟子もうしMencius မူရင်းဆီ ပြန်သွား：

山鹿やまが素行そこう = 聖学せいがく・士道しどう
伊藤いとう仁斎じんさいIto Jinsai = 古義こぎ学がく「誠まこと」
荻生おぎゅう徂徠そらいOgyu Sorai = 古こ文辞ぶんじ学がく

🗾 国学こくがく

本居もとおり宣長のりながMotoori Norinaga 『古事記こじき伝でん』 — 外来がいらい思想しそう 漢意からごころ〔からごころ〕 ကို ပယ်ပြီး 真心まごころ・「もののあはれ」 (ခံစားနိုင်စိတ်) ကို အလေးထား

🔬 洋学ようがく〔蘭学らんがく〕

杉田すぎた玄白げんぱく・前野まえの良沢りょうたく (解体かいたい新書しんしょ)、シーボルトSiebold、緒方おがた洪庵こうあん

民衆みんしゅう思想しそう = 石田いしだ梅岩ばいがん・安藤あんどう昌益しょうえき・二宮にのみや尊徳そんとく / 幕末ばくまつ = 吉田松陰よしだしょういん・佐久間さくま象山しょうざん (和魂わこん洋才ようさい)

💡 မှတ်နည်း — 本居もとおり宣長のりなが = 『古事記こじき伝つて』 = "長ながい日本にっぽんの話はなしを伝つてえる" 📖 ・伊藤いとう仁ひとし斎とき = 古義こぎ学がく ("仁ひとし義ぎ" と "古ふる義ぎ")

④ 明治めいじ〜昭和しょうわの思想しそう ခေတ်သစ် ဂျပန်

💴 福沢ふくざわ諭吉ゆきちFukuzawa Yukichi

慶應けいおう義塾ぎじゅく တည်ထောင်သူ (¥10,000 ငွေစက္ကူ!)။「天てんは人ひとの上うえに人ひとを造つくらず…」『学問がくもんのすゝめ』 — 天賦てんぷ人権じんけん論ろん・実学じつがく。「一身いっしん独立どくりつして一いち国こく独立どくりつす」

📕 中江なかえ兆民ちょうみんNakae Chomin

"東洋とうようのルソーRousseau" — ルソーRousseau『社会しゃかい契約けいやく論ろん』ကို ဘာသာပြန် 『民みん約やく訳解やくかい』

🍵 岡倉おかくら天心てんしんOkakura Tenshin

အင်္ဂလိပ်လို 『東洋とうようの理想りそう』『茶ちゃの本ほん』 — 大おおアジアAsia主義しゅぎ

✝️ 内村うちむら鑑三かんぞうUchimura Kanzo

キリストChrist教きょう — 『代表的だいひょうてき日本人にほんじん』 (English) ・不敬ふけい事件じけん

🥋 新渡戸にとべ稲造いなぞうNitobe Inazo

English 『武士道ぶしどう』・国際こくさい連盟れんめい事務局じむきょく次長じちょう (旧きゅう¥5,000)

🏛 美濃部みのべ達吉たつきちMinobe Tatsukichi ／吉野よしの作造さくぞうYoshino Sakuzo

大正たいしょうデモクラシーdemocracy — 天皇てんのう機き関説かんせつ／民本主義みんぽんしゅぎ

📚 夏目なつめ漱石そうせきNatsume Soseki

自己じこ本位ほんい・則天そくてん去私きょし — 「外発がいはつ的てき開化かいか」ကို ဝေဖန်ပြီး「内発ないはつ的てき開化かいか」

🧘 西田にしだ幾多郎きたろうNishida Kitaro ／和辻わつじ哲郎てつろうWatsuji Tetsuro

「純粋じゅんすい経験けいけん」／「間柄あいだがら的てき存在そんざい」

👻 柳田やなぎだ国男くにおYanagita Kunio

『遠野とおの物語ものがたり』 — 日本にっぽん民俗学みんぞくがくの祖そ။ ရွာက နာမည်မရှိ "常民じょうみん" ရဲ့ ဘဝ

☀️ 平塚ひらつからいてうHiratsuka Raicho

女性じょせい解放かいほう運動うんどう「元始げんし、女性じょせいは太陽たいようであった」

⬅️ 左翼さよく思想しそう = 社会主義しゃかいしゅぎ

安部あべ磯雄いそお・片山潜かたやません・幸徳こうとく秋水しゅうすい(大逆たいぎゃく事件じけん)

➡️ 右翼うよく思想しそう = 国家主義こっかしゅぎ

三宅みやけ雪嶺せつれい (国粋主義こくすいしゅぎ)・徳富とくとみ蘇峰そほう (平民へいみん主義しゅぎ→国家主義こっかしゅぎ)

💡 မှတ်နည်း — 美濃部みのべ = 機関きかん説せつ ("みんなの機関きかん") ・吉野よしの = 民本みんぽん ("よし、民みんの本ほん") ・兆民ちょうみん = "兆ちょう(အများ)の民みん" = ルソーRousseau の民みん約やく

まとめ ✔ PART1

日本にっぽん文化ぶんか・思想しそう = 国内こくないのものと外来がいらいのものが 共存きょうぞん・重層じゅうそう
一番いちばん大おおきな影響えいきょう = 仏教ぶっきょうと儒学じゅがく
左翼さよく = 社会主義しゃかいしゅぎ、右翼うよく = 国家主義こっかしゅぎ、民俗学みんぞくがく = 柳田やなぎだ国男くにおYanagita Kunio

PART 2

生命倫理せいめいりんりと家族かぞく

အသက်နဲ့ ဆိုင်တဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရား + မိသားစု ပြောင်းလဲမှု

📖 ပုံပြင်

ဆေးပညာ တိုးတက်လာတော့ အရင်က မရှိခဲ့တဲ့ မေးခွန်းတွေ ပေါ်လာတယ် — 生命倫理せいめいりんり။ 1996 မှာ ドリーDolly ဆိုတဲ့ သိုးလေး မွေးလာတယ် — ဒါပေမဲ့ သူ့မှာ အဖေ မရှိဘူး၊ အခြားသိုးရဲ့ မိတ္တူ (クローンclone) ဖြစ်နေတယ် 🐑။ ဂျပန်ပညာရှင် 山中やまなか伸弥しんやYamanaka Shinya ကတော့ အရေပြားဆဲလ်ကနေ ဘာဆဲလ်မဆို ဖြစ်နိုင်တဲ့ iPS細胞さいぼう ကို တီထွင်ပြီး ノーベルNobel賞しょう ရတယ်။

ဆေးရုံမှာ လူတစ်ယောက် ဦးနှောက် အားလုံး အလုပ်မလုပ်တော့ဘူး — 脳死のうし။ နှလုံးက ခုန်နေသေးတယ်။ ဒီလူရဲ့ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါကို တခြားလူနာကို လှူလို့ရလား? လှူသူ = ドナーdonor၊ လက်ခံသူ = レシピエントrecipient။ 2009 ဥပဒေ ပြင်ပြီးနောက် ကိုယ်တိုင် မငြင်းထားရင် 家族かぞく သဘောတူရင် လှူလို့ရတယ်။

ဆရာဝန်က ကုသမှုမလုပ်ခင် သေချာ ရှင်းပြပြီး လူနာ သဘောတူမှ လုပ်ရမယ် — インフォームドコンセントinformed consent။ အသက်ရှည်ဖို့ချည်းပဲ မဟုတ်ဘဲ ဘဝ အရည်အသွေး (QOL) ကလည်း အရေးကြီးတယ်။ နောက်ဆုံးအချိန်ကို ကိုယ့်ပုံစံနဲ့ နေနိုင်တဲ့ နေရာ = ホスピスhospice။

အရင်က အဘိုးအဘွား၊ ဦးလေးတွေနဲ့ အိမ်ကြီးထဲ အတူနေတယ်။ အခု အဖေ၊ အမေ၊ ကလေးပဲ — 核かく家族かぞく၊ တစ်ယောက်တည်း နေသူတွေလည်း များလာတယ်။ မိသားစုဟာ သွေးနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ 基礎的きそてき集団しゅうだん၊ ကျောင်း၊ ကုမ္ပဏီကတော့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဖွဲ့တဲ့ 機能的きのうてき集団しゅうだん။

ဂျပန်မှာ အမျိုးသမီးတွေ အလုပ်လုပ်ပုံက ဂရပ်ဆွဲရင် M ပုံစံ — လက်ထပ်၊ ကလေးမွေးချိန်မှာ ကျသွားတယ်။ ဒါကို ပြင်ဖို့ 女子じょし差別さべつ撤廃てっぱい条約じょうやく (1979) → 男女だんじょ雇用機会こようきかい均等法きんとうほう (1985) → 男女だんじょ共同きょうどう参画さんかく社会しゃかい基本法きほんほう (1999)။ ယဉ်ကျေးမှုက ဖန်တီးတဲ့ ကျားမ ခွဲခြားမှု = ジェンダーgender၊ ဂျပန်ရဲ့ ジェンダーギャップgender gap အဆင့်က ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံတွေထဲ နောက်ဆုံးလောက်မှာ ရှိတယ်။

📋 မှတ်စု・ဇယား・ပုံ (နှိပ်ပြီး ဖွင့်ပါ)

① 生命倫理せいめいりんり〔バイオエシックスbioethics〕 ဆေးပညာ တိုးတက်လာတော့ ပေါ်လာတဲ့ မေးခွန်းတွေ

生命倫理せいめいりんり = မွေး・အို・နာ・သေ နဲ့ ဆိုင်တဲ့ ပြဿနာအသစ်တွေ။

🤰 代理だいり出産しゅっさん

တခြားမိန်းမက ကိုယ်ဝန်ဆောင်ပေး — ဂျပန်မှာ မလုပ်ရ (自主じしゅ規制きせい)

🔍 出生前しゅっせいまえ診断しんだん

မွေးခင် ကလေးရဲ့ ရောဂါ စစ်ဆေး — "အသက်ကို ရွေးချယ်ခြင်း" ဖြစ်မလား?

🦾 エンハンスメントenhancement

နည်းပညာနဲ့ လူ့စွမ်းရည် မြှင့် — ကိုယ်ကျင့်တရား ပြဿနာများ

🐑 クローンclone

ဗီဇတူ မိတ္တူ သက်ရှိ — 1996 イギリスUK ドリーDolly သိုး

🧫 ES細胞さいぼう

သန္ဓေသား(受精卵じゅせいらん)ကို သုံးတဲ့ 万能ばんのう細胞さいぼう

🧬 iPS細胞さいぼう

အရေပြားဆဲလ်ကနေ လုပ်တဲ့ 万能ばんのう細胞さいぼう — 山中やまなか伸弥しんやYamanaka Shinya ノーベルNobel賞しょう (2012)

💡 မှတ်နည်း — ES = Embryo(သန္ဓေသား) ・ iPS = 小文字こもじ i = iPhone လို ဂျပန်က တီထွင် 📱 (အရေပြားကနေ)

② 臓器ぞうき移植いしょくと脳死のうし ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါ အစားထိုးခြင်း

提供ていきょう者しゃ〔ドナーdonor〕 🎁→ 臓器ぞうき →移植いしょく患者かんじゃ〔レシピエントrecipient〕 🏥

🟥 = အလုပ်မလုပ်တော့တဲ့ အပိုင်း

脳死のうし = ဦးနှောက် အားလုံး (脳幹のうかん・小脳しょうのう・大脳だいのう) ပြန်မကောင်းနိုင်အောင် ရပ်။ 植物しょくぶつ状態じょうたい = ကိုယ်တိုင် အသက်ရှူနိုင်သေးတယ် (大脳だいのう ပဲ ပျက်)။

臓器移植法ぞうきいしょくほう (1997) — အင်္ဂါ လှူမှသာ 脳死のうし = 人ひとの死し
改正かいせい (2009) — ၀ နှစ်ကစ လှူနိုင်၊ ကိုယ်တိုင် မငြင်းထားရင် 家族かぞくရဲ့ သဘောတူညီချက်နဲ့ ရ

📝 リビングウィルliving will

အသက်ဆုံးခါနီး ကုသမှုကို ကြိုရေးထား

🕊 尊厳死そんげんし・安楽死あんらくし

ဂျပန်မှာ 積極的せっきょくてき安楽死あんらくし တရားဝင် မရှိ

🤝 インフォームドコンセントinformed consent

ဆရာဝန် သေချာ ရှင်းပြ → လူနာ သဘောတူမှ ကု

🌷 QOL vs SOL

QOL = ဘဝအရည်အသွေး / SOL = အသက်ရဲ့ မြင့်မြတ်မှု။ ホスピスhospice = နောက်ဆုံးအချိန် ကိုယ့်ပုံစံအတိုင်း နေနိုင်တဲ့ နေရာ

③ 家族かぞくの変化へんか မိသားစု သေးလာတယ်

🏡 基礎的きそてき集団しゅうだん

သွေး/ဒေသ နဲ့ သဘာဝအလျောက် — 家族かぞく・地域社会ちいきしゃかい(ရွာ၊ မြို့)

🏢 機能的きのうてき集団しゅうだん

ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဖွဲ့ — 学校がっこう・企業きぎょう・政党せいとう

核かく家族かぞく = လင်မယား (+ အိမ်ထောင်မကျသေးတဲ့ ကလေး) 👨‍👩‍👧
単独世帯たんどくせたい (တစ်ယောက်တည်း) များလာ ・拡大かくだい家族かぞく
家族かぞく機能きのうの外部がいぶ化か — မိသားစုလုပ်ငန်း (ထမင်းချက်၊ ကလေးထိန်း…) ကို အပြင်ကို အပ်
DV (ドメスティック＝バイオレンスdomestic violence)・デートdateDV・ネグレクトneglect (ကလေးကို လျစ်လျူရှု)

④ 男女だんじょ共同きょうどう参画さんかく社会しゃかい ကျားမ တန်းတူ

(ပုံသဏ္ဌာန်ပြ ပုံကြမ်း) အမျိုးသမီး အလုပ်လုပ်နှုန်းက M字じカーブcurve — လက်ထပ်/ကလေးမွေးချိန် ကျသွားတယ်။

1945 女性じょせい参政権さんせいけん→1979 女子じょし差別さべつ撤廃てっぱい条約じょうやく→1985 男女だんじょ雇用機会こようきかい均等法きんとうほう→1995 育児いくじ・介護休業法かいごきゅうぎょうほう→1999 男女だんじょ共同きょうどう参画さんかく社会しゃかい基本法きほんほう→2015 女性活躍推進法じょせいかつやくすいしんほう

ジェンダーgender = လူ့အဖွဲ့အစည်း/ယဉ်ကျေးမှုက ဖန်တီးတဲ့ ကျားမ (セックスsex = ဇီဝ)
ジェンダーギャップgender gap指数しすう — ဂျပန် ၁၅၆ နိုင်ငံမှာ ၁၂၀ (2021)
アファーマティブ＝アクションaffirmative action〔積極的差別是正措置せっきょくてきさべつぜせいそち〕・クオータquota制せい
選択せんたく的てき夫婦別姓ふうふべっせい・ ダイバーシティdiversity〔多様性たようせい〕・ LGBTQ+・ソーシャルインクルージョンsocial inclusion

まとめ ✔ PART2

生命倫理せいめいりんり = 生なま老ろう病死びょうしをめぐる新あたらしい問題もんだい。本人ほんにん・家族かぞくの 意思いし・幸福こうふく の尊重そんちょうが大切たいせつ
家族かぞく = 基礎的きそてき集団しゅうだん
日本にっぽんの女性じょせい進出しんしゅつ = 法整備ほうせいびは進すすんだがまだ不十分ふじゅうぶん

PART 3

現代げんだいの思想しそう

"ဆင်ခြင်ဉာဏ်" ကို သံသယဝင်လာတဲ့ ခေတ် + တရားမျှတမှု

📖 ပုံပြင်

ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက် ဥရောပ ပညာရှင်တွေ မေးကြတယ် — "ဆင်ခြင်ဉာဏ် တိုးတက်တဲ့ ခေတ်မှာ ဘာလို့ ဒီလောက် ရက်စက်တဲ့ စစ်ပွဲ ဖြစ်ရတာလဲ?" သူတို့က "ယေဘုယျ လူသား" အစား "အခု ဒီမှာ ရှိနေတဲ့ ငါ" — 実存じつぞん — ကို အလေးထားလာတယ်။

ဒိန်းမတ်က キルケゴールKierkegaard က စိတ်ပျက်အားငယ်မှုကို 「死しに至いたる病やまい」 လို့ ခေါ်ပြီး ဘုရားရှေ့ တစ်ယောက်တည်း ရပ်တဲ့ 単独者たんどくしゃ ဖြစ်ရမယ် တဲ့။ ဂျာမန် ニーチェNietzsche ကတော့ 「神かみは死しんだ」 လို့ အော်ပြီး ကိုယ့်တန်ဖိုး ကိုယ်ဖန်တီးရမယ် တဲ့။

ヤスパースJaspers က သေခြင်းလို ရှောင်လို့မရတဲ့ 限界げんかい状況じょうきょう ရောက်မှ လူဟာ နိုးကြားလာတယ် တဲ့။ ハイデッガーHeidegger က လူအုပ်ထဲ ပျောက်နေတဲ့ ダス・マン မဖြစ်နဲ့ တဲ့။ ပြင်သစ် サルトルSartre ကတော့ "ကတ်ကြေးက ညှပ်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လုပ်ထားတာ၊ ဒါပေမဲ့ လူက အရင်မွေးပြီးမှ ကိုယ်ဘာဖြစ်မလဲ ကိုယ်တိုင်ရွေးတာ" — 「実存じつぞんは本質ほんしつに先立さきだつ」။

ဂျာမန် ယုဒ ပညာရှင်တွေ ナチスNazis ဆီက ထွက်ပြေးပြီး အမေရိကမှာ ဆက်စဉ်းစားကြတယ် — フランクフルトFrankfurt学派がくは။ フロムFromm က လူတွေ လွတ်လပ်မှုကို ကြောက်ပြီး အာဏာရှင်ဆီ ပြေးတယ် (自由じゆうからの逃走とうそう)။ ハーバーマスHabermas က အချင်းချင်း ညီတူညီမျှ ဆွေးနွေးနိုင်တဲ့ 公共こうきょう空間くうかん လိုတယ် တဲ့။ ハンナ・アーレント ကလည်း 全体ぜんたい主義しゅぎ ဘယ်လို ပေါ်လာလဲ ရှင်းပြတယ်။

မျှတတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်း ဘယ်လိုလဲ? ロールズRawls က ပုံပြင်တစ်ခု စဉ်းစားခိုင်းတယ် — မျက်နှာဖုံး (無知むちのヴェールveil) စွပ်ထားလို့ မင်း ချမ်းသာမလား ဆင်းရဲမလား မသိဘူး။ အဲဒီအချိန် စည်းမျဉ်းရေးရင် မင်းက အဆင်းရဲဆုံးသူကိုပါ ကာကွယ်တဲ့ စည်းမျဉ်း ရေးမှာပဲ — 「公正こうせいとしての正義せいぎ」၊ 『正義論せいぎろん』။

マイケル・サンデル က "လူဟာ အသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာ ကြီးလာတာ" ဆိုပြီး ロールズRawls ကို ဝေဖန်တယ်။ インドIndia က アマルティアAmartya・セン ကတော့ "လူတိုင်းကို စက်ဘီး တူတူပေးလည်း ခြေထောက်မကောင်းသူ မစီးနိုင်ဘူး၊ ပစ္စည်းထက် ဘာလုပ်နိုင်လဲ (潜在能力せんざいのうりょく) ကို ကြည့်ရမယ်" တဲ့။

📋 မှတ်စု・ဇယား・ပုံ (နှိပ်ပြီး ဖွင့်ပါ)

① 実存じつぞん主義しゅぎ "ဒီမှာ ရှိနေတဲ့ ငါကိုယ်တိုင်" အရေးကြီး

"ယေဘုယျ လူ" မဟုတ်ဘဲ အခု ဒီမှာ ရှိနေတဲ့ ငါ = 「実存じつぞん」။

人物じんぶつ		キーワードkeyword
キルケゴールKierkegaard 🇩🇰	有神論ゆうしんろん	「死しに至いたる病やまい」(= 絶望ぜつぼう)・実存じつぞんの三さん段階だんかい (美的びてき→倫理的りんりてき→宗教的しゅうきょうてき) → 神かみの前まえの「単独者たんどくしゃ」
ニーチェNietzsche 🇩🇪	無神論むしんろん	「神かみは死しんだ」・ニヒリズムnihilism・超人ちょうじん
ヤスパースJaspers 🇩🇪	有神論ゆうしんろん	「限界げんかい状況じょうきょう」で超越ちょうえつ者しゃ〔包括ほうかつ者しゃ〕に出会であう・愛あいしながらの戦たたかい
ハイデッガーHeidegger 🇩🇪	無神論むしんろん	「ひと〔ダス＝マンdas Man〕」じゃなく「現存在げんそんざい〔ダーザインDasein〕」
サルトルSartre 🇫🇷	無神論むしんろん	「実存じつぞんは本質ほんしつに先立さきだつ」「自由じゆうの刑けい」・アンガージュマンengagement
ボーヴォワールBeauvoir 🇫🇷		「人ひとは女おんなに生うまれるのではない，女おんなになるのだ」

✂️ ဥပမာ (サルトルSartre) — ကတ်ကြေးက "ညှပ်ဖို့" ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်(本質ほんしつ) ရှိပြီးမှ လုပ်တာ။ လူကတော့ အရင်မွေး(実存じつぞん) ပြီးမှ ကိုယ်ဘာဖြစ်မလဲ ကိုယ်တိုင် ရွေးတယ်!

💡 မှတ်နည်း — 有神論ゆうしんろん = キルケゴール・ヤスパース = "キャ(キ+ヤ)！神かみ様さま！" 🙏 ・ニーチェNietzsche = "ニー(No!) 神かみ" 🙅

② フランクフルトFrankfurt学派がくはほか ဘာလို့ ナチズムNazism ပေါ်လာတာလဲ

"ဆင်ခြင်ဉာဏ် တိုးတက်တဲ့ ခေတ်မှာ ヒトラーHitler လို 全体ぜんたい主義しゅぎ ဘာလို့ ပေါ်လာလဲ?" 🤔

ホルクハイマーHorkheimer・アドルノAdorno — 道具どうぐ的てき理性りせい ကို ဝေဖန်
フロムFromm — 『自由じゆうからの逃走とうそう』
ハーバーマスHabermas — 対話たいわ的てき理性りせい・「公共こうきょう空間くうかん」・生活せいかつ世界せかいの植民地しょくみんち化か
ハンナ＝アーレントHannah Arendt — 全体ぜんたい主義しゅぎ ဘယ်လိုဖြစ်လဲ・公共こうきょう空間くうかん・労働ろうどう／仕事しごと／活動かつどう

ウィトゲンシュタインWittgenstein

分析ぶんせき哲学てつがく

レヴィ＝ストロースLévi-Strauss

構造こうぞう主義しゅぎ — "တိုးတက်မှု" မရှိ၊ ပုံစံတူ「交換こうかん」

フーコーFoucault

「知ちの考古学こうこがく」

レヴィナスLevinas

「汝なんじ殺ころすなかれ」

③ 公平こうへいと正義まさよし မျှတတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်း ဘယ်လိုလဲ

ロールズRawls 『正義論せいぎろん』 — 「公正こうせいとしての正義せいぎ」

🎭 無知むちのヴェールveil — မျက်နှာဖုံးစွပ်ထားလို့ ကိုယ် ချမ်းသာမလား ဆင်းရဲမလား မသိဘူး ဆိုပါစို့။ အဲဒီအချိန်မှာ စည်းမျဉ်းရေးရင် လူတိုင်း မျှတအောင် ရေးမှာပဲ!

第だい一いち原理げんり = 平等びょうどうな自由じゆう
第だい二に原理げんり = 公正こうせいな機会きかい均等きんとう＋ 格差かくさ原理げんり (ကွာဟမှုက အဆင်းရဲဆုံးသူကို အကျိုးရှိမှ ခွင့်ပြု)
功利こうり主義しゅぎ ကို ဝေဖန် — ပျော်ရွှင်မှုရဲ့ 「分配ぶんぱい」 ကို မစဉ်းစားလို့

リベラリズムliberalism

ロールズRawls — လွတ်လပ်မှု + တန်းတူ (大おおきな政府せいふ)

リバタリアニズムlibertarianism

ノージックNozick — လွတ်လပ်မှု အမြင့်ဆုံး (小ちいさな政府せいふ)

コミュニタリアニズムcommunitarianism

マイケル＝サンデルMichael Sandel — အသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ 共通きょうつう善ぜん

インドIndia ၏ アマルティアAmartya＝セン — アジアAsia初はつノーベルNobel経済学けいざいがく賞しょう (1998)။ 潜在能力せんざいのうりょく〔ケイパビリティcapability〕 — ပိုက်ဆံ ပေးရုံနဲ့ မလုံလောက်၊ လူတစ်ယောက်ချင်း ဘာလုပ်နိုင်လဲ ဆိုတဲ့ လွတ်လပ်မှု → 人間にんげん開発かいはつ指数しすう

🚲 ဥပမာ — စက်ဘီး တူတူပေးလည်း ခြေထောက်မကောင်းတဲ့သူ မစီးနိုင်ဘူး။ ပစ္စည်းထက် "ဘာလုပ်နိုင်လဲ" ကို ကြည့်ရမယ် = セン

まとめ ✔ PART3

「理性りせい」より自分自身じぶんじしんの「実存じつぞん」を重視じゅうし = 実存じつぞん主義しゅぎ
フランクフルトFrankfurt学派がくはは 全体ぜんたい主義しゅぎ を批判ひはんし恐おそれた
公共こうきょう的てきな空間くうかんでは他者たしゃとの関係かんけいで 公平こうへいさや正義まさよし が問とわれる

PART 4

情報化じょうほうか社会しゃかいと異文化いぶんか理解りかい

အင်တာနက်ခေတ် + ယဉ်ကျေးမှု မတူတာကို နားလည်ခြင်း

📖 ပုံပြင်

မင်းလက်ထဲက スマートフォンsmartphone နဲ့ ကမ္ဘာကြီး ပြောင်းသွားပြီ။ インターネットinternet ကြောင့် ရေခဲသေတ္တာ၊ ကားအထိ ချိတ်ဆက်မိလာတယ် — IoT။ SNS မှာ ပို့စ်တင်၊ AI က ဓာတ်ပုံ ဆွဲပေး၊ ဝယ်ယူမှု မှတ်တမ်းတွေ စုပြီး ビッグデータbig data ဖြစ်လာတယ်။

ဒါပေမဲ့ အန္တရာယ်လည်း ရှိတယ် — ဟက်ကာ၊ လိမ်လည်သတင်း (フェイクニュースfake news)၊ ကိုယ်ရေးအချက်အလက် ပေါက်ကြားမှု။ အင်တာနက် မသုံးတတ်သူ နဲ့ သုံးတတ်သူကြား ကွာဟမှု = デジタルdigital・ディバイドdivide။ ဒါကြောင့် သတင်းကို ဝေဖန်ပိုင်းခြား ဖတ်တတ်ဖို့ — 情報じょうほうリテラシーliteracy — လိုတယ်။

မင်း ဂျပန်မှာ နေတယ်၊ မြန်မာယဉ်ကျေးမှုလည်း ရှိတယ်။ "ငါ့ယဉ်ကျေးမှုက အကောင်းဆုံး" လို့ တွေးရင် = エスノセントリズムethnocentrism။ ယဉ်ကျေးမှု တိုင်းကို တန်ဖိုးထားရင် = 文化ぶんか相対そうたい主義しゅぎ။ အမျိုးမျိုး အတူ ပျော်ပျော်နေရင် = 多た文化ぶんか主義しゅぎ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တစ်မျိုးစီ ကိုယ့်အရသာနဲ့ ရှိနေတဲ့ サラダボウルsalad bowl 🥗။

ကိုယ့်ဘဝလမ်းကို ဒီဇိုင်းဆွဲမယ် — キャリアcareer။ ကျောင်းကနေ အလုပ်ကို ခုန်မကူးခင် ခဏ အလုပ်လုပ်ကြည့်တဲ့ インターンシップinternship၊ လစာမယူဘဲ ကူညီတဲ့ ボランティアvolunteer — ဒါတွေက မင်း ဘယ်သူလဲ ဆိုတာ ရှာဖို့ ကူညီပေးတယ်။

📋 မှတ်စု・ဇယား・ပုံ (နှိပ်ပြီး ဖွင့်ပါ)

① 情報化じょうほうか社会しゃかい 📱 ခေတ်ရဲ့ အဓိက ကိရိယာ = အင်တာနက်

IT / ICT

ICT = Information & Communication Technology

📱 スマートフォンsmartphone

パーソナル＝コミュニケーションpersonal communication (တီဗီ၊ သတင်းစာ = マスmass)

🌐 インターネットinternet → IoT

ပစ္စည်းအားလုံး အင်တာနက်နဲ့ ချိတ် (ရေခဲသေတ္တာ၊ ကား…)

💬 SNS

Social Networking Service

📊 ビッグデータbig data

ရှာဖွေမှု၊ ဝယ်ယူမှု မှတ်တမ်း ဒေတာ အများကြီး

🤖 AI

人工知能じんこうちのう

eコマースcommerce	ဥပမာ
B to B	企業間きぎょうかん取引とりひき
B to C	ネットショッピングonline shopping
C to C	ネットオークションonline auction (メルカリMercari လို)

💡 မှတ်နည်း — B = Business (ကုမ္ပဏီ)、 C = Consumer (လူရိုးရိုး)။ C to C = လူချင်း ရောင်း/ဝယ်

② 情報化じょうほうか社会しゃかいの課題かだい အန္တရာယ်တွေ

問題もんだい	法律ほうりつ
ハッキングhacking〔不正ふせいアクセスaccess〕	不正ふせいアクセスaccess禁止法きんしほう (1999)
プライバシーprivacy侵害しんがい	個人情報保護法こじんじょうほうほごほう (2003)
情報じょうほう公開こうかい	情報じょうほう公開法こうかいほう (1999)
ネットnetいじめ	プロバイダprovider責任せきにん法ほう (2001)
知的財産権ちてきざいさんけん	知的財産ちてきざいさん高等裁判所こうとうさいばんしょ (2005)

フェイクニュースfake news・プロパガンダpropaganda
VR = Virtual Reality (仮想現実かそうげんじつ) 🥽
デジタルdigital＝ディバイドdivide = 情報格差じょうほうかくさ → ユビキタスubiquitous社会しゃかい (ဘယ်နေရာမဆို အင်တာနက်)
情報じょうほうリテラシーliteracy ＆情報じょうほうモラルmorals (ネチケットnetiquette)

③ 異文化いぶんか理解りかいと多様性たようせい ယဉ်ကျေးမှုအားလုံး တန်ဖိုးရှိ

✗ エスノセントリズムethnocentrism

自民族中心主義じみんぞくちゅうしんしゅぎ — "ငါ့လူမျိုး အကောင်းဆုံး၊ တခြားသူ ညံ့တယ်"

⭕ 文化ぶんか相対そうたい主義しゅぎ

ယဉ်ကျေးမှု တစ်ခုကိုမှ အကောင်းဆုံးလို့ မသတ်မှတ်

⭕ 多た文化ぶんか主義しゅぎ

マルチカルチュラリズムmulticulturalism — ယဉ်ကျေးမှုအများ အတူနေ (多様性たようせい)

🍲 人種じんしゅのるつぼ

メルティングポットmelting pot — အိုးထဲ အကုန်ပျော်ပြီး တစ်ခုတည်း ဖြစ်

🥗 人種じんしゅのサラダボウルsalad bowl

ဟင်းသီးဟင်းရွက်တစ်မျိုးစီ ကိုယ့်ပုံစံနဲ့ ရှိ — အခု アメリカAmerica

ソーシャルインクルージョンsocial inclusion〔社会的しゃかいてき包摂ほうせつ〕 — လူတိုင်းကို အထီးကျန် မဖြစ်အောင် ဝိုင်းဖက်ထား 🤗

④ 多様性たようせい社会しゃかいの中なかでのキャリアcareer ကိုယ့်ဘဝလမ်းကြောင်း ဒီဇိုင်း

シティズンシップcitizenship ・ボランティアvolunteer活動かつどう・ソーシャルsocialビジネスbusiness
アンペイド＝ワークunpaid work = လစာမရတဲ့ အလုပ် (အိမ်မှုကိစ္စ၊ ကလေးထိန်း)
キャリアcareer = အတွေ့အကြုံ + ကိုယ့်ပုံစံ (မူလ = ဘီးရာ)
インターンシップinternship = ခဏ အလုပ်လုပ်ကြည့်တဲ့ အတွေ့အကြုံ
ホランドHolland — လူနဲ့ အလုပ်ကို ၆ မျိုး (現実的げんじつてき・研究けんきゅう的てき・芸術的げいじゅつてき・社会的しゃかいてき・企業きぎょう的てき・慣習かんしゅう的てき)

まとめ ✔ PART4

情報化じょうほうか社会しゃかいの中心ちゅうしん = インターネットinternet。必要ひつようなのは情報じょうほうリテラシーliteracy と情報じょうほうモラルmorals
他ほかの文化ぶんかを絶対視ぜったいししない = 文化ぶんか相対そうたい主義しゅぎ
キャリアデザインcareer design = これまでの経験けいけん＋自分じぶんらしさ

WHO

人物じんぶつカード

ဒီသင်ခန်းစာမှာ ပါတဲ့ လူတွေ — မျက်နှာ + ဘာပြောခဲ့လဲ ကို တွဲမှတ်ပါ။

和辻わつじ哲郎てつろう

Watsuji Tetsuro · ဂျပန်

間柄あいだがら的てき存在そんざい

လူ = ဆက်ဆံရေးထဲက ဖြစ်တည်မှု

聖徳太子しょうとくたいし

Prince Shotoku · ဂျပန်

憲法けんぽう十七条じゅうしちじょう「和わをもって貴とうとしとなし」

ညီညွတ်ခြင်း အမြတ်ဆုံး

最澄さいちょう

Saicho · ဂျပန်

天台宗てんだいしゅう・一切いっさい衆生しゅじょう悉有しつう仏性ぶっしょう

天台宗 တည်ထောင်

空海くうかい

Kukai · ဂျပန်

真言宗しんごんしゅう・密教みっきょう

真言宗 တည်ထောင်

法然ほうねん

Honen · ဂျပန်

浄土宗じょうどしゅう・専修せんしゅう念仏ねんぶつ

南無阿弥陀仏 ကိုသာ

親鸞しんらん

Shinran · ဂျပန်

浄土真宗じょうどしんしゅう・悪人あくにん正機しょうき説せつ

法然 ရဲ့ တပည့်

一遍いっぺん

Ippen · ဂျပန်

時宗じしゅう・踊念仏おどりねんぶつ

ကခုန်ပြီး ရွတ်

道元どうげん

Dogen · ဂျပန်

曹洞宗そうとうしゅう・只管しかん打坐たざ

ထိုင်ရုံသာ

千せんの利休りきゅう

Sen no Rikyu · ဂျပန်

わび・茶道さどう

လက်ဖက်ရည် အခမ်းအနား

松尾まつお芭蕉ばしょう

Matsuo Basho · ဂျပန်

さび・俳句はいく

ဖားလေး ကဗျာ

伊藤いとう仁斎じんさい

Ito Jinsai · ဂျပန်

古義こぎ学がく「誠まこと」

古学

孔子こうし

Confucius · တရုတ်

仁ひとしと礼れい・徳治とくじ主義しゅぎ『論語ろんご』

လူချင်း ချစ်ခြင်း 仁

本居もとおり宣長のりなが

Motoori Norinaga · ဂျပန်

国学こくがく・『古事記こじき伝でん』・もののあはれ

ဂျပန်စိတ် 真心

福沢ふくざわ諭吉ゆきち

Fukuzawa Yukichi · ဂျပန်

『学問がくもんのすゝめ』・天賦てんぷ人権じんけん論ろん

¥10,000 ပေါ်က လူ

中江なかえ兆民ちょうみん

Nakae Chomin · ဂျပန်

東洋とうようのルソーRousseau『民みん約やく訳解やくかい』

ルソー ကို ဘာသာပြန်

ルソー

Rousseau · ပြင်သစ်

第だい二にの誕生たんじょう『エミールÉmile』・一般いっぱん意志いし

ဒုတိယ မွေးဖွားခြင်း

内村うちむら鑑三かんぞう

Uchimura Kanzo · ဂျပန်

キリストChrist教きょう・『代表的だいひょうてき日本人にほんじん』

ခရစ်ယာန် ဂျပန်

新渡戸にとべ稲造いなぞう

Nitobe Inazo · ဂျပန်

『武士道ぶしどう』・国際こくさい連盟れんめい

ဆာမူရိုင်း စိတ်ဓာတ်

美濃部みのべ達吉たつきち

Minobe Tatsukichi · ဂျပန်

天皇てんのう機き関説かんせつ

ဧကရာဇ် = နိုင်ငံရဲ့ အင်္ဂါ

吉野よしの作造さくぞう

Yoshino Sakuzo · ဂျပန်

民本主義みんぽんしゅぎ

ပြည်သူ ဗဟို

夏目なつめ漱石そうせき

Natsume Soseki · ဂျပန်

自己じこ本位ほんい・則天そくてん去私きょし・内発的ないはつてき開化かいか

ကြောင် ဝတ္ထု ရေးသူ

柳田やなぎだ国男くにお

Yanagita Kunio · ဂျပန်

民俗学みんぞくがく『遠野とおの物語ものがたり』

ရွာ ပုံပြင်

栄西えいさい

Eisai · ဂျပန်

臨済宗りんざいしゅう・公案こうあん

ဇင် + လက်ဖက်ရည်

日蓮にちれん

Nichiren · ဂျပန်

日蓮宗にちれんしゅう・南無なむ妙法みょうほう蓮華れんげ経きょう

法華経 အမြတ်ဆုံး

孟子もうし

Mencius · တရုတ်

性善説せいぜんせつ・王道おうどう政治せいじ

လူ = မွေးကတည်းက ကောင်း

荻生おぎゅう徂徠そらい

Ogyu Sorai · ဂျပန်

古こ文辞ぶんじ学がく

古学

岡倉おかくら天心てんしん

Okakura Tenshin · ဂျပန်

『茶ちゃの本ほん』『東洋とうようの理想りそう』

English နဲ့ ဂျပန်ကို မိတ်ဆက်

西田にしだ幾多郎きたろう

Nishida Kitaro · ဂျပန်

純粋じゅんすい経験けいけん『善ぜんの研究けんきゅう』

စင်ကြယ်သော အတွေ့အကြုံ

平塚ひらつからいてう

Hiratsuka Raicho · ဂျပန်

女性じょせい解放かいほう「元始げんし、女性じょせいは太陽たいようであった」

အမျိုးသမီး လွတ်မြောက်ရေး

山中やまなか伸弥しんや

Yamanaka Shinya · ဂျပန်

iPS細胞さいぼう・ノーベルNobel賞しょう

iPS ဆဲလ်

キルケゴール

Kierkegaard · ဒိန်းမတ်

死しに至いたる病やまい・実存じつぞんの三さん段階だんかい

ဘုရားရှေ့က 単独者

ニーチェ

Nietzsche · ဂျာမန်

神かみは死しんだ・超人ちょうじん

ဘုရား မရှိတော့

ヤスパース

Jaspers · ဂျာမန်

限界げんかい状況じょうきょう・超越ちょうえつ者しゃ〔包括ほうかつ者しゃ〕

ကန့်သတ်ချက် အခြေအနေ

ハイデッガー

Heidegger · ဂျာမန်

現存在げんそんざい〔ダーザインDasein〕

ダス＝マン မဖြစ်နဲ့

サルトル

Sartre · ပြင်သစ်

実存じつぞんは本質ほんしつに先立さきだつ・アンガージュマンengagement

လူက ကိုယ့်ကိုယ်ကို ရွေး

フロム

Fromm · ဂျာမန်

自由じゆうからの逃走とうそう

လွတ်လပ်မှုကို ကြောက်

ハーバーマス

Habermas · ဂျာမန်

対話たいわ的てき理性りせい・公共こうきょう空間くうかん

ဆွေးနွေးမှု

ロールズ

Rawls · အမေရိကန်

『正義論せいぎろん』・無知むちのヴェールveil

မျှတမှု

ボーヴォワール

Beauvoir · ပြင်သစ်

人ひとは女おんなに生うまれるのではない，女おんなになるのだ

ジェンダー

ヒトラー

Hitler · ဂျာမန်

ナチズムNazism・全体ぜんたい主義しゅぎ

全体主義

ホルクハイマー

Horkheimer · ဂျာမန်

道具どうぐ的てき理性りせい批判ひはん

フランクフルト学派

アドルノ

Adorno · ဂျာမန်

道具どうぐ的てき理性りせい批判ひはん

フランクフルト学派

ハンナ＝アーレント

Hannah Arendt · ဂျာမန်→အမေရိကန်

全体ぜんたい主義しゅぎの起源きげん・公共こうきょう空間くうかん

労働・仕事・活動

ウィトゲンシュタイン

Wittgenstein · ဩစတြီးယား

分析ぶんせき哲学てつがく

ဘာသာစကား ဒဿန

レヴィ＝ストロース

Lévi-Strauss · ပြင်သစ်

構造こうぞう主義しゅぎ

ဖွဲ့စည်းပုံ

フーコー

Foucault · ပြင်သစ်

知ちの考古学こうこがく

ပညာရပ် ရှေးဟောင်းသုတေသန

レヴィナス

Levinas · ပြင်သစ်

汝なんじ殺ころすなかれ

အခြားသူရဲ့ မျက်နှာ

ノージック

Nozick · အမေရိကန်

リバタリアニズムlibertarianism

လွတ်လပ်မှု အမြင့်ဆုံး

マイケル＝サンデル

Michael Sandel · အမေရိကန်

コミュニタリアニズムcommunitarianism・共通きょうつう善ぜん

အသိုင်းအဝိုင်း

ホランド

Holland · အမေရိကန်

職業しょくぎょうの６類型るいけい

အလုပ် ၆ မျိုး

出典しゅってん：『ベーシックレベルBasic Level公共こうきょう』（伊藤いとう賀一がいち）の内容ないようをもとにまとめた学習がくしゅうノートnotebook

日本にっぽんの思想しそう

① 日本にっぽんの風土ふうど ရာသီဥတုက စိတ်ကို ပုံဖော်တယ်

② 日本にっぽん仏教ぶっきょうの展開てんかい ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂျပန်ရောက်ပုံ

③ 近世きんせい（江戸えど）の思想しそう ကွန်ဖြူးရှပ် + ဂျပန်ပညာ + အနောက်ပညာ

④ 明治めいじ〜昭和しょうわの思想しそう ခေတ်သစ် ဂျပန်

生命倫理せいめいりんりと家族かぞく

① 生命倫理せいめいりんり〔バイオエシックスbioethics〕 ဆေးပညာ တိုးတက်လာတော့ ပေါ်လာတဲ့ မေးခွန်းတွေ

② 臓器ぞうき移植いしょくと脳死のうし ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါ အစားထိုးခြင်း

③ 家族かぞくの変化へんか မိသားစု သေးလာတယ်

④ 男女だんじょ共同きょうどう参画さんかく社会しゃかい ကျားမ တန်းတူ

現代げんだいの思想しそう

① 実存じつぞん主義しゅぎ "ဒီမှာ ရှိနေတဲ့ ငါကိုယ်တိုင်" အရေးကြီး

② フランクフルトFrankfurt学派がくはほか ဘာလို့ ナチズムNazism ပေါ်လာတာလဲ

③ 公平こうへいと正義まさよし မျှတတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်း ဘယ်လိုလဲ

情報化じょうほうか社会しゃかいと異文化いぶんか理解りかい

① 情報化じょうほうか社会しゃかい 📱 ခေတ်ရဲ့ အဓိက ကိရိယာ = အင်တာနက်

② 情報化じょうほうか社会しゃかいの課題かだい အန္တရာယ်တွေ

③ 異文化いぶんか理解りかいと多様性たようせい ယဉ်ကျေးမှုအားလုံး တန်ဖိုးရှိ

④ 多様性たようせい社会しゃかいの中なかでのキャリアcareer ကိုယ့်ဘဝလမ်းကြောင်း ဒီဇိုင်း

人物じんぶつカード

確認かくにん問題もんだい