Standard Level 政治せいじ・経済けいざい〈政治編せいじへん〉 ・ မှတ်စုသင်ခန်းစာ ၁၃ ခန်းကို ဇာတ်လမ်းအဖြစ် ပြောပြထားသည် ။
📚 သင်ခန်းစာ ရွေးမယ် — ဘယ်ဟာက ဘာအကြောင်းလဲ

⏱ ဒီသင်ခန်းစာ ခန့်မှန်း လေ့လာချိန် — ၄၅ မိနစ်

Standard Level ・ 政治経済せいじけいざい〈政治編せいじへん〉・ သင်ခန်းစာ 6

平和主義へいわしゅぎ🕊

စစ်ရှုံးပြီး "စစ် မတိုက်တော့ဘူး" လို့ ကတိပြုခဲ့တဲ့ ဂျပန် — ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်နဲ့ လုံခြုံရေး စာချုပ်、ကိုယ်ခံ တပ်ဖွဲ့ ဘယ်လို ပေါ်လာလဲ

အဝါ = စာမေးပွဲ အဖြေ အနီ ⚠ = ထောင်ချောက် 💡 = မှတ်နည်း 🧒 = နေ့စဉ်ဘဝ ဥပမာ
ဒီသင်ခန်းစာမှာ ဘာတွေ သင်မလဲ
  1. 日本国憲法にっぽんこくけんぽうの平和主義へいわしゅぎ（ဖွဲ့စည်းပုံရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဝါဒ — နိဒါန်း နဲ့ ပုဒ်မ ၉）
  2. 日米安全保障条約にちべいあんぜんほしょうじょうやく（ဂျပန်-အမေရိကန် လုံခြုံရေး စာချုပ်）
  3. 自衛隊じえいたい（ကိုယ်ခံ တပ်ဖွဲ့ ပေါ်လာပုံ နဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ ညီ-မညီ အမှုများ）
  4. 平和主義へいわしゅぎの諸問題しょもんだい（နျူကလီးယား、ကာကွယ်ရေး ပြဿနာများ）
⭐ စာမေးပွဲမှာ အမေးများဆုံး
  • စစ်ရှုံး ＝ 1945 ／ 1951 လက်မှတ်ထိုး、1952 လွတ်လပ်ရေး ＝ サンフランシスコ平和条約へいわじょうやくSan Francisco Peace Treaty（ဆန်ဖရန်စစ္စကို ငြိမ်းချမ်းရေး စာချုပ်）
  • 1951 安保条約あんぽじょうやく（လုံခြုံရေး စာချုပ်）မှာ 事前協議制じぜんきょうぎせい（ကြိုတင် တိုင်ပင်ရေး စနစ်）မပါ ／ ၁၉၆၀ ဝန်ကြီးချုပ် ＝ 岸信介きしのぶすけ（ကိရှိ နိုဘူဆုကဲ）／ 日米地位協定にちべいちいきょうてい（အမေရိကန် တပ် အဆင့်အတန်း သဘောတူညီချက်）
  • အမေရိကန် စခန်း ၇၀% ＝ 沖縄おきなわ（အိုကီနာဝါ、1972 ပြန်ရ）／ 警察予備隊けいさつよびたい（ရဲ အရန် တပ်、1950）→ 安保あんぽ（လုံခြုံရေး စာချုပ်、1951）→ 保安隊ほあんたい（လုံခြုံရေး တပ်、1952）→ 自衛隊じえいたい（ကိုယ်ခံ တပ်、1954）
  • ပထမ PKO ＝ カンボジアCambodia ／ 安保条約あんぽじょうやく အမှု ＝ 砂川事件すながわじけん（ဆုနာဂါဝ အမှု）／ 非核三原則ひかくさんげんそく（နျူကလီးယား မဲ့ မူ ၃ ရပ်）＝ 佐藤栄作さとうえいさく（ဆာတို အဲဆာကု）
  • 9.11 → テロterrorism対策特別措置法たいさくとくべつそちほう（အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး အထူး ဥပဒေ）／ 集団的自衛権しゅうだんてきじえいけん（စုပေါင်း ကာကွယ်ခွင့်）＝ 安倍晋三あべしんぞう（အာဘဲ ရှင်ဇို）
PART 1

日本国憲法にっぽんこくけんぽうの平和主義へいわしゅぎ

ဖွဲ့စည်းပုံရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဝါဒ

① 敗戦はいせん（စစ်ရှုံးခြင်း） 1945

၁၉၄၅ ဂျပန် စစ်ရှုံးတယ်။ ပြည် ပျက်စီး、ကိုလိုနီ အကုန် ဆုံး၊ မဟာမိတ်တွေက စစ်တပ် ဖျက်ပြီး ဒီမိုကရေစီ ဖြစ်အောင် ပြုပြင်တယ်။

ဂျပန် ကျွန်းမကြီးကို လေကြောင်း ဗုံးကြဲ、အိုကီနာဝါ တိုက်ပွဲ、ဟီရိုရှီးမား နဲ့ နာဂါဆာကီ အဏုမြူ ဗုံး နဲ့ ပြည် ပျက်စီးတယ်။ "အရှေ့အာရှ ကြီး ပူးတွဲ ကြွယ်ဝရေး နယ်မြေ"（大東亜共栄圏だいとうあきょうえいけん）ပြိုပြီး ထိုင်ဝမ်、ဆာခါလင် တောင်ပိုင်း、ကိုရီးယား ကိုလိုနီ ဆုံး၊ မန်ချူးရီးယား、ဆိုင်ပန် စတဲ့ သိမ်းထားတဲ့ နယ်တွေက ဆုတ်ရတယ်။ မဟာမိတ်တွေရဲ့ အစောပိုင်း သိမ်းပိုက်ရေး မူဝါဒက စစ်မဲ့ ဖြစ်အောင်（非軍事化ひぐんじか）နဲ့ ဒီမိုကရေစီ ဖြစ်အောင်（民主化みんしゅか）—

ကြည်း、ရေ တပ် ဖျက်သိမ်း
စစ်ရာဇဝတ် သံသယရှိသူ ဖမ်းပြီး တိုကျို တရားခွင်（極東国際軍事裁判きょくとうこくさいぐんじさいばん＝ အရှေ့ဖျား နိုင်ငံတကာ စစ်ခုံရုံး）
စစ်ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူတွေကို အစိုးရ ရာထူးကနေ ဖယ်ရှား
💡 မှတ်နည်း1945 ＝ "၄ ချက် ၅ ချက် အရှုံး" — ၄၅ မှာ ဂျပန် လက်မြှောက် 🙌

② 前文ぜんぶんと第だい9条じょう（နိဒါန်း နဲ့ ပုဒ်မ ၉） စစ် စွန့်

နိဒါန်းက "အစိုးရကြောင့် စစ်ဘေး ထပ်မဖြစ်စေရ" လို့ ကတိပြုပြီး ကမ္ဘာ့ ပြည်သူတိုင်း ငြိမ်းချမ်းစွာ နေခွင့် ရှိတယ် လို့ ဆိုတယ်။ ပုဒ်မ ၉ က စစ် စွန့်、စစ်အင်အား မထား、စစ်တိုက်ခွင့် ငြင်း。

နိဒါန်း（前文ぜんぶん）မှာ "အစိုးရ လုပ်ရပ်ကြောင့် စစ်ဘေး ထပ်မဖြစ်အောင် ဆုံးဖြတ်ပြီး…"、"ငြိမ်းချမ်းရေး ချစ်တဲ့ ကမ္ဘာ့ ပြည်သူတွေရဲ့ တရားမျှတမှုကို ယုံပြီး ငါတို့ရဲ့ လုံခြုံရေး、အသက်ရှင်ရေးကို ထိန်းမယ်"、"ကမ္ဘာ့ ပြည်သူတိုင်း ကြောက်ရွံ့မှု、ချို့တဲ့မှုကနေ လွတ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ အသက်ရှင်ခွင့်（平和的生存権へいわてきせいぞんけん）ရှိတယ်" လို့ ရေးတယ်။ ဒါက "လူသား လုံခြုံရေး"（人間にんげんの安全保障あんぜんほしょう）ရဲ့ ရှေ့ပြေး။

第だい9条じょう（ပုဒ်မ ၉）—

စစ် စွန့်လွှတ် — နိုင်ငံတကာ အငြင်းပွားမှုကို ဖြေရှင်းဖို့ စစ်、အင်အား ခြိမ်းခြောက်、အင်အား သုံးခြင်းကို ထာဝရ စွန့်
ကြည်း、ရေ、လေ တပ် စတဲ့ စစ်အင်အား မထား
နိုင်ငံရဲ့ စစ်တိုက်ခွင့်ကို အသိအမှတ် မပြု

ဂျပန်က 1928 パリ不戦条約ふせんじょうやくKellogg–Briand Pact（ပါရီ စစ်မတိုက်ရေး စာချုပ်、ケロッグ・ブリアン条約じょうやくKellogg–Briand Pact လို့လည်း ခေါ်တယ်）ကိုလည်း ဝင်ထားတယ်။

💡 မှတ်နည်းပုဒ်မ ၉ ＝ ဓား ၃ ချက် ⚔️ — "မခုတ်・မဆောင်・မဝှေ့"
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 1
  • စစ်ရှုံး ＝ 1945
  • ပုဒ်မ ၉ ＝ 戦争放棄せんそうほうき（စစ် စွန့်）・戦力せんりょくの不保持ふほじ（အင်အား မထား）・交戦権こうせんけんの否認ひにん（စစ်တိုက်ခွင့် ငြင်း）
PART 2

日米安全保障条約にちべいあんぜんほしょうじょうやく

ဂျပန်-အမေရိကန် လုံခြုံရေး စာချုပ်

① 独立どくりつと旧安保条約きゅうあんぽじょうやく（လွတ်လပ်ရေး နဲ့ စာချုပ် ဟောင်း） 1951

စစ်အေးကြောင့် အမေရိကန်က ဂျပန်ကို အနောက် ဘက်ခြမ်းမှာ ထည့်ချင်လာတယ်။ ၁၉၅၁ ငြိမ်းချမ်းရေး စာချုပ်နဲ့ လုံခြုံရေး စာချုပ် တစ်နေ့တည်း လက်မှတ်ထိုး၊ ၁၉၅၂ လွတ်လပ်ရေး ပြန်ရတယ်။ စာချုပ် ဟောင်းက တစ်ဖက်သတ်။

1949 တရုတ် ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ ပေါ်、1950 ကိုရီးယား စစ် စ — စစ်အေး（冷戦れいせん）ပြင်းလာလို့ အမေရိကန်ရဲ့ ဂျပန် မူဝါဒ ပြောင်းပြီး အနောက် ဘက်ခြမ်းထဲ ထည့်တယ်။

ဆန်ဖရန်စစ္စကို ငြိမ်းချမ်းရေး စာချုပ် လက်မှတ်ထိုး — ဆိုရှယ်လစ် နိုင်ငံတွေ မပါတဲ့ တစ်ဖက်ချင်း ငြိမ်းချမ်းရေး（単独講和たんどくこうわ）။ အာမာမိ、အိုဂါဆာဝါရာ、အိုကီနာဝါ ကျွန်းတွေ အမေရိကန် အုပ်ချုပ်မှု အောက်
လုံခြုံရေး စာချုပ်（ဟောင်း）— GHQ သိမ်းပိုက် တပ်က အမေရိကန် တပ်စခန်း ဖြစ်။ တစ်ဖက်သတ်（片務的へんむてき）— အမေရိကန်မှာ ဂျပန် ကာကွယ်ရမယ့် တာဝန် မပါ、သက်တမ်း မရှင်း、ပြည်တွင်း အုံကြွမှု ပုဒ်မ（内乱条項ないらんじょうこう）ပါ
ငြိမ်းချမ်းရေး စာချုပ် အသက်ဝင်ပြီး လွတ်လပ်ရေး ပြန်ရ。日米行政協定にちべいぎょうせいきょうてい（အုပ်ချုပ်ရေး သဘောတူညီချက်）— စခန်း အခမဲ့ ပေး、ကာကွယ်ရေး ငွေ ခွဲပေး
အာမာမိ ကျွန်းစု ပြန်ရ ／ 1956 日にっソ共同宣言きょうどうせんげんSoviet–Japanese Joint Declaration（ဂျပန်-ဆိုဗီယက် ပူးတွဲ ကြေညာချက်）နဲ့ ကုလ သမဂ္ဂ ဝင်
⚠ ထောင်ချောက်ကြိုတင် တိုင်ပင်ရေး စနစ်（事前協議制じぜんきょうぎせい）က ၁၉၆၀ စာချုပ် အသစ်မှာ ပါတာ — 1951 စာချုပ် ဟောင်းမှာ မပါဘူး။
💡 မှတ်နည်း၅၁ ＝ လက်မှတ် ✍️、၅၂ ＝ လွတ်လပ်ရေး 🎌 — "ငါး တစ် ထိုး、ငါး နှစ် လွတ်"

② 新安保条約しんあんぽじょうやくと沖縄返還おきなわへんかん（စာချုပ် အသစ် နဲ့ အိုကီနာဝါ ပြန်ရ） 1960・1972

၁၉၆၀ ဝန်ကြီးချုပ် ကိရှိ က စာချုပ်ကို နှစ်ဖက် တာဝန် ရှိအောင် ပြင်တယ်၊ ပြည်သူ အကြီးအကျယ် ဆန္ဒပြတယ်။ ၁၉၇၂ အိုကီနာဝါ ပြန်ရပေမဲ့ အမေရိကန် စခန်း ၇၀% အိုကီနာဝါမှာ စုနေတယ်။

1959 ကစ စာချုပ် ပြင်ဆင်ရေး ဆန့်ကျင် တိုက်ပွဲ（安保闘争あんぽとうそう、၆၀ ခုနှစ် တိုက်ပွဲ）— ဒုတိယ 岸信介きしのぶすけ（ကိရှိ နိုဘူဆုကဲ）အစိုးရ။

အပြန်အလှန် ပူးပေါင်း လုံခြုံရေး စာချုပ်（စာချုပ် အသစ်）— နှစ်ဖက် တာဝန်（双務的そうむてき）။ အမေရိကန်ရဲ့ ဂျပန် ကာကွယ်ရေး တာဝန် ရေး、သက်တမ်း ၁၀ နှစ်、အမေရိကန် တပ် အရေးကြီး လှုပ်ရှားရင် 事前協議制じぜんきょうぎせい（ကြိုတင် တိုင်ပင်ရေး စနစ်、တစ်ခါမှ မကျင့်သုံးဖူး）、ဂျပန် နဲ့ စခန်း တိုက်ခံရရင် ပူးတွဲ တုံ့ပြန်
ဂျပန် ပြည်တွင်း အမေရိကန် တပ် လှုပ်ရှားမှု စည်းမျဉ်း（တပ် အဆင့်အတန်း သဘောတူညီချက်）— ကာကွယ်ရေး ငွေ ခွဲပေးမှု ဖျက်
ဗီယက်နမ် စစ် ပြင်းလာ ／ 1968 အိုဂါဆာဝါရာ ကျွန်းစု ပြန်ရ（တိုကျို）／ 1970 စာချုပ် အလိုအလျောက် သက်တမ်းတိုး、၇၀ ခုနှစ် တိုက်ပွဲ
အိုကီနာဝါ ပြန်ရ — အမေရိကန် စခန်း ၇၀% အိုကီနာဝါမှာ စု။ 日中共同声明にっちゅうきょうどうせいめい（ဂျပန်-တရုတ် ပူးတွဲ ထုတ်ပြန်ချက်）
ဂျပန်-အမေရိကန် ကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းမှု လမ်းညွှန်။ အမေရိကန် စခန်းကို "စာနာ ဘတ်ဂျက်"（思おもいやり予算よさん）ပေးစ、日中平和友好条約にっちゅうへいわゆうこうじょうやく（ဂျပန်-တရုတ် ငြိမ်းချမ်းရေး ချစ်ကြည်ရေး စာချုပ်）
💡 မှတ်နည်းကိရှိ ＝ "ကြိုး" — ၁၉၆၀ ဂျပန်-အမေရိကန် ကြိုး 🪢 ပြန်ချည်、လူတွေ လမ်းပေါ် ဆန္ဒပြ ・ အိုကီနာဝါ ＝ ကျွန်းကလေး 🏝 ပေါ် စခန်း ၁၀ ခုမှာ ၇ ခု
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 2
  • 1951 サンフランシスコ平和条約へいわじょうやくSan Francisco Peace Treaty（ငြိမ်းချမ်းရေး စာချုပ်）→ 1952 လွတ်လပ်ရေး
  • ၆၀ ခုနှစ် တိုက်ပွဲ ＝ 岸信介きしのぶすけ（ကိရှိ）／ 日米地位協定にちべいちいきょうてい（တပ် အဆင့်အတန်း သဘောတူညီချက်）／ စခန်း ၇၀% ＝ 沖縄おきなわ（အိုကီနာဝါ）
PART 3

自衛隊じえいたい

ကိုယ်ခံ တပ်ဖွဲ့ ပေါ်လာပုံ နဲ့ တရားရုံး အမှုများ

① 自衛隊じえいたいの設置せっち（ကိုယ်ခံ တပ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ） 1950→52→54

ကိုရီးယား စစ်နဲ့အတူ ရဲ အရန် တပ်（1950）→ လုံခြုံရေး တပ်（1952）→ ကိုယ်ခံ တပ်（1954）ဖြစ်လာတယ်။ အမြင့်ဆုံး အမိန့်ပေးသူ ဝန်ကြီးချုပ်、ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးက အရပ်သား။

ရဲ အရန် တပ် — ကိုရီးယား စစ် ဖြစ်တော့ GHQ အမိန့်နဲ့ တတိယ 吉田茂よしだしげる（ယိုရှိဒ）အစိုးရ
လုံခြုံရေး တပ် — လွတ်လပ်ရေး ပြန်ရ၊ ယိုရှိဒ အစိုးရ
ကိုယ်ခံ တပ်ဖွဲ့（ကြည်း、ရေ、လေ）— MSA協定きょうていMSA Agreement（အမေရိကန် အကူအညီ ယူ、ကာကွယ်ရေး အင်အား တိုးရမယ့် တာဝန်）、防衛庁ぼうえいちょう（ကာကွယ်ရေး အေဂျင်စီ）
အရပ်သား ထိန်းချုပ်ရေး（シビリアン・コントロールcivilian control လို့လည်း ခေါ်တယ်）— အမြင့်ဆုံး အမိန့်ပေးသူ ＝ ဝန်ကြီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး ＝ အရပ်သား၊ ကာကွယ်ရုံ（専守防衛せんしゅぼうえい）လှုပ်ရှားမှုကို ပါလီမန် ခွင့်ပြုချက် လို
三木武夫みきたけお（မိကိ တာကဲအို）က ကာကွယ်ရေး ငွေ GNP ၁% အောက် ဆုံးဖြတ် → 1987 中曽根康弘なかそねやすひろ（နာကာဆိုနဲ）လက်ထက် ကျော်
ပင်လယ်ကွေ့ စစ်မှာ ဒေါ်လာ ၁၃ ဘီလီယံ ပေး、ပြီးမှ မိုင်းရှင်း သင်္ဘော ပို့။ 1992 PKO協力法きょうりょくほうPKO Act（ကုလ ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်း ပူးပေါင်း ဥပဒေ、宮沢喜一みやざわきいち（မိယာဇာဝါ）အစိုးရ）→ ပထမ ပို့ ＝ カンボジアCambodia
2001 PKF（ငြိမ်းချမ်းရေး တပ်）အဓိက လုပ်ငန်းပါ ခွင့်ပြု ／ 2006 ပြည်ပ လှုပ်ရှားမှု "မူလ တာဝန်" ဖြစ် ／ 2007 防衛省ぼうえいしょう（ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန）／ 2013 国家安全保障会議こっかあんぜんほしょうかいぎ（အမျိုးသား လုံခြုံရေး ကောင်စီ、ဂျပန် NSC）／ 2015 လမ်းညွှန် အသစ်

PKO နဲ့ နောက်ပိုင်း ကမ္ဘောဒီးယား、モザンビークMozambique、ゴラン高原こうげんGolan Heights（ဂိုလန် ကုန်းမြင့်）、ネパールNepal、東ひがしティモールEast Timor（အရှေ့ တီမော）、南みなみスーダンSouth Sudan（တောင်ဆူဒန်）ကို ပို့တယ်။

⚠ ထောင်ချောက်အစဉ် ＝ ရဲ အရန်（1950）→ လုံခြုံရေး စာချုပ်（1951）→ လုံခြုံရေး တပ်（1952）→ ကိုယ်ခံ တပ်（1954）— ၃ ခုမြောက်က 保安隊ほあんたい（လုံခြုံရေး တပ်）။
💡 မှတ်နည်းနာမည် ၃ ခါ ပြောင်းတဲ့ ကလေး 👶→🧒→🧑 — "ရဲ（၅၀）、လုံ（၅၂）、ကိုယ်（၅၄）" နှစ်နှစ်ခြား ・ PKO ပထမ ＝ အင်္ဂကိုဝပ် 🛕

② 安保あんぽ（လုံခြုံရေး စာချုပ်）・自衛隊じえいたい（ကိုယ်ခံ တပ်）の訴訟そしょう（ဖွဲ့စည်းပုံ ညီ-မညီ အမှု） တရားရုံးချုပ် ရှောင်

အမေရိကန် တပ် နဲ့ ကိုယ်ခံ တပ်က ပုဒ်မ ၉ နဲ့ ညီလား ငြင်းခုံကြတယ်။ အစိုးရက "ကိုယ်ခံဖို့ အနည်းဆုံး အင်အား" ဆိုရင် "စစ်အင်အား" မဟုတ်ဘူး ဆိုတယ်။ တရားရုံးချုပ်က ဆုံးဖြတ်ချက် မပေးဘဲ ရှောင်တယ်။

ဖွဲ့စည်းပုံ စာ မပြင်ဘဲ အဓိပ္ပာယ် ပြောင်း（解釈改憲かいしゃくかいけん）လား、စာ ပြင်（明文改憲めいぶんかいけん）မလား ငြင်းခုံကြတယ်။ အစိုးရ အဓိပ္ပာယ်က "ကိုယ်ခံဖို့ လိုတဲ့ အနည်းဆုံး အင်အား" ကို မတားဘူး、ကိုယ်ခံ တပ်က 戦力せんりょく（စစ်အင်အား）မဟုတ် — 自衛力合憲論じえいりょくごうけんろん（ကိုယ်ခံ အင်အား ဖွဲ့စည်းပုံ ညီ အယူ）။

ဆုနာဂါဝ အမှု — လုံခြုံရေး စာချုပ် အမှု။ ပထမ ရုံး ဖွဲ့စည်းပုံ မညီ၊ တရားရုံးချုပ်က "တစ်ချက်ကြည့်ရုံနဲ့ ထင်ရှားစွာ မညီမှ စစ်မယ်" ဆိုတဲ့ 統治行為論とうちこういろん（အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေး လုပ်ရပ် အယူ）နဲ့ ရှောင်
အဲနိဝ အမှု — ကိုယ်ခံ တပ် အမှု၊ ပထမ ရုံးက ဆုံးဖြတ်ချက် ရှောင်
နာဂနုမ ဒုံးကျည် စခန်း အမှု — ပထမ ရုံး ဖွဲ့စည်းပုံ မညီ、ဒုတိယ ရုံး အုပ်ချုပ်ရေး လုပ်ရပ် အယူနဲ့ ရှောင်、တရားရုံးချုပ် မထိ
ဟျာကုရိ စခန်း အမှု — ပထမ ရုံးက မစစ်、နောက် ရုံးတွေ ရှောင်
⚠ ထောင်ချောက်လုံခြုံရေး စာချုပ် အမှု ＝ 砂川すながわ（ဆုနာဂါဝ）တစ်ခုတည်း၊ ကျန် ၃ ခုက ကိုယ်ခံ တပ် အမှု။
💡 မှတ်နည်း砂川すながわ ＝ "သဲ မြစ်" 🏖 — အမေရိကန် စခန်း ချဲ့ဖို့ သဲမြေ တိုင်းတာတော့ ဆန္ဒပြ ・ တရားရုံးချုပ် ＝ ဘောလုံး ဒိုင် 🧑‍⚖️ လက်ပဲ ဝှေ့ပြီး "ငါ မဆုံးဖြတ်ဘူး"
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 3
  • 警察予備隊けいさつよびたい（ရဲ အရန်）→ 安保条約あんぽじょうやく（စာချုပ်）→ 保安隊ほあんたい（လုံခြုံရေး တပ်）→ 自衛隊じえいたい（ကိုယ်ခံ တပ်）
  • ပထမ PKO ＝ カンボジアCambodia ／ စာချုပ် အမှု ＝ 砂川事件すながわじけん（ဆုနာဂါဝ အမှု）
PART 4

平和主義へいわしゅぎの諸問題しょもんだい

နျူကလီးယား နဲ့ ကာကွယ်ရေး ပြဿနာများ

① 非核三原則ひかくさんげんそく（နျူကလီးယား မဲ့ မူ ၃ ရပ်） ဆာတို 1967

ဝန်ကြီးချုပ် ဆာတို က နျူကလီးယား "မပိုင်、မလုပ်、မသွင်း" မူ ၃ ရပ် ကြေညာတယ်။ ဥပဒေ မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံ့ မူဝါဒ။ နောက်မှ လျှို့ဝှက် သဘောတူညီချက် ရှိခဲ့တာ အစိုးရ ဝန်ခံတယ်။

1967 ဒုတိယ 佐藤栄作さとうえいさく（ဆာတို အဲဆာကု）အစိုးရက 非核三原則ひかくさんげんそく（နျူကလီးယား မဲ့ မူ ၃ ရပ်）ကြေညာ၊ 1971 ပါလီမန် ဆုံးဖြတ်ချက်၊ ဥပဒေ မလုပ်ဘဲ နိုင်ငံ့ အခြေခံ မူဝါဒ（国是こくぜ）ဖြစ်တယ်။

နျူကလီးယား လက်နက် မပိုင်
မထုတ်လုပ်
ပြည်ထဲ သယ်မလာစေ

2010 မှာ အမေရိကန် နျူကလီးယား တင် သင်္ဘော ဆိပ်ကပ်တာ မသိချင်ယောင် ဆောင်တဲ့ "ကျယ်ပြန့် လျှို့ဝှက် သဘောတူညီချက်"（密約みつやく、1960）နဲ့ အရေးပေါ်မှာ နျူကလီးယား သယ်လာခွင့် လျှို့ဝှက် သဘောတူညီချက်（1972 အိုကီနာဝါ ပြန်ရချိန်）ရှိခဲ့တာ အစိုးရ ဝန်ခံတယ်။

💡 မှတ်နည်းဆာတို ＝ "သကြား" 🍬 — ကလေး ၃ ယောက်ကို "သကြား မကိုင်、မလုပ်、အိမ်ထဲ မယူလာနဲ့" （ဆာတို က ဒီ မူနဲ့ နိုဘယ် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆု ရ）

② 国防問題こくぼうもんだい（ကာကွယ်ရေး ပြဿနာ） 9.11 → အထူး ဥပဒေ

စစ်အေး ပြီးနောက် ဂျပန်-အမေရိကန် ပူးပေါင်းမှု ချဲ့တယ်။ 9.11 နောက် အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး အထူး ဥပဒေ、အီရတ် ဥပဒေ၊ ၂၀၁၄ အာဘဲ အစိုးရက စုပေါင်း ကာကွယ်ခွင့် ခွင့်ပြုတယ်။

လက်နက် တင်ပို့ မူ ၃ ရပ်（ဆာတို）— ① ကွန်မြူနစ် နိုင်ငံ ② ကုလ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ တားထားတဲ့ နိုင်ငံ ③ စစ်ဖြစ်နေ、ဖြစ်နိုင်တဲ့ နိုင်ငံ ကို မရောင်း။ 1976 ကစ နိုင်ငံ အကုန် လက်တွေ့ တား
1989 マルタ会談かいだんMalta Summit（မော်လ်တာ ထိပ်သီး）နဲ့ စစ်အေး ပြီး ／ 1996 လုံခြုံရေး ပူးတွဲ ကြေညာချက်（စာချုပ် အဓိပ္ပာယ် ပြန်သတ်မှတ်）／ 1997 လမ်းညွှန် အသစ်
အနီးအနား အခြေအနေ ဥပဒေ（小渕恵三おぶちけいぞう（အိုဘူချိ）အစိုးရ）— ဂျပန် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ထိခိုက်မယ့် အနီး အခြေအနေမှာ ကိုယ်ခံ တပ်က အမေရိကန် တပ်ကို ကူ
အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး အထူး ဥပဒေ（ပထမ 小泉純一郎こいずみじゅんいちろう（ခိုအိဇုမိ）အစိုးရ）— 9.11 အမေရိကန် အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှု နောက် アフガニスタンAfghanistan တိုက်တဲ့ အမေရိကန် တပ်ကို インド洋ようIndian Ocean（အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာ）မှာ ဆီဖြည့်、ပထမဆုံး စစ်ကာလ ပြည်ပ ပို့
2003 イラクIraq復興支援特別措置法ふっこうしえんとくべつそちほう（အီရတ် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ဥပဒေ — စစ်မဖြစ်တဲ့ နယ်မှာ လှုပ်ရှား）、အရေးပေါ် ဥပဒေ ၃ ခု ／ 2004 国民保護法こくみんほごほう（ပြည်သူ ကာကွယ်ရေး ဥပဒေ）အပါ ၇ ခု
2006 အမေရိကန် တပ် ပြန်ဖွဲ့ သဘောတူ ／ 2008 ဆီဖြည့် ဥပဒေ အသစ် ／ 2009 ပင်လယ်ဓားပြ တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေ — ソマリアSomalia ပို့ ／ 2012 အိုကီနာဝါ 普天間ふてんま（ဖူတန်မ）လေဆိပ်ကို オスプレイOsprey ချထား、辺野古へのこ（ဟဲနိုခို）ကို ရွှေ့ဖို့ သဘောတူ
စုပေါင်း ကာကွယ်ခွင့် ခွင့်ပြုဖို့ ဝန်ကြီးအဖွဲ့ ဆုံးဖြတ်（ဒုတိယ 安倍晋三あべしんぞう（အာဘဲ ရှင်ဇို）အစိုးရ）— ကိုယ့်နိုင်ငံ မတိုက်ခံရလည်း မဟာမိတ်ကို တိုက်ရင် ပြန်တိုက်လို့ ရ၊ အရင်က ကိုယ့်နိုင်ငံ ကာကွယ်ခွင့်（個別的自衛権こべつてきじえいけん）ပဲ။ 防衛装備移転三原則ぼうえいそうびいてんさんげんそく（ကာကွယ်ရေး ပစ္စည်း လွှဲပြောင်း မူ ၃ ရပ်）က လက်နက် မူ ဟောင်းကို အစားထိုး
လုံခြုံရေး ဆက်စပ် ဥပဒေများ ထုတ်
💡 မှတ်နည်း9.11 ✈️🏢 → "အကြမ်းဖက်" ဥပဒေ ・ အာဘဲ ＝ "အဖေ" — "မိတ်ဆွေ ရိုက်ခံရရင် အဖေ ဝင်ကူ" 👨‍👦 ＝ စုပေါင်း ကာကွယ်ခွင့်
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 4
  • 非核三原則ひかくさんげんそく（နျူကလီးယား မဲ့ မူ ၃ ရပ်）＝ 佐藤栄作さとうえいさく（ဆာတို）
  • 9.11 → テロterrorism対策特別措置法たいさくとくべつそちほうAnti-Terrorism Special Measures Law（အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေ）／ 集団的自衛権しゅうだんてきじえいけん（စုပေါင်း ကာကွယ်ခွင့်）＝ 安倍晋三あべしんぞう（အာဘဲ）
WHO

👤 လူပုဂ္ဂိုလ်များ

ဒီသင်ခန်းစာမှာ ပါတဲ့ လူတွေ — ဘယ်သူလဲ + ဘာပြောခဲ့လဲ ကို တွဲမှတ်ပါ။

吉田茂よしだしげる
Yoshida Shigeru · ဂျပန်
警察予備隊けいさつよびたい〜自衛隊じえいたい
စစ်ပြီး ဝန်ကြီးချုပ် — ငြိမ်းချမ်းရေး စာချုပ်、လုံခြုံရေး စာချုပ် လက်မှတ်ထိုး、ကိုယ်ခံ တပ် ဖွဲ့
岸信介きしのぶすけ
Kishi Nobusuke · ဂျပန်
新安保条約しんあんぽじょうやく（1960）
လုံခြုံရေး စာချုပ် အသစ် ချုပ်ပြီး ပြည်သူ ဆန္ဒပြမှုကြောင့် နုတ်ထွက်
佐藤栄作さとうえいさく
Sato Eisaku · ဂျပန်
非核三原則ひかくさんげんそく
နျူကလီးယား မဲ့ မူ ၃ ရပ်、အိုကီနာဝါ ပြန်ရ — နိုဘယ် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆု
三木武夫みきたけお
Miki Takeo · ဂျပန်
GNP1%枠わく
ကာကွယ်ရေး ငွေ GNP ၁% အောက် ထားဖို့ ဆုံးဖြတ်
中曽根康弘なかそねやすひろ
Nakasone Yasuhiro · ဂျပန်
1%枠突破わくとっぱ
ကာကွယ်ရေး ငွေ ၁% ကန့်သတ်ချက်ကို ကျော်ခဲ့တဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်
宮沢喜一みやざわきいち
Miyazawa Kiichi · ဂျပန်
PKO協力法きょうりょくほう
ကုလ ငြိမ်းချမ်းရေး ပူးပေါင်း ဥပဒေ ထုတ်、ကမ္ဘောဒီးယား ပို့
小渕恵三おぶちけいぞう
Obuchi Keizo · ဂျပန်
周辺事態法しゅうへんじたいほう
အနီးအနား အခြေအနေ ဥပဒေ ထုတ်တဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်
小泉純一郎こいずみじゅんいちろう
Koizumi Junichiro · ဂျပန်
テロterrorism対策特別措置法たいさくとくべつそちほう
9.11 နောက် အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေ、အီရတ် ပို့
安倍晋三あべしんぞう
Abe Shinzo · ဂျပန်
集団的自衛権しゅうだんてきじえいけん
စုပေါင်း ကာကွယ်ခွင့် ခွင့်ပြု、ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန、NSC ဖွဲ့
TEST

စစ်ဆေးမေးခွန်းများ

စာမေးပွဲပုံစံအတိုင်း စမ်းဖြေကြည့်ပါ ။ အဖြေရွေးလိုက်တာနဲ့ မြန်မာလို ရှင်းပြချက် ပေါ်လာမယ် ။

← ရှေ့သင်ခန်းစာနောက်သင်ခန်းစာ →

『高３こうさん スタンダードレベル政治せいじ経済けいざい 政治せいじ編へん』（伊藤いとう賀が一いち）の内容ないようをもとに、
မြန်မာလို ဇာတ်လမ်းအဖြစ် ပြန်လည်ရေးသားထားသော လေ့လာရေးမှတ်စု ။