Standard Level 政治せいじ・経済けいざい〈政治編せいじへん〉 ・ မှတ်စုသင်ခန်းစာ ၁၃ ခန်းကို ဇာတ်လမ်းအဖြစ် ပြောပြထားသည် ။
📚 သင်ခန်းစာ ရွေးမယ် — ဘယ်ဟာက ဘာအကြောင်းလဲ

⏱ ဒီသင်ခန်းစာ ခန့်မှန်း လေ့လာချိန် — ၄၀ မိနစ်

Standard Level ・ 政治経済せいじけいざい〈政治編せいじへん〉・ သင်ခန်းစာ 9

裁判所さいばんしょ⚖️

တရားရုံးရဲ့ လွတ်လပ်မှု、တရားရုံး အဆင့်、ဖွဲ့စည်းပုံ စစ်ဆေးခွင့်、ပြည်သူ ပါဝင်တဲ့ တရားရေး ပြုပြင်ရေး

အဝါ = စာမေးပွဲ အဖြေ အနီ ⚠ = ထောင်ချောက် 💡 = မှတ်နည်း 🧒 = နေ့စဉ်ဘဝ ဥပမာ
ဒီသင်ခန်းစာမှာ ဘာတွေ သင်မလဲ
  1. 司法権しほうけんの独立どくりつ（တရားစီရင်ရေး လွတ်လပ်မှု — ပုဒ်မ ၇၆）
  2. 裁判制度さいばんせいど（တရားရုံး အမျိုးအစား、အမှု အမျိုးအစား、အဆင့် ၃ ဆင့်、အစိုးရ ရှေ့နေ）
  3. 違憲審査権いけんしんさけん（ဖွဲ့စည်းပုံ စစ်ဆေးခွင့် နဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ မညီ စီရင်ချက်များ）
  4. 司法制度改革しほうせいどかいかく（တရားရေး ပြုပြင်ရေး — ပြည်သူ တရားသူကြီး）
⭐ စာမေးပွဲမှာ အမေးများဆုံး
  • တရားသူကြီး ＝ 良心りょうしん（သြတ္တပ္ပ）နဲ့ လွတ်လပ်စွာ ／ ဖြုတ်တာ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ မလုပ်ရ ／ 1891 大津事件おおつじけん（အိုဆု ဖြစ်ရပ်）
  • တရားရုံးချုပ် ＝ ၁၅ ယောက် ／ ခရိုင်、မိသားစု တရားရုံး ＝ ၅၀ ／ 軍事裁判ぐんじさいばん（စစ်ခုံရုံး）မရှိ
  • ပထမ အဆင့်ကို အယူခံ ＝ 控訴こうそ（ပထမ အယူခံ）／ ပြန်စစ်ခြင်း ＝ 冤罪えんざい（အမှားစွပ်စွဲ）ကာကွယ်
  • တရားရုံးချုပ် ＝ "憲法けんぽうの番人ばんにん"（ဖွဲ့စည်းပုံ အစောင့်）／ 2008 国籍法こくせきほう（နိုင်ငံသား ဥပဒေ）ပြင် ＝ 非嫡出子ひちゃくしゅつし（တရားမဝင် ကလေး）နိုင်ငံသား စီရင်ချက်
  • 2009 ကစ ＝ 裁判員制度さいばんいんせいど（ပြည်သူ တရားသူကြီး စနစ်）
PART 1

司法権しほうけんの独立どくりつ

တရားစီရင်ရေး လွတ်လပ်မှု

① 司法権しほうけんの独立どくりつ（တရားစီရင်ရေး လွတ်လပ်မှု） ပုဒ်မ ၇၆

မေအီဂျီ ခေတ်မှာ ဧကရာဇ့် နာမည်နဲ့ စီရင်ခဲ့ပေမဲ့ ယနေ့ ဖွဲ့စည်းပုံက ပြည်သူ အခွင့်အရေး ကာကွယ်ဖို့ တရားရုံးကို လွတ်လပ်စေတယ်။ အထူး တရားရုံး မရှိရ、အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့က နောက်ဆုံး စီရင်ခွင့် မရှိရ။

ဖွဲ့စည်းပုံ ပုဒ်မ ၇၆ — တရားစီရင်ရေး အာဏာ အားလုံး 最高裁判所さいこうさいばんしょ（တရားရုံးချုပ်）နဲ့ ဥပဒေနဲ့ ဖွဲ့တဲ့ 下級裁判所かきゅうさいばんしょ（အောက် တရားရုံး）မှာ ရှိတယ်။ အထူး အဆင့်အတန်း、အထူး အမှုကိုပဲ စီရင်တဲ့ 特別裁判所とくべつさいばんしょ（အထူး တရားရုံး）ကို တားတယ် — မေအီဂျီ ခေတ်က နန်းတော်、အုပ်ချုပ်ရေး、စစ်ခုံရုံး（軍法会議ぐんぽうかいぎ）ရှိခဲ့တယ်။ အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့က နောက်ဆုံး အဆင့် စီရင်ခွင့် မရှိ။ တရားရုံးချုပ်မှာ လုပ်ထုံး、စည်းကမ်း ချမှတ်ခွင့် ရှိတယ်။

💡 မှတ်နည်း၇၆ ＝ "ခုနစ် ခြောက်" — ချိန်ခွင် ⚖️ ဘယ်ဘက်ကိုမှ မယိမ်း

② 裁判官さいばんかんの独立どくりつ（တရားသူကြီး လွတ်လပ်မှု） သြတ္တပ္ပ

တရားသူကြီးက ကိုယ့် သြတ္တပ္ပအတိုင်း လွတ်လပ်စွာ စီရင်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံ နဲ့ ဥပဒေကိုပဲ နာခံတယ်။ ဖြုတ်လို့ ရတာ ၃ နည်းပဲ — အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ ဖြုတ်လို့ မရ။

ဖွဲ့စည်းပုံ — "တရားသူကြီး အားလုံး 良心りょうしん（သြတ္တပ္ပ）အတိုင်း လွတ်လပ်စွာ တာဝန် ထမ်းပြီး ဒီ ဖွဲ့စည်းပုံ နဲ့ ဥပဒေကိုပဲ နာခံရမယ်"။ ရာထူး အာမခံ（身分保障みぶんほしょう）— အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့က စည်းကမ်း ဒဏ် မပေးရ၊ ဖြုတ်တာ ဒီ ၃ ခုမှာပဲ —

ကိုယ်、စိတ် ချို့ယွင်းလို့ တာဝန် မထမ်းနိုင် လို့ တရားရုံး ဆုံးဖြတ်
ပါလီမန်ရဲ့ တရားသူကြီး စွပ်စွဲ တရားရုံး — အခုထိ ၈ ယောက် ဖြုတ်
တရားရုံးချုပ် တရားသူကြီးကို ပြည်သူ စိစစ် — မဲ ထက်ဝက်ကျော် "ဖြုတ်" ဆိုရင်၊ တစ်ခါမှ မဖြစ်ဖူး

အငြိမ်းစား အသက် — အထက်、ခရိုင်、မိသားစု တရားရုံး ၆၅၊ တရားရုံးချုပ်、ရိုးရှင်း တရားရုံး ၇၀။ တာဝန်ထမ်းစဉ် လစာ မလျှော့ရ။

⚠ ထောင်ချောက်行政機関ぎょうせいきかん（အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့）က တရားသူကြီးကို ဖြုတ်လို့ မရ။ စီရင်ရာမှာ နာခံတာ ဧကရာဇ်、ပြည်သူ မဟုတ်ဘဲ 良心りょうしん（သြတ္တပ္ပ）။
💡 မှတ်နည်းဖြုတ်နည်း ၃ ခု ＝ "နေမကောင်း 🤒、ပါလီမန် ရုံး 🏛、ပြည်သူ မဲ 🗳"

③ 大津事件おおつじけん（အိုဆု ဖြစ်ရပ်） 1891

၁၈၉၁ ရုရှား အိမ်ရှေ့မင်းသားကို ဂျပန် ရဲက ဓားနဲ့ ခုတ်တယ်။ အစိုးရက သေဒဏ် လိုချင်ပေမဲ့ တရားရုံးချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ကိုဂျိမ က ဥပဒေအတိုင်း တစ်သက်တစ်ကျွန်း ချခိုင်းတယ်။

ဂျပန် လာလည်တဲ့ ロシアRussia အိမ်ရှေ့မင်းသား ニコライNicholas（နောင် ရုရှား နောက်ဆုံး ဧကရာဇ် နီကိုးလပ် ၂）ကို လုံခြုံရေး ရဲက ဓားနဲ့ ခုတ်တယ်။ ဝန်ကြီးအဖွဲ့က ရုရှားကို ကြောက်လို့ သေဒဏ် တောင်းပေမဲ့ 大審院だいしんいん（ယခု တရားရုံးချုပ်）ဥက္ကဋ္ဌ 児島惟謙こじまいけん（ကိုဂျိမ အိကဲန်）က တာဝန်ခံ တရားသူကြီးတွေကို ဖျောင်းဖျပြီး တစ်သက်တစ်ကျွန်း（無期徒刑むきとけい）ချတယ်။ အစိုးရ ဝင်စွက်မှုကနေ တရားရုံး လွတ်လပ်မှု ကာကွယ်တယ် လို့ ချီးကျူးကြပေမဲ့ တာဝန်ခံ တရားသူကြီးကို ဖျောင်းဖျတာက တရားသူကြီး တစ်ယောက်ချင်း လွတ်လပ်မှုကို ထိပါးတယ် လို့လည်း ဝေဖန်ကြတယ်။

နောက် ဖြစ်ရပ်တွေ — 1948 浦和事件うらわじけん（ဥရာဝ ဖြစ်ရပ် — အထက်လွှတ်တော် စုံစမ်းခွင့်နဲ့ စီရင်ချက် ပေါ့လွန်း လို့ ဝေဖန် → တရားရုံး လွတ်လပ်မှု ဝင်စွက်）、1969 平賀書簡事件ひらがしょかんじけん（ဟိရာဂ စာ ဖြစ်ရပ် — ဆပ်ပိုရို ခရိုင် တရားရုံး ဥက္ကဋ္ဌက နာဂနုမ အမှု တာဝန်ခံ တရားသူကြီးကို စာ ပေး → တရားသူကြီး လွတ်လပ်မှု ဝင်စွက်）။

💡 မှတ်နည်း၁၈၉၁ ＝ "တစ် ရှစ် ကိုး တစ်" — ကိုဂျိမ ＝ "ကိုယ့် ဂျိမ်း ကိုယ် ကစား" 🎮 အစိုးရ အမိန့် မနာခံ
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 1
  • တရားသူကြီး ＝ 良心りょうしん（သြတ္တပ္ပ）အတိုင်း ／ ဖြုတ်နည်း ＝ ကျန်းမာရေး・စွပ်စွဲ တရားရုံး・ပြည်သူ စိစစ်（အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ မပါ）
  • 1891 大津事件おおつじけん（အိုဆု ဖြစ်ရပ်）＝ 児島惟謙こじまいけん（ကိုဂျိမ）
PART 2

裁判制度さいばんせいど

တရားရုံး စနစ်

① 裁判所さいばんしょの種類しゅるい（တရားရုံး အမျိုးအစား ５ ခု） ၁၅ ・ ၈ ・ ၅၀ ・ ၅၀ ・ ၄၃၈

တရားရုံးချုပ် ၁ ခု（တရားသူကြီး ၁၅）、အထက် တရားရုံး ၈、ခရိုင် တရားရုံး ၅၀、မိသားစု တရားရုံး ၅၀、ရိုးရှင်း တရားရုံး ၄၃၈ ရှိတယ်။

တရားရုံးချုပ် — နောက်ဆုံး အဆင့်။ ဥက္ကဋ္ဌ ＋ ၁၄ ＝ ၁၅ ယောက်။ ဥက္ကဋ္ဌကို ဝန်ကြီးအဖွဲ့ အမည်တင်、ဧကရာဇ် ခန့်၊ ကျန်တာ ဝန်ကြီးအဖွဲ့ ခန့်။ အသက် ၄၀ အထက်、၁၅ ယောက်ထဲ ၅ ယောက်အထိ ဥပဒေ ပညာရှင် မဟုတ်လည်း ရ။ စီရင်ထုံး（判例はんれい）က အောက်ရုံးကို လက်တွေ့ ချည်နှောင်
အောက် တရားရုံး — တရားသူကြီးကို တရားရုံးချုပ် အမည်တင်、ဝန်ကြီးအဖွဲ့ ခန့်、သက်တမ်း ၁၀ နှစ်（ပြန်ခန့်လို့ ရ）
အထက် တရားရုံး — ဆပ်ပိုရို、ဆန်းဒိုင်း、တိုကျို、နာဂိုယာ、အိုဆာကာ、ဟီရိုရှီးမား、တာကာမာဆု、ဖူကူအိုကာ ၈ ခု。2005 ကစ တိုကျိုထဲ ဉာဏ ပိုင်ဆိုင်မှု အထက် တရားရုံး
ခရိုင် တရားရုံး — ဟိုက်ကိုဒို ၄ ＋ ခရိုင် တစ်ခုစီ ၁ ＝ ၅၀
မိသားစု တရားရုံး — လူငယ် အမှု、မိသားစု အငြင်းပွား ညှိ ＝ ၅၀
ရိုးရှင်း တရားရုံး — ဒဏ်ငွေ အောက် ပြစ်ဒဏ်、ယန်း ၁.၄ သန်း အောက် တောင်းဆိုမှု、တရားသူကြီး ၁ ယောက်、၄၃၈ ခု（2025）
💡 မှတ်နည်းဘောလုံး အသင်း ၁၅ ယောက် ⚽（ချုပ်）、ရှစ်ခြောက်（၈ အထက်）、ခရိုင် နဲ့ မိသားစု ＝ "ငါးဆယ် ငါးဆယ်" ညီအစ်ကို 👬

② 裁判さいばんの種類しゅるいと三審制さんしんせい（အမှု အမျိုးအစား နဲ့ အဆင့် ၃ ဆင့်） စစ်ခုံရုံး မရှိ

ရာဇဝတ်、တရားမ、အုပ်ချုပ်ရေး အမှု ၃ မျိုး ရှိတယ်（စစ်ခုံရုံး မရှိ）။ တစ်မှုကို ၃ ကြိမ်အထိ စစ်ခွင့် ရှိပြီး ပြီးမှ အမှားတွေ့ရင် ပြန်စစ်ခွင့်လည်း ရှိတယ်။

ရာဇဝတ် အမှု — အစိုးရ ရှေ့နေ（検察官けんさつかん）က တရားစွဲ、တရားခံ နဲ့ ရှေ့နေ ခုခံ။ တာဝန်ယူနိုင်စွမ်း ရှိမှ အပြစ်ပေး（စိတ် စစ်ဆေး）、လူငယ် ဥပဒေ（少年法しょうねんほう）ကို 2000・07・14・22 ပိုတင်းကျပ်အောင် ပြင်
တရားမ အမှု — ပိုင်ဆိုင်မှု、အခွင့်အရေး အငြင်းပွား၊ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းနဲ့ ပြီးတာ များ、ADR（တရားရုံး ပြင်ပ အငြင်းပွား ဖြေရှင်းရေး）
အုပ်ချုပ်ရေး အမှု — အစိုးရ လုပ်ရပ် ဥပဒေ မညီ ဖျက်ပေး လို့ တောင်း（တရားမ အမှု တစ်မျိုး）

三審制さんしんせい（အဆင့် ၃ ဆင့် စနစ်）— မှားယွင်းမှု ရှောင်ဖို့ တစ်မှုကို ၃ ကြိမ်အထိ စစ်၊ ၃ ကြိမ်မြောက်မှာ အတည်။

ပထမ အဆင့် စီရင်ချက်ကို အယူခံ
ဒုတိယ အဆင့် စီရင်ချက်ကို အယူခံ
ဒုတိယ အဆင့် ကျော်ပြီး တရားရုံးချုပ် တန်းတက်
စီရင်ချက် မဟုတ်တဲ့ အမိန့်、ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အယူခံ

再審制度さいしんせいど（ပြန်စစ် စနစ်）— အတည်ဖြစ်ပြီးမှ သက်သေ အသစ် ပေါ်ရင် 冤罪えんざい（အမှားစွပ်စွဲ）ကာကွယ်ဖို့ ပြန်စစ်ခိုင်းခွင့်။ စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်း ဗီဒီယိုရိုက်、ရဲစခန်း အချုပ်（"代用監獄だいようかんごく＝ အစားထိုး ထောင်"）ဖျက်ရင် ကောင်းမယ် လို့ ဆိုကြတယ်။

⚠ ထောင်ချောက်軍事裁判ぐんじさいばん（စစ်ခုံရုံး）က ယနေ့ ဂျပန်မှာ မရှိဘူး（အထူး တရားရုံး တားမြစ်）။ ပထမ အဆင့်ကို အယူခံ ＝ 控訴こうそ、ဒုတိယကို ＝ 上告じょうこく။
💡 မှတ်နည်း控訴こうそ ＝ "ကို" ＝ ပထမ（ကို ＝ အစ်ကို ကြီး）→ 上告じょうこく ＝ "အပေါ်" ထပ်တက် ⬆️ ・ ပြန်စစ် ＝ ထောင်ထဲက အပြစ်မဲ့ ကယ် 🔓

③ 裁判さいばんの公開こうかいと検察けんさつ（ပွင့်လင်း တရားခွင် နဲ့ အစိုးရ ရှေ့နေ） ပြည်သူ ၁၁ ယောက်

တရားခွင်、စီရင်ချက် ပွင့်လင်းရမယ်။ တရားစွဲမလား အစိုးရ ရှေ့နေ ဆုံးဖြတ်ပေမဲ့ မတရားစွဲတာကို ပြည်သူ ၁၁ ယောက်ပါ စိစစ် ကော်မတီက ပြန်စစ်နိုင်တယ်။

ဖွဲ့စည်းပုံ — တရားခွင်、စီရင်ချက် ပွင့်လင်း တရားခွင်မှာ（裁判公開さいばんこうかいの原則げんそく＝ ပွင့်လင်း တရားခွင် မူ）။ နိုင်ငံရေး ရာဇဝတ်မှု、ထုတ်ဝေမှု ရာဇဝတ်မှု、အခြေခံ အခွင့်အရေး အမှုက မဖြစ်မနေ ပွင့်လင်း။ ဘယ်သူမဆို နားထောင်ခွင့် ရှိပေမဲ့ ထိုင်ခုံ ကန့်သတ်လို့ သတင်းမီဒီယာ အရေးကြီး。

အစိုးရ ရှေ့နေ（検事けんじ လို့လည်း ခေါ်တယ်、検察庁けんさつちょう（အစိုးရ ရှေ့နေ ရုံး）လက်အောက်）— ရာဇဝတ် အမှု တရားစွဲ
တရားစွဲမလား ဆုံးဖြတ်ခွင့် အစိုးရ ရှေ့နေ တစ်ဦးတည်း
ပြည်သူ တရားစွဲမှု စိစစ်ရေး ကော်မတီ（1948〜）— မတရားစွဲတာကို ခံရသူက မကျေနပ်ရင် စိစစ်၊ မဲဆန္ဒရှင်ထဲက မဲနှိုက် ၁၁ ယောက်။ 2009 ကစ ၂ ကြိမ် "တရားစွဲသင့်"（၁၁ ယောက်ထဲ ၈）ဆိုရင် အတင်း တရားစွဲ
💡 မှတ်နည်းဘောလုံး အသင်း ၁၁ ယောက် ⚽ က ဒိုင်（အစိုးရ ရှေ့နေ）ကို စစ် — ၈ ယောက် လက်ညိုး ထိုးရင် ပြစ်ဒဏ်ဘော
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 2
  • တရားရုံးချုပ် ＝ ၁၅ ယောက် ／ ခရိုင်、မိသားစု ＝ ၅၀ ／ 軍事裁判ぐんじさいばん（စစ်ခုံရုံး）မရှိ
  • ပထမ အဆင့်ကို အယူခံ ＝ 控訴こうそ ／ ပြန်စစ် ＝ 冤罪えんざい（အမှားစွပ်စွဲ）ကာကွယ်
PART 3

違憲審査権いけんしんさけん

ဖွဲ့စည်းပုံ စစ်ဆေးခွင့်

① 憲法けんぽうの番人ばんにん（ဖွဲ့စည်းပုံ အစောင့်） အမေရိကန် ပုံစံ

တရားရုံး အားလုံး ဥပဒေ、အမိန့်တွေ ဖွဲ့စည်းပုံ ညီလား စစ်ခွင့် ရှိတယ်၊ တရားရုံးချုပ်က "ဖွဲ့စည်းပုံ အစောင့်"။ တကယ့် အမှုနဲ့ တွဲမှ စစ်တဲ့ အမေရိကန် ပုံစံ၊ ဖွဲ့စည်းပုံ မညီ ဆုံးဖြတ်တာ နည်းတယ်။

違憲審査権いけんしんさけん（ဖွဲ့စည်းပုံ စစ်ဆေးခွင့်）— တရားရုံး အားလုံးမှာ ရှိတဲ့ ဥပဒေ、အမိန့်、စည်းမျဉ်း、လုပ်ရပ် ဖွဲ့စည်းပုံ ညီ-မညီ ဆုံးဖြတ်ခွင့်။ တရားရုံးချုပ်ကို 「憲法けんぽうの番人ばんにん」（ဖွဲ့စည်းပုံ အစောင့်）လို့ ခေါ်တယ်။

တွဲဖက် စစ်ဆေး စနစ်（アメリカUSA ပုံစံ）— ပုံမှန် တရားရုံးက တကယ့် အမှု စီရင်ရင်းမှ စစ်၊ အခွင့်အရေး မထိဘဲ ဖွဲ့စည်းပုံ ကိစ္စ သက်သက် တရားစွဲလို့ မရ
သီးသန့် စစ်ဆေး စနစ် — ドイツGermany・韓国かんこく（ကိုရီးယား）လို အထူး ဖွဲ့စည်းပုံ တရားရုံး ရှိ
တရားရေး ရှောင်ဖယ် ဝါဒ — ဂျပန် တရားရုံးက ဖွဲ့စည်းပုံ မညီ ဆုံးဖြတ်တာ နည်း、နိုင်ငံရေး ကိစ္စကြီးကို 統治行為論とうちこういろん（အုပ်ချုပ်ရေး လုပ်ရပ် အယူ）နဲ့ ရှောင်
💡 မှတ်နည်း番人ばんにん ＝ ဘုရားကျောင်း တံခါးစောင့် 💂 — ဖွဲ့စည်းပုံ အိမ်ကို မှားတဲ့ ဥပဒေ မဝင်အောင်

② 最高裁さいこうさいの違憲判決いけんはんけつ（ဖွဲ့စည်းပုံ မညီ စီရင်ချက်များ） ၁၅ ခု

တရားရုံးချုပ်က ဥပဒေ、လုပ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းပုံ မညီ လို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာ ဒီ ၁၅ ခု — အများစု နောက်မှာ ဥပဒေ ပြင်ခဲ့တယ်။

မိဘ သတ်မှု ပိုပြင်းတဲ့ ပြစ်ဒဏ် — 1995 ပြစ်ဒဏ် ဥပဒေကနေ ဖျက်
ဆေးဆိုင် အကွာအဝေး ကန့်သတ် — ပုဒ်မ ဖျက်
အောက်လွှတ်တော် နေရာ ခွဲဝေ မညီ — ရွေးကောက်ပွဲ ပျက်ပြယ် မလုပ်（事情判決じじょうはんけつ＝ အခြေအနေ စီရင်ချက်）
ပူးတွဲ သစ်တော ခွဲခွင့် ကန့်သတ် — သစ်တော ဥပဒေ ပုဒ်မ ဖျက်
ခရိုင်က ဘုရားကျောင်း ပူဇော်ငွေ — ဘုဏ်ရှင်ကို ငွေ ပြန်ပေးခိုင်း
စာတိုက် လျော်ကြေး ကင်းလွတ် ပုဒ်မ — စာတိုက် ဥပဒေ ပြင်
နိုင်ငံခြား နေ ဂျပန်လူမျိုး မဲ ကန့်သတ် — 2006 ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေ ပြင်
လက်မထပ်ဘဲ မွေးတဲ့ ကလေး နိုင်ငံသား ရခွင့် ကန့်သတ် — အဲဒီနှစ် 国籍法こくせきほう（နိုင်ငံသား ဥပဒေ）ပြင်
မြို့ပိုင်မြေ ဘုရားကျောင်းကို အခမဲ့ — ငှားခ ယူ
လက်မထပ်ဘဲ မွေးတဲ့ ကလေး အမွေ ခွဲခြား — အဲဒီနှစ် တရားမ ဥပဒေ ပြင်
အမျိုးသမီး ပြန်လက်ထပ် တားကာလ — နောက်နှစ် တရားမ ဥပဒေ ပြင်
ကွန်ဖြူးရှပ်စ် ဗိမာန်ကို ပန်းခြံ အခမဲ့ — ငှားခ တောင်း
နိုင်ငံခြား နေသူ တရားသူကြီး စိစစ် မဲ — အဲဒီနှစ် ဥပဒေ ပြင်
လိင် ပြောင်းဖို့ သားမွေးနိုင်စွမ်း ဖျက်ရမယ့် လိုအပ်ချက် — ဥပဒေ ပြင်ဖို့ စဉ်းစား
အတင်း သားကြော ဖြတ် — အဲဒီနှစ် လျော်ကြေး ဥပဒေ
⚠ ထောင်ချောက်2008 国籍法こくせきほう（နိုင်ငံသား ဥပဒေ）ပြင် ＝ 非嫡出子ひちゃくしゅつし国籍こくせき（ကလေး နိုင်ငံသား）— 2013 婚外子こんがいし（အမွေ）က တရားမ ဥပဒေ။
💡 မှတ်နည်းကလေး 👶 စီရင်ချက် ၂ ခု — ၀၈ ＝ "ပတ်စပို့" 🛂（နိုင်ငံသား）、၁၃ ＝ "အမွေ" 💰
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 3
  • တရားရုံးချုပ် ＝ 「憲法けんぽうの番人ばんにん」（ဖွဲ့စည်းပုံ အစောင့်）
  • 2008 နိုင်ငံသား ဥပဒေ ပြင် ＝ 非嫡出子国籍取得制限ひちゃくしゅつしこくせきしゅとくせいげん（ကလေး နိုင်ငံသား ကန့်သတ်）စီရင်ချက်
PART 4

司法制度改革しほうせいどかいかく

တရားရေး ပြုပြင်ရေး

① 国民こくみんの司法参加しほうさんか（ပြည်သူ တရားရေး ပါဝင်မှု） 2009 ပြည်သူ တရားသူကြီး

၂၀၀၉ ကစ ပြည်သူ ၆ ယောက် နဲ့ တရားသူကြီး ၃ ယောက် အတူ ရာဇဝတ်မှုကြီး စီရင်တယ်။ ဥရောပ ပုံစံ（ပူးတွဲ）နဲ့ ဆင်ပြီး အမေရိကန် ဂျူရီ（ပြည်သူ သက်သက်）နဲ့ မတူ。

ပြည်သူ တရားစွဲမှု စိစစ်ရေး ကော်မတီ
ပြည်သူ တရားသူကြီး စနစ် — အသက် ၁၈ အထက် မဲဆန္ဒရှင်ထဲက မဲနှိုက် ၆ ယောက်က ရာဇဝတ်မှုကြီး ပထမ အဆင့်（ခရိုင် တရားရုံး）မှာ အပြစ်ရှိ-မရှိ နဲ့ ပြစ်ဒဏ်ကို တရားသူကြီး ၃ ယောက်နဲ့ အတူ ဆုံးဖြတ်။ အချိန်တို、လျှို့ဝှက်ထိန်းရ တာဝန် ဝန်ပိ စိုးရိမ်မှု
ပူးတွဲ စီရင်ရေး စနစ် — နိုင်ငံ ခန့်တဲ့ ပြည်သူ နဲ့ တရားသူကြီး အတူ ဆုံးဖြတ်（ドイツGermany・フランスFrance）、ဂျပန် စနစ်နဲ့ ဆင်
ဂျူရီ စနစ် — မဲနှိုက် ပြည်သူ သက်သက်က အပြစ်ရှိ-မရှိ ဆုံးဖြတ်（アメリカUSA・イギリスUK）、ဂျပန်မှာ 1928〜43 ရှိခဲ့
💡 မှတ်နည်း၆ ＋ ၃ ＝ ၉ ယောက် ထမင်းဝိုင်း 🍛 — ၂၀၀၉ ＝ "၉ ယောက်"

② 法曹ほうそうの拡大かくだいとその他た（ဥပဒေ ပညာရှင် တိုးချဲ့ နဲ့ တခြား） ဥပဒေ ကျောင်း 2004

ဂျပန်မှာ ဥပဒေ ပညာရှင် နည်းလို့ တရားရုံး ကြာ、စရိတ် များတယ်။ ၂၀၀၄ ဥပဒေ ဘွဲ့လွန် ကျောင်း ဖွင့်ပြီး ၃ မျိုး တိုးချဲ့、၂၀၀၆ ဥပဒေ အကူအညီ ဌာန ဖွင့်တယ်။

တရားသူကြီး（判事はんじ လို့လည်း ခေါ်တယ်）— နှစ်ဖက် အဆိုနဲ့ သက်သေ ကြည့်ပြီး စီရင်
အစိုးရ ရှေ့နေ — ခံရသူ ကိုယ်စား တရားစွဲ、ပြစ်ဒဏ် တောင်း、ပြစ်ဒဏ် အကောင်အထည်ဖော်မှု ကြီးကြပ်
ရှေ့နေ — လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်、ရာဇဝတ်မှာ တရားခံ ဘက်、တရားမမှာ နှစ်ဖက် ကိုယ်စား
ဥပဒေ ဘွဲ့လွန် ကျောင်း（ロースクールlaw school လို့လည်း ခေါ်တယ်）— 2004 ကစ
ဂျပန် တရားရေး အကူအညီ စင်တာ — 2006 ကစ နိုင်ငံ ၅၀ နေရာ、နီးနီး ဥပဒေ အကြံဉာဏ်
2008 ခံရသူ ပါဝင်ခွင့်、လူသတ်မှု အချိန်ကန့်သတ် ဖျက်、2019 စစ်ဆေး မေးမြန်းခြင်း ဗီဒီယို မဖြစ်မနေ、2018 司法取引しほうとりひき（တရားရေး အပေးအယူ — ကူညီရင် ပြစ်ဒဏ် လျှော့、အမှားစွပ်စွဲ တိုးမယ် စိုးရိမ်）
💡 မှတ်နည်းဥပဒေ ၃ ပွင့် 🌸 — ဒိုင်（တရားသူကြီး）、တိုက်စစ်（အစိုးရ ရှေ့နေ）、ခံစစ်（ရှေ့နေ）
✔ အနှစ်ချုပ် — PART 4
  • 2009 ကစ ＝ 裁判員制度さいばんいんせいど（ပြည်သူ ၆ ＋ တရားသူကြီး ၃）
WHO

👤 လူပုဂ္ဂိုလ်များ

ဒီသင်ခန်းစာမှာ ပါတဲ့ လူတွေ — ဘယ်သူလဲ + ဘာပြောခဲ့လဲ ကို တွဲမှတ်ပါ။

児島惟謙こじまいけん
Kojima Iken · ဂျပန်
大津事件おおつじけん（1891）
မေအီဂျီ ခေတ် တရားရုံးချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ — အစိုးရ ဖိအားကို ငြင်းပြီး ဥပဒေအတိုင်း စီရင်ခိုင်း
ニコライ
Nicholas II · ရုရှား
大津事件おおつじけんの被害者ひがいしゃ
ဂျပန် လာလည်စဉ် ဓားခုတ်ခံရတဲ့ အိမ်ရှေ့မင်းသား — နောင် ရုရှား နောက်ဆုံး ဧကရာဇ်
TEST

စစ်ဆေးမေးခွန်းများ

စာမေးပွဲပုံစံအတိုင်း စမ်းဖြေကြည့်ပါ ။ အဖြေရွေးလိုက်တာနဲ့ မြန်မာလို ရှင်းပြချက် ပေါ်လာမယ် ။

← ရှေ့သင်ခန်းစာနောက်သင်ခန်းစာ →

『高３こうさん スタンダードレベル政治せいじ経済けいざい 政治せいじ編へん』（伊藤いとう賀が一いち）の内容ないようをもとに、
မြန်မာလို ဇာတ်လမ်းအဖြစ် ပြန်လည်ရေးသားထားသော လေ့လာရေးမှတ်စု ။