第2講
経済循環と現代の企業
ငွေက ဘယ်လို လည်နေလဲ ၊ ကုမ္ပဏီဆိုတာ ဘာလဲ
မင်းအဖေ ရတဲ့လစာက ဘယ်ကလာပြီး ဘယ်ကို သွားသလဲ ? လိုက်ကြည့်ရအောင် ။
1ကစားသမား သုံးယောက်ပဲ ရှိတယ်
စီးပွားရေးကွင်းထဲမှာ ကစားသမား သုံးယောက်ပဲ ရှိတယ် ။ ဘယ်လောက်ပဲ ရှုပ်ထွေးသလို ထင်ရထင်ရ ၊ ဒီသုံးယောက်ထဲကပဲ ။
家計Household
မင်းနဲ့ မင်းအိမ်သူအိမ်သား
လုပ်အား ・ မြေ ・ ငွေ ကို ကုမ္ပဏီဆီ ပေးတယ်
အပြန်အလှန် လစာ ・ အတိုး ・ မြေခ ရတယ်
အသေးငယ်ဆုံး ကစားသမား ← အမေးများ
企業Firm
ကုမ္ပဏီ
လုပ်အားနဲ့ အရင်းအနှီးကို ပစ္စည်းအဖြစ် ပြောင်းတယ်
ရလာတဲ့ 利潤Profit = ရောင်းရငွေ − ကုန်ကျစရိတ်
အမြတ်တချို့ကို 内部留保Retained earnings အဖြစ် သိမ်းထား
政府Government
နိုင်ငံတော်နဲ့ ဒေသအစိုးရ
နှစ်ဖက်စလုံးဆီက 租税Tax ကောက်တယ်
လမ်း ၊ ကျောင်း ၊ ရဲ ၊ မီးသတ် ပြန်ပေးတယ်
ဒါကို 公共財Public goods လို့ခေါ်
ဒီသုံးယောက်ကြားမှာ ငွေက စက်ဝိုင်းလို ပတ်လည်နေတာကို 経済循環Economic circulation လို့ ခေါ်တယ် ။ ပုံထဲက မြားတွေကို တစ်ချက် လိုက်ကြည့်လိုက်ပါ — မင်းအဖေရဲ့ လစာလည်း ဒီစက်ဝိုင်းထဲမှာပဲ ရှိနေတယ် ။
မှတ်နည်းလစာ ရတယ် ။ ဒါပေမဲ့ အားလုံး မသုံးရဘူး ။ အခွန်နဲ့ လူမှုအာမခံကြေး နုတ်ပြီး လက်ထဲ အမှန်ကျန်တဲ့ငွေ ကို 可処分所得Disposable income လို့ ခေါ်တယ် ။
2ကုမ္ပဏီ ဖွင့်ချင်တယ် ဆိုပါစို့
မင်း လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ဖွင့်မယ် ။ ဒါပေမဲ့ ပထမဆုံး ဆုံးဖြတ်ရမှာက — ဆုံးရှုံးရင် ဘယ်လောက်အထိ တာဝန်ယူမလဲ ?
無限責任Unlimited liability
ကုမ္ပဏီ ကြွေးတင်ရင် ကိုယ့်အိမ် ရောင်းပြီးတောင် ဆပ်ရတယ်
→ 合名会社 ・ 合資会社 (မိသားစုလုပ်ငန်းသေးသေး)
有限責任Limited liability
ထည့်ထားတဲ့ငွေ ပျောက်ရုံပဲ ၊ ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်း မထိဘူး
→ 株式会社 ・ 合同会社
လူတွေ အရင်းအနှီးကြီးကြီး ထည့်ဝံ့လာအောင် တီထွင်လိုက်တဲ့ စနစ်က 有限責任 ပါ ။ ဒီတစ်ခုကြောင့် ကုမ္ပဏီကြီးတွေ မွေးဖွားလာတာ ။
မှတ်နည်း၂၀၀၆ 会社法Companies Act ကြောင့် — 合同会社 က အသစ်ပေါ်လာတယ် ၊ 有限会社 က အသစ်မဖွဲ့နိုင်တော့ဘူး ။ ဒီနှစ်ခု အမြဲ မေးတယ် ။
3株式会社 — လူစုပြီး ပိုက်ဆံစုတဲ့ စက်
စက်ရုံတစ်လုံး ဆောက်ဖို့ သန်းထောင်ချီ လိုတယ် ။ တစ်ယောက်တည်းနဲ့ မဖြစ်ဘူး ။ ဒါဆို ဘယ်လိုလုပ်မလဲ ?
ငွေပမာဏကြီးကို သေးသေးလေးတွေ အညီအမျှ ဖြတ် လိုက်တယ် ။ အဲဒီ အပိုင်းလေးတစ်ခုချင်းစီက 株式Share ။ ဝယ်ထားသူက 株主Shareholder ။ ဒီနည်းနဲ့ လူသောင်းချီဆီက ငွေစုလို့ ရသွားတယ် ။
株主総会Shareholders' meeting
အမြင့်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည့် အဖွဲ့ ・ ရှယ်ယာ ၁ စု = မဲ ၁ မဲ
▶取締役会Board of directors
နေ့စဉ် စီမံခန့်ခွဲသူများ
ဒီနေရာမှာ စိတ်ဝင်စားစရာ တစ်ခုရှိတယ် ။ ပိုင်ရှင် နဲ့ စီမံခန့်ခွဲသူ က တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်တော့ဘူး — 所有と経営の分離Separation of ownership and management ။ ရှယ်ယာရှင်က ပိုင်တယ် ၊ ဒါပေမဲ့ လုပ်ငန်းကို ကျွမ်းကျင်သူ မန်နေဂျာက မောင်းတယ် ။
シェアホルダーShareholder
ရှယ်ယာရှင်သာ
ကုမ္ပဏီက ငါတို့ဟာ
ステークホルダーStakeholder
ပတ်သက်သူ အားလုံး
ဝန်ထမ်း ・ စားသုံးသူ ・ ဒေသခံ ・ မန်နေဂျာ ပါ ၀င်
4ငွေ ဘယ်ကရှာမလဲ
自己資本Own capital
ပြန်ဆပ်စရာ မလိုဘူး
内部留保 — အမြတ်ထဲက သိမ်းထားတာ
株式の発行 — ရှယ်ယာ ထပ်ထုတ်ရောင်း
他人資本Borrowed capital
အတိုးနဲ့ ပြန်ဆပ်ရတယ်
ဘဏ်ချေးငွေ
社債Corporate bond — ကုမ္ပဏီ ငွေချေးစာချုပ်
5ကုမ္ပဏီကြီးတွေမှာ တာဝန်ရှိတယ်
ကုမ္ပဏီက အမြတ်ပဲ ကြည့်လို့ မရဘူး ။ လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် တာဝန်ရှိတယ် — 企業の社会的責任CSR ။
コンプライアンスCompliance
ဥပဒေကို လိုက်နာခြင်း
ディスクロージャーDisclosure
အချက်အလက် ထုတ်ဖော်ခြင်း
アカウンタビリティAccountability
ရှင်းပြရမည့် တာဝန်
コーポレート・ガバナンスCorporate governance
ရှယ်ယာရှင်က စီမံခန့်ခွဲမှုကို စစ်ဆေးခြင်း
メセナMécénat
ယဉ်ကျေးမှု ・ အနုပညာ ထောက်ပံ့ခြင်း (ပြင်သစ်စကား)
フィランソロピーPhilanthropy
အလှူဒါန ・ လူမှုကူညီရေး
မှတ်နည်းメセナ = အနုပညာ ၊ フィランソロピー = အလှူ ။ ဒီနှစ်လုံး လဲပြီး မေးတတ်တယ် ။
黒板まとめ — ဘုတ်ပြင်ပေါ်က အနှစ်ချုပ်
- ကစားသမား ၃ ဦး = 家計 ・ 企業 ・ 政府 ။ အသေးဆုံးက 家計 ။
- 手取り = 可処分所得 ။
- ၂၀၀၆ 会社法 → 合同会社 အသစ်ပေါ် ၊ 有限会社 အသစ်မဖွဲ့နိုင် ။
- 株式会社 = 有限責任 + 所有と経営の分離 ။
- 持株会社 က ၁၉၄၇ မှာ တားမြစ် ၊ ၁၉၉၇ မှာ ပြန်ခွင့်ပြု ။