Standard Level 政治せいじ・経済けいざい〈政治編せいじへん〉 ・ မှတ်စုသင်ခန်းစာ ၁၃ ခန်းကို ဇာတ်လမ်းအဖြစ် ပြောပြထားသည် ။
📚 သင်ခန်းစာ ရွေးမယ် — ဘယ်ဟာက ဘာအကြောင်းလဲ

⏱ ဒီသင်ခန်းစာ ခန့်မှန်း လေ့လာချိန် — ၄၅ မိနစ်

Standard Level ・ 政治経済せいじけいざい〈政治編せいじへん〉・ သင်ခန်းစာ 11

政党政治せいとうせいじ🎌

နိုင်ငံရေး ပါတီ ဆိုတာ、ပါတီ စနစ်、ဂျပန် ပါတီ အစိုးရ သမိုင်း（စစ်မတိုင်မီ → ၅၅ ခုနှစ် စနစ် → အာဏာ လွှဲပြောင်း）、ဖိအားပေး အုပ်စု

အဝါ = စာမေးပွဲ အဖြေ အနီ ⚠ = ထောင်ချောက် 💡 = မှတ်နည်း 🧒 = နေ့စဉ်ဘဝ ဥပမာ
ဒီသင်ခန်းစာမှာ ဘာတွေ သင်မလဲ
  1. 政党せいとう（နိုင်ငံရေး ပါတီ ဆိုတာ、ပါတီ စနစ် ၃ မျိုး）
  2. 戦前せんぜんの政党内閣せいとうないかく（စစ်မတိုင်မီ ပါတီ အစိုးရ）
  3. 55年体制ねんたいせい（၁၉၅၅ ခုနှစ် စနစ် — လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက် ပါတီ ကြာရှည် အစိုးရ）
  4. 55年体制ねんたいせいの崩壊ほうかい（စနစ် ပြိုကျ、အာဏာ လွှဲပြောင်း、ယနေ့ ပါတီများ）
  5. 特色とくしょくと圧力団体あつりょくだんたい（ဂျပန် ပါတီ နိုင်ငံရေး ပြဿနာ နဲ့ ဖိအားပေး အုပ်စု）
⭐ စာမေးပွဲမှာ အမေးများဆုံး
  • ပါတီ အစ ＝ 名望家政党めいぼうかせいとう（ဂုဏ်သိက္ခာရှိ လူတန်းစား ပါတီ）／ ပါတီ များ စနစ် ＝ フランスFrance
  • ပထမ တကယ့် ပါတီ အစိုးရ（1918）＝ 原敬はらたかし（ဟာရ တာကာရှိ）／ ၅၅ ခုနှစ် စနစ် စ ＝ 鳩山一郎はとやまいちろう（ဟာတိုယာမ အိချိရို）
  • ၅၅ ခုနှစ် စနစ် ပြို ＝ 1993（細川護熙ほそかわもりひろ＝ ဟိုဆိုကာဝါ အစိုးရ）／ 2009 အာဏာ လွှဲ ＝ 民主党みんしゅとう（ဒီမိုကရက် ပါတီ）
  • ရွေးကောက်ပွဲ ကတိ ＝ マニフェストmanifesto ／ ပါတီ ထောက်ပံ့ငွေ ငြင်း ＝ 日本共産党にっぽんきょうさんとう（ဂျပန် ကွန်မြူနစ် ပါတီ）
  • 田中角栄たなかかくえい（တာနာကာ ခါကုအဲ）ဖမ်းခံရ ＝ ロッキードLockheed事件じけん（လော့ခ်ဟိဒ် အမှု）／ 連合れんごう（အလုပ်သမား သမဂ္ဂ ချုပ်）က စီးပွားရေး အုပ်စု မဟုတ်
PART 1

政党せいとう

နိုင်ငံရေး ပါတီ ဆိုတာ

① 政党せいとうとは（ပါတီ ဆိုတာ） ၁၇ ရာစု အင်္ဂလန်

ပါတီ ဆိုတာ ကိုယ်ပိုင် မူဝါဒ ချပြီး မဲဆန္ဒရှင် ထောက်ခံမှု ရှာ、အာဏာ ယူဖို့ ကြိုးစားတဲ့ နိုင်ငံရေး အဖွဲ့။ ၁၇ ရာစု နှောင်း အင်္ဂလန်မှာ စတယ်။ အစက ချမ်းသာ ဂုဏ်သိက္ခာရှိ လူတွေရဲ့ ပါတီ、နောက် လူထု ပါတီ、ယနေ့ လူတိုင်း ထောက်ခံဖို့ ကြိုးစားတဲ့ ပါတီ ဖြစ်လာတယ်။

政党せいとう（နိုင်ငံရေး ပါတီ）က ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီနဲ့ အတူ အနောက် ဥရောပမှာ ပေါ်လာတယ်။ ၁၇ ရာစု နှောင်း イギリスUK ရဲ့ トーリー党とうTory（တိုရီ ပါတီ、နောင် ကွန်ဆာဗေးတစ်）နဲ့ ホイッグ党とうWhig（ဝှစ် ပါတီ、နောင် လစ်ဘရယ်）က ပထမ ပါတီတွေ။ ပါတီရဲ့ လုပ်ငန်း ၄ ခု —

ပြည်သူ အလွှာစုံရဲ့ အကျိုး、တောင်းဆိုမှု စုစည်း
မူဝါဒ ဆုံးဖြတ်ပြီး ပြည်သူကို ပြော
ပြည်သူ နိုင်ငံရေး ပညာပေး、ပါဝင်အောင်
နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင် မွေးထုတ်

ပါတီ ဖွံ့ဖြိုးပုံ —

ဂုဏ်သိက္ခာရှိ လူတန်းစား ပါတီ（議員政党ぎいんせいとう＝ အမတ် ပါတီ）— ပညာ、ပိုင်ဆိုင်မှု、ရာထူး ရှိသူ အမတ်တွေ ဗဟို、ကန့်သတ် မဲပေးခွင့် ခေတ်။ ပါတီတွေ စပေါ်ချိန် ပုံစံ
လူထု ပါတီ（組織政党そしきせいとう＝ အဖွဲ့အစည်း ပါတီ）— သာမန် ပါတီဝင် ဗဟို、၂၀ ရာစု လူတိုင်း မဲပေးခွင့် ခေတ်
အားလုံး ခြုံ ပါတီ — ပြည်သူ အလွှာတိုင်းကနေ ထောက်ခံမှု ရှာ（၁၉၆၀ ခုနှစ်များ အယူ）
💡 မှတ်နည်းရွာ ပွဲ 🎪 — အရင် သူဌေး 🎩 တွေပဲ（ဂုဏ်သိက္ခာ）→ ရွာသား အကုန်（လူထု）→ ဧည့်သည်ပါ ဖိတ်（အားလုံး ခြုံ）

② 政党政治せいとうせいじの形態けいたい（ပါတီ စနစ် ၃ မျိုး） ပြင်သစ် ＝ ပါတီ များ

ပါတီ ၂ ခု ယှဉ်（အမေရိကန်、အင်္ဂလန်）、ပါတီ များ（ပြင်သစ်、ဂျာမနီ、အီတလီ）、ပါတီ တစ်ခုတည်း（တရုတ်）— တစ်ခုချင်းမှာ အကောင်း အဆိုး ရှိတယ်။

ပါတီ ၂ ခု စနစ် — တစ်ပါတီ အစိုးရ ဖြစ်လွယ်။ ➕ တည်ငြိမ်、ငြင်းချက် ရှင်း、အတိုက်အခံက စစ်ဆေးလွယ် ➖ လူနည်းစု အသံ မပါ、အစိုးရ ပြောင်းရင် မူဝါဒ ပြတ်။ アメリカUSA（ရီပတ်ဘလီကန်・ဒီမိုကရက်）、イギリスUK（ကွန်ဆာဗေးတစ်・လေဘာ）
ပါတီ များ စနစ်（小党分立制しょうとうぶんりつせい＝ ပါတီငယ် ခွဲ စနစ်）— ညွန့်ပေါင်း အစိုးရ ဖြစ်လွယ်။ ➕ ပြည်သူ အမြင်စုံ ထင်ဟပ်、ညွန့်ပေါင်းက အကျင့်ပျက်မှု ထိန်း ➖ မတည်ငြိမ်、ပါတီငယ်က キャスティングボートcasting vote（အဆုံးအဖြတ် မဲ）ကိုင်、တာဝန် မရှင်း။ フランスFrance・ドイツGermany・イタリアItaly（ဂျပန်လည်း ဒီထဲ、ဒါပေမဲ့ LDP အင်အား အရမ်းကြီး）
ပါတီ တစ်ခုတည်း စနစ် — အာဏာရှင် ဖြစ်လွယ်။ ➕ တည်ငြိမ်、မူဝါဒ ဆက်တိုက် ➖ အာဏာရှင်、လူပုဂ္ဂိုလ် ကိုးကွယ်မှု、အစိုးရ မပြောင်းနိုင်။ 中国ちゅうごく（တရုတ်）・ベトナムVietnam・キューバCuba・北朝鮮きたちょうせん（မြောက်ကိုရီးယား）
⚠ ထောင်ချောက်ပါတီ များ စနစ် ＝ フランスFrance — アメリカUSA・イギリスUK က ပါတီ ၂ ခု、中国ちゅうごく（တရုတ်）က တစ်ခုတည်း။
💡 မှတ်နည်းပြင်သစ် စားသောက်ဆိုင် 🥐 မှာ ဟင်းပွဲ အများကြီး ＝ ပါတီ များ ・ ဘောလုံးပွဲ ⚽ အသင်း ၂ သင်း ＝ အမေရိကန်、အင်္ဂလန်
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 1
  • ပါတီ စပေါ်ချိန် ＝ 名望家政党めいぼうかせいとう（ဂုဏ်သိက္ခာရှိ လူတန်းစား ပါတီ）
  • ပါတီ များ စနစ် ＝ フランスFrance
PART 2

戦前せんぜんの政党内閣せいとうないかく

စစ်မတိုင်မီ ပါတီ အစိုးရ

① 政党内閣せいとうないかくの時代じだい（ပါတီ အစိုးရ ခေတ်） 1918 ဟာရ

၁၈၉၈ ပထမ ပါတီ အစိုးရ、၁၉၁၈ ဟာရ တာကာရှိ နဲ့ ပထမ တကယ့် ပါတီ အစိုးရ၊ ၁၉၂၄ ကစ "ဖွဲ့စည်းပုံ နိုင်ငံရေး လမ်းကြောင်း"。 ၁၉၃၂ ဝန်ကြီးချုပ် အိနုကိုင် လုပ်ကြံခံရပြီး ပါတီ အစိုးရ ဆုံးတယ်။

အိုကုမ ရှိဂဲနိုဘူ（ဝါဆဲဒါ တက္ကသိုလ် တည်ထောင်သူ）— 憲政党けんせいとう（ဖွဲ့စည်းပုံ ပါတီ）、ပထမ ပါတီ အစိုးရ
ဟာရ တာကာရှိ — 立憲政友会りっけんせいゆうかい（ဖွဲ့စည်းပုံ ရာဇဝင်ပါတီ）、ပထမ တကယ့် ပါတီ အစိုးရ（ဝန်ကြီး အများစု ပါတီဝင်、"အရပ်သား ဝန်ကြီးချုပ်"）
တာကာဟာရှိ ကိုရဲကိယို — ဖွဲ့စည်းပုံ ရာဇဝင်ပါတီ
ကာတို တာကာအာကိ — ဖွဲ့စည်းပုံ ကာကွယ်ရေး ပါတီ ၃ ခု ညွန့်ပေါင်း、"憲政けんせいの常道じょうどう"（ပါလီမန် အများစု ပါတီက အစိုးရ ဖွဲ့တဲ့ ထုံးစံ）စ၊ 1925 ယောက်ျား အားလုံး မဲပေးခွင့်
若槻礼次郎わかつきれいじろう（ဝါကာဆုကိ）、田中義一たなかぎいち（တာနာကာ ဂိအိချိ）、浜口雄幸はまぐちおさち（ဟာမဂုချိ）、若槻わかつき（ဝါကာဆုကိ）ဒုတိယ အကြိမ်
အိနုကိုင် ဆုယိုရှိ — စစ်မတိုင်မီ နောက်ဆုံး ပါတီ အစိုးရ၊ 1932 五・一五事件ご・いちごじけん（မေ ၁၅ ဖြစ်ရပ်）မှာ ရေတပ် အရာရှိ ငယ်တွေ လုပ်ကြံ
အစိုးရ ထောက်ခံ အသင်း ဖွဲ့ပြီး ပါတီ အားလုံး ဖျက်

原敬はらたかし（ဟာရ တာကာရှိ）က မှူးမတ် မျိုးရိုး မဟုတ်ဘဲ အောက်လွှတ်တော် အမတ်ဖြစ်တဲ့ ပထမ ဝန်ကြီးချုပ်မို့ "平民宰相へいみんさいしょう"（သာမန်လူ ဝန်ကြီးချုပ်）လို့ ခေါ်တယ်။ 犬養毅いぬかいつよし（အိနုကိုင်）က "話はなせばわかる"（"ပြောရင် နားလည်မှာပါ"）လို့ ပြောပြီး လုပ်ကြံခံရတယ်။

⚠ ထောင်ချောက်ပထမ ပါတီ အစိုးရ ＝ 大隈重信おおくましげのぶ（1898）、ပထမ တကယ့် ပါတီ အစိုးရ ＝ 原敬はらたかし（1918）။
💡 မှတ်နည်းဟာရ ＝ "ဟာ ရ ပြီ" 🎉 တကယ့် ပါတီ အစိုးရ ရပြီ（၁၉၁၈）・ အိနုကိုင် ＝ "အိနု" ＝ ခွေး 🐕 — "ပြောရင် နားလည်မှာ"
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 2
  • 1918 ပထမ တကယ့် ပါတီ အစိုးရ ＝ 原敬はらたかし（ဟာရ တာကာရှိ）
PART 3

55年体制ねんたいせい

၁၉၅၅ ခုနှစ် စနစ်

① 戦後せんごの内閣ないかくと55年体制ねんたいせいの成立せいりつ（စစ်ပြီး အစိုးရ နဲ့ ၅၅ စနစ် ပေါ်ပုံ） 1955 ဟာတိုယာမ

စစ်ပြီး ယိုရှိဒ အစိုးရ ကြာ၊ ၁၉၅၅ ဆိုရှယ်လစ် ပါတီ ပြန်ပေါင်းတော့ ညာဘက် ပါတီ ၂ ခုလည်း ပေါင်းပြီး လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက် ပါတီ（LDP）ဖြစ်တယ်။ LDP က နေရာ ၃ ပုံ ၂、အတိုက်အခံ ၃ ပုံ ၁ ဆိုတဲ့ "၅၅ ခုနှစ် စနစ်" ၁၉၉၃ အထိ ဆက်တယ်။

ဟိဂရှိကုနိ（မင်းမျိုး）、ရှိဒဲဟာရ（အရာရှိ）— ယောက်ျား-မိန်းမ အားလုံး မဲပေးခွင့်
ယိုရှိဒ — ဂျပန် လစ်ဘရယ် ပါတီ、စစ်ပြီး ပထမ ပါတီ အစိုးရ、ဖွဲ့စည်းပုံ ထုတ်ပြန်
ကာတာယာမ တဲဆု — ဂျပန် ဆိုရှယ်လစ် ပါတီ、ပထမ ဆိုရှယ်လစ် အစိုးရ
芦田均あしだひとし（အာရှိဒ）→ 吉田茂よしだしげる②〜⑤（1949 လွတ်လပ်ရေး ပြန်ရ）→ 鳩山一郎はとやまいちろう（ဟာတိုယာမ အိချိရို）

55年体制ねんたいせい（၁၉၅၅ ခုနှစ် စနစ်、၁½ ပါတီ စနစ် လို့လည်း ခေါ်တယ်）— 1955 ဂျပန် ဆိုရှယ်လစ် ပါတီ（ယနေ့ ဆိုရှယ် ဒီမိုကရက်）ဘယ်-ညာ ပြန်ပေါင်းတော့ ညာဘက် လစ်ဘရယ် ပါတီ နဲ့ ဂျပန် ဒီမိုကရက် ပါတီ ပေါင်းပြီး 自由民主党じゆうみんしゅとう（လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက် ပါတီ、LDP）ဖြစ်တယ်။ ပထမ ဥက္ကဋ္ဌ 鳩山一郎はとやまいちろう（ဟာတိုယာမ အိချိရို）။ ရှေးရိုး LDP က နေရာ ၃ ပုံ ၂、တိုးတက်ရေး ဆိုရှယ်လစ်、ကွန်မြူနစ် က ၃ ပုံ ၁ — အာဏာ လွှဲဖို့ မဖြစ်နိုင်သလောက် တစ်ပါတီ ကြီးစိုး စနစ်။

💡 မှတ်နည်းဟာတိုယာမ ＝ "ခို"（鳩はと）🕊 — ၅၅ မှာ ခို ၂ ကောင် ပေါင်းပြီး ငှက်ကြီး တစ်ကောင်（LDP）ဖြစ်

② 55年体制下ねんたいせいかの政治せいじ（၅၅ စနစ် အောက် နိုင်ငံရေး） ကြာရှည် LDP

LDP ဝန်ကြီးချုပ်တွေ ဆက်တိုက်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်တွေမှာ အလယ်ဗဟို ပါတီ ပေါ်ပြီး အတိုက်အခံ များလာ၊ မြို့ပြ ညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဘယ်ဘက် ဒေသ အစိုးရ ပေါ်တယ်။ ၁၉၈၉ ပထမဆုံး အထက်လွှတ်တော်မှာ အစိုးရပါတီ ရှုံးတယ်။

鳩山はとやま（ဟာတိုယာမ、ကုလ ဝင်）→ 石橋湛山いしばしたんざん（အိရှိဘရှိ）→ 岸信介きしのぶすけ（ကိရှိ、စာချုပ် ပြင်）→ 池田勇人いけだはやと（အိကဲဒ）→ 佐藤栄作さとうえいさく（ဆာတို）
田中角栄たなかかくえい（တာနာကာ ခါကုအဲ）→ 1973 ရေနံ အကျပ်အတည်း → 三木武夫みきたけお（မိကိ）→ 福田赳夫ふくだたけお（ဖူကုဒ）→ 大平正芳おおひらまさよし（အိုဟိရ）
鈴木善幸すずきぜんこう（ဆုဇုကိ）→ 中曽根康弘なかそねやすひろ（နာကာဆိုနဲ）→ 竹下登たけしたのぼる（တာကဲရှိတ、စားသုံးခွန် စ）→ 宇野宗佑うのそうすけ（ဥနို、1989 အထက်လွှတ်တော် ပထမ ရှုံး）→ 海部俊樹かいふとしき（ခိုင်ဖူ）→ 宮沢喜一みやざわきいち（မိယာဇာဝါ）
အတိုက်အခံ ပါတီ များလာ — ၁၉၆၀ ခုနှစ်များ 民社党みんしゃとう（ဒီမိုကရက် ဆိုရှယ်လစ်）、公明党こうめいとう（ကိုမေ）လို အလယ်ဗဟို ပါတီ、1976 新自由しんじゆうクラブclub（လစ်ဘရယ် ကလပ် အသစ်）LDP ကွဲ → အစိုးရ-အတိုက်အခံ နီးပါး တန်းတူ
တိုးတက်ရေး ဒေသ အစိုးရ — ၁၉၆၀ နှောင်း ညစ်ညမ်းမှု、မြို့ပြ ပြဿနာကြောင့် တိုကျို、အိုဆာကာ、ကျိုတို、အိုကီနာဝါ မှာ ဆိုရှယ်လစ်、ကွန်မြူနစ် ထောက်ခံ ဘုဏ်ရှင်။ 1973 ရေနံ အကျပ်အတည်း နောက် ငွေကြေး အကျပ်အတည်းနဲ့ တိုတို
💡 မှတ်နည်းLDP ＝ ရပ်ကွက် လူကြီး ရာထူး 🏠 မိသားစု တစ်စု ၃၈ နှစ် ဆက်ကိုင်（1955〜93）
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 3
  • ၅၅ ခုနှစ် စနစ် စချိန် ဝန်ကြီးချုပ် ＝ 鳩山一郎はとやまいちろう（ဟာတိုယာမ အိချိရို）
PART 4

55年体制ねんたいせいの崩壊ほうかいと政界再編せいかいさいへん

၅၅ စနစ် ပြိုကျ နဲ့ ပါတီ ပြန်စီ

① 55年体制ねんたいせいの崩壊ほうかい（၅၅ စနစ် ပြိုကျ） 1993

ဘောလုံးဖောင်း စီးပွားရေး ပေါက်ပြီး ပြည်သူ နိုင်ငံရေးကို မယုံတော့ဘဲ ၁၉၉၃ LDP မဟုတ်တဲ့ ပါတီ ၈ ခု ညွန့်ပေါင်း ဟိုဆိုကာဝါ အစိုးရ ဖြစ်လာတယ်။ ၅၅ စနစ် ပြိုပြီး ညွန့်ပေါင်း အစိုးရ ခေတ်။

バブルbubble経済けいざい（ဘောလုံးဖောင်း စီးပွားရေး、1986〜91）ပေါက်ပြီး နိုင်ငံရေး မယုံကြည်မှု တက်၊ 1993 ယုံကြည်မှု ရုပ်သိမ်းပြီး ရွေးကောက်ပွဲမှာ LDP မဟုတ်တဲ့ ပါတီ ၈ ခု ညွန့်ပေါင်း 細川護熙ほそかわもりひろ（ဟိုဆိုကာဝါ မိုရိဟိရို、日本新党にっぽんしんとう＝ ဂျပန် ပါတီသစ်）အစိုးရ ဖြစ်ပြီး ၅၅ စနစ် ပြိုတယ်။ မြို့ကြီးတွေမှာ ဘယ်ပါတီမှ မထောက်ခံတဲ့ 無党派層むとうはそう（ပါတီ မဲ့ မဲဆန္ဒရှင်）က ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ် ပြောင်းစေတယ်။

細川護熙ほそかわもりひろ（ဟိုဆိုကာဝါ、နိုင်ငံရေး ပြုပြင်ရေး）→ 羽田孜はたつとむ（ဟာတ）→ 村山富市むらやまとみいち（မုရာယာမ、ဆိုရှယ်လစ်）
橋本龍太郎はしもとりゅうたろう（ဟာရှိမိုတို）→ 小渕恵三おぶちけいぞう（အိုဘူချိ）→ 森喜朗もりよしろう（မိုရိ）→ 小泉純一郎こいずみじゅんいちろう（ခိုအိဇုမိ、ဖွဲ့စည်းပုံ ပြုပြင်ရေး）→ 安倍晋三あべしんぞう（အာဘဲ）→ 福田康夫ふくだやすお（ဖူကုဒ、ကျစ်နေတဲ့ ပါလီမန်）→ 麻生太郎あそうたろう（အာဆို）
💡 မှတ်နည်း၁၉၉၃ ＝ "ကိုး ကိုး သုံး" — ပါတီ ၈ ခု 8️⃣ လက်တွဲပြီး LDP ကို ဖယ်

② 政権交代せいけんこうたいと今いまの政党せいとう（အာဏာ လွှဲပြောင်း နဲ့ ယနေ့ ပါတီများ） 2009 ဒီမိုကရက်

၂၀၀၈ リーマンショックLehman shock နောက် ၂၀၀၉ ဒီမိုကရက် ပါတီ ဟာတိုယာမ ယူကီအို အာဏာ ရပေမဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် ၃ ယောက်နဲ့ ပြီးတယ်။ ၂၀၁၂ ကစ LDP ပြန်အုပ်ချုပ်、၂၀၂၅ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးချုပ်။

ကြာရှည် စီးပွားရေး ကျဆင်း、2008 リーマンショックLehman shock（လီမင် ဘဏ် ပြိုကျ）နောက် 2009 民主党みんしゅとう（ဒီမိုကရက် ပါတီ）鳩山由紀夫はとやまゆきお（ဟာတိုယာမ ယူကီအို）အစိုးရနဲ့ အာဏာ လွှဲပြောင်းတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရာရှိ နိုင်ငံရေး မဖြိုနိုင်ဘဲ ၃ ယောက်နဲ့ ပြီး —

ဒီမိုကရက် ပါတီ — 鳩山由紀夫はとやまゆきお（ဟာတိုယာမ ယူကီအို）→ 菅直人かんなおと（ကန် နာအိုတို）→ 野田佳彦のだよしひこ（နိုဒ）
LDP — 安倍晋三あべしんぞう（အာဘဲ、ဒုတိယ အကြိမ်）→ 菅義偉すがよしひで（ဆုဂ）→ 岸田文雄きしだふみお（ကိရှိဒ）→ 石破茂いしばしげる（အိရှိဘ）→ 2025〜 高市早苗たかいちさなえ（တာကာအိချိ ဆာနာအဲ、ပထမ အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးချုပ်）

ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါတီတွေ マニフェストmanifesto（ရွေးကောက်ပွဲ ကတိ、အစိုးရ ကတိ）ထုတ်တာ ထုံးစံ ဖြစ်လာတယ်။ လွှတ်တော် ၂ ရပ် နေရာ ၅ ခု အထက်、ဒါမှမဟုတ် မဲ ၂% အထက် ပါတီကို အစိုးရ ငွေနဲ့ ထောက်ပံ့（政党交付金せいとうこうふきん＝ ပါတီ ထောက်ပံ့ငွေ）၊ ဒါပေမဲ့ 日本共産党にっぽんきょうさんとう（ဂျပန် ကွန်မြူနစ် ပါတီ）က ငြင်းတယ်။ 2025 ပါတီများ —

လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက် ပါတီ（LDP）
ကိုမေ ပါတီ
ဖွဲ့စည်းပုံ ဒီမိုကရက် ပါတီ
ဂျပန် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး အသင်း
ဂျပန် ကွန်မြူနစ် ပါတီ
ဆိုရှယ် ဒီမိုကရက် ပါတီ
ပြည်သူ ဒီမိုကရက် ပါတီ
ရေးဝ ရှင်းဆန်ဂုမိ
ဆန်းဆေး ပါတီ
ဂျပန် ကွန်ဆာဗေးတစ် ပါတီ
တီမ် မိရိုင်（အနာဂတ် အသင်း）
⚠ ထောင်ချောက်2009 အာဏာ လွှဲ ＝ 民主党みんしゅとう（ဒီမိုကရက် ပါတီ）— ယနေ့ 立憲民主党りっけんみんしゅとう（ဖွဲ့စည်းပုံ ဒီမိုကရက်）နဲ့ မရော။ ထောက်ပံ့ငွေ ငြင်း ＝ 共産党きょうさんとう（ကွန်မြူနစ်）။
💡 မှတ်နည်း၂၀၀၉ ＝ ခို（鳩はと）🕊 ပြန်ပျံ — ၅၅ မှာ အဖိုး ဟာတိုယာမ အိချိရို、၀၉ မှာ မြေး ဟာတိုယာမ ယူကီအို ・ ကွန်မြူနစ် ＝ "အစိုးရ ပိုက်ဆံ မယူ" 🙅
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 4
  • ၅၅ စနစ် ပြို ＝ 1993（細川護熙ほそかわもりひろ（ဟိုဆိုကာဝါ）အစိုးရ）
  • 2009 အာဏာ လွှဲ ＝ 民主党みんしゅとう（ဒီမိုကရက် ပါတီ）／ ရွေးကောက်ပွဲ ကတိ ＝ マニフェストmanifesto ／ ထောက်ပံ့ငွေ ငြင်း ＝ 日本共産党にっぽんきょうさんとう（ကွန်မြူနစ်）
PART 5

政党政治せいとうせいじの課題かだいと圧力団体あつりょくだんたい

ဂျပန် ပါတီ နိုင်ငံရေး ပြဿနာ နဲ့ ဖိအားပေး အုပ်စု

① 日本にっぽんの政党政治せいとうせいじの課題かだい（ဂျပန် ပါတီ နိုင်ငံရေး ပြဿနာ ၇ ခု） လော့ခ်ဟိဒ်

LDP ကြာရှည်လို့ နိုင်ငံရေး-အရာရှိ-စီးပွားရေး ချိတ်ဆက်、ပါတီဝင် နည်းလို့ ငွေ、ထောက်ခံ အဖွဲ့ကို မှီခို、လာဘ် အမှုတွေ များ၊ ဂိုဏ်း、ပါတီ ဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်း မဲ、ကဏ္ဍ အမတ်、မျိုးရိုး အမတ် ပြဿနာ ရှိတယ်။

LDP တစ်ပါတီ ကြီးစိုး — အာဏာ လွှဲ နည်း、နိုင်ငံရေး-အရာရှိ-စီးပွားရေး ချိတ်ဆက်
အမတ် ပါတီ သဘော — ပါတီဝင် နည်း、ကိုယ်ပိုင် ထောက်ခံ အသင်း、ဖိအားပေး အုပ်စုဆီက မဲ、ငွေ → ငွေ နိုင်ငံရေး
လာဘ် အမှုများ — ロッキードLockheed事件じけん（1976、အမေရိကန် လေယာဉ် ကုမ္ပဏီ လာဘ်၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း 田中角栄たなかかくえい（တာနာကာ ခါကုအဲ）ဖမ်းခံရ）、リクルートRecruit事件じけん（1988）、東京佐川急便事件とうきょうさがわきゅうびんじけん（ဆာဂါဝ ပို့ဆောင်ရေး အမှု、1991〜92）、ゼネコンgeneral contractor汚職おしょく（ဆောက်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီကြီး လာဘ်、1993）။ 政治資金規正法せいじしきんきせいほう（နိုင်ငံရေး ရန်ပုံငွေ ထိန်းချုပ်ရေး ဥပဒေ）ပြင်ပြီး ကုမ္ပဏီက အမတ် တစ်ယောက်ချင်း လှူတာ တား
ဂိုဏ်း နိုင်ငံရေး — ပါတီကြီးထဲ ခေါင်းဆောင်ကြီး ဗဟို ဂိုဏ်းတွေ ရာထူး、ငွေ လု（1994 ပါတီ ထောက်ပံ့ငွေ ဥပဒေ ငွေ မလုံလောက်လို့）
ပါတီ ဆုံးဖြတ်ချက် ချည်နှောင်မှု — ပါတီအတိုင်း မဲပေးရ、လွတ်လပ်စွာ မဆွေးနွေးနိုင်
ကဏ္ဍ အမတ် — ကဏ္ဍ တစ်ခုကို ကျွမ်း၊ ဝန်ကြီးဌာန、အုပ်စုနဲ့ ချိတ်ပြီး မူဝါဒ လွှမ်း（အမေရိကန်မှာ ロビイストlobbyist＝ လော်ဘီ ကိုယ်စားလှယ်）
မျိုးရိုး အမတ် — အဖိုး、အဖေ မဲဆန္ဒနယ် ဆက်ခံ。"地盤じばん（ထောက်ခံ အဖွဲ့）・看板かんばん（နာမည်）・鞄かばん（ငွေ）" ＝ "三さんばん"（ban ၃ ခု）ရှိလို့ နိုင်လွယ်
💡 မှတ်နည်းတာနာကာ ＋ လေယာဉ် ✈️ ＝ လော့ခ်ဟိဒ် ・ "ban ၃ ခု" ＝ ရပ်ကွက်（地盤じばん）、ဆိုင်းဘုတ်（看板かんばん）、ပိုက်ဆံအိတ်（鞄かばん）👜

② 圧力団体あつりょくだんたい（ဖိအားပေး အုပ်စု） လော်ဘီ

ဖိအားပေး အုပ်စုက အစိုးရ、ပါလီမန်、ပါတီကို လွှမ်းပြီး ကိုယ့် အုပ်စု အကျိုး ရှာတဲ့ အဖွဲ့။ ဂျပန်မှာ စီးပွားရေး、လုပ်ငန်း、အလုပ်သမား အုပ်စု ရှိတယ်။

圧力団体あつりょくだんたい（ဖိအားပေး အုပ်စု、利益集団りえきしゅうだん＝ အကျိုးစီးပွား အုပ်စု လို့လည်း ခေါ်တယ်）က ၁၉-၂၀ ရာစု ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံတွေမှာ ပေါ်လာတယ် — ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ ဖွံ့ဖြိုး、ပါတီက လူထု တောင်းဆိုမှု အကုန် မဖြည့်နိုင်、အလုပ်အကိုင် ကွဲပြားလာလို့။ အမတ်、အရာရှိကို ဆွဲဆောင်တာ ロビイングlobbying（လော်ဘီ လုပ်ခြင်း）။ ဂျပန်မှာ စစ်ပြီး တက်ကြွ —

စီးပွားရေး အုပ်စု — 日本経済団体連合会にっぽんけいざいだんたいれんごうかい（ဂျပန် စီးပွားရေး အဖွဲ့ချုပ်、経団連けいだんれん လို့လည်း ခေါ်တယ်）、経済同友会けいざいどうゆうかい（စီးပွားရေး မိတ်ဆွေ အသင်း）、日本商工会議所にっぽんしょうこうかいぎしょ（ကုန်သည် စက်မှု အသင်း、日商にっしょう လို့လည်း ခေါ်တယ်）
လုပ်ငန်း အုပ်စု — 日本医師会にっぽんいしかい（ဆရာဝန် အသင်း）、全中ぜんちゅう（လယ်ယာ သမဝါယမ ဗဟို）
အလုပ်သမား သမဂ္ဂ — 連合れんごう（ဂျပန် အလုပ်သမား သမဂ္ဂ ချုပ်）、全労連ぜんろうれん（အလုပ်သမား ချုပ်）、全労協ぜんろうきょう（အလုပ်သမား ညှိနှိုင်း ကောင်စီ）
主婦連しゅふれん（အိမ်ရှင်မ အသင်း）、日消連にっしょうれん（စားသုံးသူ အသင်း）、ဘာသာရေး အဖွဲ့များ
⚠ ထောင်ချောက်連合れんごう（အလုပ်သမား သမဂ္ဂ ချုပ်）က အလုပ်သမား အုပ်စု — 経団連けいだんれん・経済同友会けいざいどうゆうかい・日商にっしょう က စီးပွားရေး အုပ်စု။
💡 မှတ်နည်း"ကေ"（経けい）နဲ့ စ ＝ ကုမ္ပဏီ သူဌေး 💼、"ရန်"（連合れんごう）＝ အလုပ်သမား လက်တွဲ 🤝
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 5
  • 田中角栄たなかかくえい（တာနာကာ）ဖမ်းခံရ ＝ ロッキードLockheed事件じけん（လော့ခ်ဟိဒ် အမှု）
  • စီးပွားရေး အုပ်စု မဟုတ် ＝ 連合れんごう（အလုပ်သမား သမဂ္ဂ ချုပ်）
WHO

👤 လူပုဂ္ဂိုလ်များ

ဒီသင်ခန်းစာမှာ ပါတဲ့ လူတွေ — ဘယ်သူလဲ + ဘာပြောခဲ့လဲ ကို တွဲမှတ်ပါ။

原敬はらたかし
Hara Takashi · ဂျပန်
1918 初はつの本格的政党内閣ほんかくてきせいとうないかく
"သာမန်လူ ဝန်ကြီးချုပ်" — ပထမ တကယ့် ပါတီ အစိုးရ၊ 1921 လုပ်ကြံခံရ
犬養毅いぬかいつよし
Inukai Tsuyoshi · ဂျပန်
戦前最後せんぜんさいごの政党内閣せいとうないかく
1932 မေ ၁၅ ဖြစ်ရပ်မှာ လုပ်ကြံခံရ
鳩山一郎はとやまいちろう
Hatoyama Ichiro · ဂျပန်
55年体制ねんたいせい・初代自民党総裁しょだいじみんとうそうさい
LDP ပထမ ဥက္ကဋ္ဌ、1956 ဂျပန်-ဆိုဗီယက် ကြေညာချက်
田中角栄たなかかくえい
Tanaka Kakuei · ဂျပန်
ロッキード事件じけん
1972-74 ဝန်ကြီးချုပ် — လော့ခ်ဟိဒ် လာဘ် အမှုနဲ့ 1976 ဖမ်းခံရ
細川護熙ほそかわもりひろ
Hosokawa Morihiro · ဂျပန်
1993 非自民連立ひじみんれんりつ
LDP မဟုတ်တဲ့ ပါတီ ၈ ခု ညွန့်ပေါင်း — ၅၅ စနစ် ပြို
鳩山由紀夫はとやまゆきお
Hatoyama Yukio · ဂျပန်
2009 政権交代せいけんこうたい
ဒီမိုကရက် ပါတီ ဝန်ကြီးချုပ် — ဟာတိုယာမ အိချိရို ရဲ့ မြေး
高市早苗たかいちさなえ
Takaichi Sanae · ဂျပန်
女性初じょせいはつの首相しゅしょう
2025 ကစ LDP ဝန်ကြီးချုပ် — ဂျပန် ပထမ အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးချုပ်
TEST

စစ်ဆေးမေးခွန်းများ

စာမေးပွဲပုံစံအတိုင်း စမ်းဖြေကြည့်ပါ ။ အဖြေရွေးလိုက်တာနဲ့ မြန်မာလို ရှင်းပြချက် ပေါ်လာမယ် ။

← ရှေ့သင်ခန်းစာနောက်သင်ခန်းစာ →

『高３こうさん スタンダードレベル政治せいじ経済けいざい 政治せいじ編へん』（伊藤いとう賀が一いち）の内容ないようをもとに、
မြန်မာလို ဇာတ်လမ်းအဖြစ် ပြန်လည်ရေးသားထားသော လေ့လာရေးမှတ်စု ။