တစ်ယောက်ချင်း ကျက်ရင် သေချာပေါက် ရောပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်တော့ သူတို့အားလုံး တစ်ခုတည်းသော မေးခွန်း ကို အဖြေရှာနေကြတာပါ — 「နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ ချမ်းသာမှုက ဘယ်ကလာလဲ？」
👉 ဒါကြောင့် စကားဝိုင်းတစ်ခု လို ဖတ်လိုက်ပါ — ရွှေ（重商）→ လယ်（重農）→ အလုပ်（スミスAdam Smith）→ ခေါင်းပုံဖြတ်（マルクスKarl Marx）→ အစိုးရ（ケインズJohn Maynard Keynes）→ ဈေးကွက်（フリードマンMilton Friedman） ဆိုတဲ့ အစဉ်နဲ့ သွားပါမယ်။
- アダム＝スミスAdam Smith（英）『国富論』＝ 見えざる手・自由放任〔レッセ＝フェールlaissez-faire〕
- マルクスKarl Marx（独）『資本論』＝ 資本主義の矛盾を分析
- ケインズJohn Maynard Keynes（英）『雇用・利子および貨幣の一般理論』＝ 有効需要・修正資本主義
- ニューディールNew Deal政策（1933〜）＝ フランクリン＝ローズベルトFranklin D. Roosevelt／TVA
- フリードマンMilton Friedman ＝ マネタリズムmonetarism／新自由主義 ＝ 小さな政府
- ゴルバチョフMikhail Gorbachev ＝ ペレストロイカperestroika／鄧小平Deng Xiaoping ＝ 改革開放・社会主義市場経済
経済社会の変容②
ဒီသင်ခန်းစာက လူတွေအကြောင်း ပါ။ စီးပွားရေးကို ဘယ်လို စဉ်းစားရမလဲ ဆိုတာ ပြောခဲ့တဲ့ ပညာရှင် ၂၀ ကျော်နဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေ ထွက်ပါတယ်။ စာအုပ်တစ်အုပ်လုံးမှာ အမည်များ အများဆုံး သင်ခန်းစာ ဖြစ်လို့ စာမေးပွဲမှာလည်း အများဆုံး ထွက်ပါတယ်။
「人の名前 × 国 × 本 × 言ったこと」を1セットsetで覚えます。
တစ်ခုချင်းစီ ခွဲမှတ်ရင် သေချာပေါက် ရောသွားပါလိမ့်မယ်။ 「နာမည် × နိုင်ငံ × စာအုပ် × အယူအဆ」 ၄ ခုကို တစ်တွဲတည်း မှတ်ပါ။ ဥပမာ — 「アダム＝スミスAdam Smith × イギリスthe United Kingdom × 国富論 × 見えざる手」 ဆိုပြီး တစ်ချောင်းတည်း ရွတ်ပါ။ ဒီသင်ခန်းစာအဆုံးက 人物カードcard မှာ ပုံနဲ့တကွ စုထားပေးတယ်။
PART 1経済思想の流れ — 一本の道として見る စီးပွားရေးအတွေးအခေါ် သမိုင်းကြောင်း — လမ်းတစ်ကြောင်းလို မြင်ပါ
ပညာရှင် ၂၀ ကျော်ရဲ့ နာမည်တွေကို တစ်ယောက်ချင်း ကျက်ရင် ခေါင်းရှုပ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်တော့ သူတို့အားလုံးဟာ တစ်ခုတည်းသော မေးခွန်း ကို ဖြေနေကြတာပါ —
「国の富はどこから来るのか？」နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ ချမ်းသာမှုက ဘယ်ကလာလဲ？
ဒီစကားဝိုင်းကြီးကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ စားပွဲဝိုင်းတစ်ခုမှာ ရာစုနှစ်မတူတဲ့ ပညာရှင်တွေ ထိုင်နေတယ်။ တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက် ထပြောတယ် —
🪙 重商主義（၁၆ ရာစု）— 「ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပဲ။ ရွှေနဲ့ ငွေ အများကြီး စုထားပါ။ နိုင်ငံခြားကို ရောင်းများများ၊ ဝယ်နည်းနည်း လုပ်ပါ！」
🌾 重農主義（၁၈ ရာစု・ကနေး）— 「မဟုတ်ပါဘူး။ ရွှေက စားလို့ မရဘူး။ လယ်ယာမြေကမှ တကယ့်ချမ်းသာမှု ထုတ်ပေးတာ။ အစိုးရ ဝင်မစွက်နဲ့！」
🤲 古典派・アダム＝スミスAdam Smith（၁၇၇၆）— 「လယ်တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။ လူတွေ အလုပ်လုပ်တာ ကမှ တန်ဖိုးဖန်တီးတာ။ လူတိုင်း ကိုယ့်အကျိုးအတွက် လွတ်လွတ်လပ်လပ် လုပ်ခွင့်ပေးလိုက်ပါ — မမြင်ရတဲ့လက် ကြီးက အားလုံးကို ညှိပေးလိမ့်မယ်！」
🛡️ リストFriedrich List（ဂျာမနီ）— 「ခင်ဗျားက အင်္ဂလန်သားဆိုတော့ ပြောရတာပေါ့။ ကျွန်တော်တို့ ဂျာမနီက နောက်ကျနေတယ်။ လွတ်လပ်စွာ ယှဉ်ပြိုင်ရင် ခင်ဗျားတို့က ကျွန်တော်တို့ကို ဖျက်ပစ်မယ်။ ကာကွယ်ပေးဖို့ လိုတယ်！」
📗 マルクスKarl Marx（၁၈၆၇）— 「ခင်ဗျားတို့ အကုန် မှားနေတယ်။ ဒီစနစ်ကြီးထဲမှာ အရင်းရှင်က အလုပ်သမားဆီက ခေါင်းပုံဖြတ် နေတာ။ ဒီစနစ် သူ့ဘာသာသူ ပြိုလိမ့်မယ်！」
🏗️ ケインズJohn Maynard Keynes（၁၉၃၆）— 「စနစ်က မပြိုပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဒီအတိုင်းထားရင်လည်း မရဘူး။ လူတွေ ပိုက်ဆံမသုံးတော့လို့ စီးပွားရေး ရပ်နေတာ။ ဒါဆိုရင် အစိုးရ က ဝင်သုံးပေးလိုက်ပါ！」
ဒီ စကားဝိုင်းရဲ့ အစဉ်လိုက် ကို မှတ်လိုက်ရင်၊ နာမည် ၂၀ ကျော်က သူ့နေရာနဲ့သူ ဝင်သွားပါလိမ့်မယ်။
- 16-18Cトマス＝マンThomas Mun
重商主義（トマス＝マンThomas Mun・イギリスthe United Kingdom）
国家の富は金・銀・貨幣だけ（＝重金主義）→ のち貿易差額主義へ
国内産業を守り輸出を増やす 保護貿易 政策 ရွှေ・ငွေသာ ချမ်းသာမှု ဟု ထင်ခဲ့။ ပြီးတော့ 「ကုန်သွယ်မှုမှာ အမြတ်ရမှ ချမ်းသာတယ်」ဆိုပြီး ပြောင်းလာ။ ဒါကြောင့် ကာကွယ်ကုန်သွယ်ရေး လုပ်တယ်。 - 18CケネーFrançois Quesnay
重農主義（ケネーFrançois Quesnay・フランスFrance）
「農業労働だけが富を生む」。重商主義の保護貿易を批判し 自由放任主義〔レッセ＝フェールlaissez-faire〕を主張 ဆရာဝန်တစ်ယောက် ဖြစ်ပြီး 「စိုက်ပျိုးရေးသာ ချမ်းသာမှု ဖန်တီးတယ်」ဟု ဆို။ အစိုးရ မဝင်စွက်နဲ့ ဆိုတဲ့ 自由放任 ကို စပြောသူ。 - 18-19Cアダム＝スミスAdam Smith
（イギリスthe United Kingdom）古典派経済学（アダム＝スミスAdam Smith）
主著『国富論〔諸国民の富〕』『道徳感情論』
「労働が富の源泉」。国家は干渉すべきでない＝自由放任主義
各人が自由に動けば、神の「見えざる手」で社会は調和する 「လူတိုင်း ကိုယ့်အကျိုးအတွက် လုပ်ရင်၊ မမြင်ရတဲ့လက်ကြီးက အားလုံးကို အဆင်ပြေအောင် ညှိပေးတယ်」ဟု ဆိုခဲ့။ ဈေးကွက်ကို ယုံကြည်မှုရဲ့ အစ။ - 19CリカードDavid Ricardo
古典派（リカードDavid Ricardo・イギリスthe United Kingdom）主著『経済学及び課税の原理』
比較生産費説〔比較優位の理論〕→ 自由貿易論
貿易を通じた国際的分業がすべての国の経済厚生を改善する
穀物法に反対し、マルサスThomas Malthus と論争 「နိုင်ငံတိုင်း ကိုယ်တော်တဲ့ဘက်ကို အထူးပြုပြီး လဲလှယ်ရင် အားလုံး အမြတ်ရတယ်」ဆိုတဲ့ သီအိုရီ။ 第18講 မှာ ထပ်ထွက်တယ်。 - 19CリストFriedrich List
（ドイツGermany）歴史学派経済学（リストFriedrich List・ドイツGermany）
主著『経済学の国民的体系』
経済発展段階説に立つ 保護貿易論。後進国の幼稚産業を保護すべき 「ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံရဲ့ မွေးကင်းစ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေကို မကာကွယ်ရင် အကြီးတွေက ဖျက်ပစ်မယ်」ဟု ဆို။ リカードDavid Ricardo နဲ့ လုံးဝ ဆန့်ကျင်ဘက်。 - 19CマルクスKarl Marx エンゲルスFriedrich Engels
マルクスKarl Marx経済学（マルクスKarl Marx・ドイツGermany／友人エンゲルスFriedrich Engelsが協力）
主著『資本論』
資本主義の矛盾は自分では解決できない → 社会主義〔共産主義〕の計画経済への移行は必然 အရင်းရှင်စနစ်က ပြဿနာတွေကို ကိုယ်တိုင် မဖြေရှင်းနိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့် ဆိုရှယ်လစ်ကို ကူးပြောင်းရမှာ မလွှဲမရှောင် ဟု ရေးခဲ့。 - 1870〜マーシャルAlfred Marshall
近代経済学（マーシャルAlfred Marshall＝新古典派の創始者）
1929年の世界恐慌以後、市場が機能不全に → 政府が介入する修正資本主義が成立し 混合経済体制 が当たり前に マーシャルAlfred Marshall ရဲ့ တပည့် ၂ ယောက်က ピグーArthur Pigou နဲ့ ケインズJohn Maynard Keynes ပါ။ ဒီဆက်နွယ်မှုကို မကြာခဏ မေးတယ်。 - 1877-1959ピグーArthur Pigou
ピグーArthur Pigou（イギリスthe United Kingdom）主著『厚生経済学』
独占・寡占の公的規制、累進所得税による所得の再分配、環境税の導入を理論化 → 市場への政府介入を正当化 「အခွန်နဲ့ ဝင်ငွေကို ပြန်ခွဲဝေပါ။ ပတ်ဝန်းကျင်ကိုလည်း အခွန်နဲ့ ထိန်းပါ」ဟု ဆို。 - 1883-1946ケインズJohn Maynard Keynes
ケインズJohn Maynard Keynes（イギリスthe United Kingdom）主著『雇用・利子及び貨幣の一般理論』
ピグーArthur Pigouと同じくマーシャルAlfred Marshallの門下生
政府・中央銀行が財政・金融政策で民間投資を刺激 → 有効需要（＝貨幣の支出をともなう需要）が拡大 → 景気回復と完全雇用
＝「大きな政府」への道。古典派と反対なので ケインズJohn Maynard Keynes革命 とよばれた ဒီသင်ခန်းစာရဲ့ အရေးကြီးဆုံး လူ။ 「အစိုးရက ပိုက်ဆံသုံးပြီး အလုပ်ဖန်တီးပေးရင် စီးပွားရေး ပြန်ကောင်းလာတယ်」ဆိုတဲ့ အတွေး。
マーシャルAlfred Marshall（新古典派の創始者）
↓ တပည့် ၂ ယောက်
ピグーArthur Pigou（厚生経済学）と ケインズJohn Maynard Keynes（一般理論）
မြန်မာလို မှတ်နည်း — 「မားရှယ် မှာ တပည့် ၂ ယောက်：ပီဂူး နဲ့ ကိန်းစ်」။
問2：トマス＝マンThomas Mun も アダム＝スミスAdam Smith も イギリスthe United Kingdomの学者。
問4：比較生産費説を唱えたのは リカードDavid Ricardo（マーシャルAlfred Marshall・ケインズJohn Maynard Keynes・ピグーArthur Pigouではない）。
イギリスthe United Kingdom ပညာရှင်တွေက အများဆုံး — マンThomas Mun・スミスAdam Smith・リカードDavid Ricardo・マルサスThomas Malthus・ミルJohn Stuart Mill・マーシャルAlfred Marshall・ピグーArthur Pigou・ケインズJohn Maynard Keynes။ ケネーFrançois Quesnay＝フランスFrance、リストFriedrich List＝ドイツGermany、マルクスKarl Marx＝ドイツGermany、シュンペーターJoseph Schumpeter＝オーストリアAustria、フリードマンMilton Friedman＝アメリカthe United States ဒီ ၅ ယောက်ပဲ ခြွင်းချက် ဆိုပြီး မှတ်ပါ။
① 重商主義（マンThomas Mun・英）＝ ရွှေ・ငွေ → 保護貿易
② 重農主義（ケネーFrançois Quesnay・仏）＝ 農業 → 自由放任
③ 古典派（スミスAdam Smith・英）＝ 労働が富の源泉・見えざる手
④ リカードDavid Ricardo（英）＝ 比較生産費説 → 自由貿易／リストFriedrich List（独）＝ 幼稚産業 → 保護貿易
⑤ マルクスKarl Marx（独）＝ 資本論・社会主義への移行は必然
⑥ マーシャルAlfred Marshall → ピグーArthur Pigou・ケインズJohn Maynard Keynes（有効需要・大きな政府）
PART 2★★ 小さな政府 ⇔ 大きな政府 အစိုးရသေး ⇔ အစိုးရကြီး — စာအုပ်တစ်အုပ်လုံး၏ အဓိက ဆန့်ကျင်ဘက်
ညနေ ၃ နာရီ၊ သန့်ရှင်းရေးအချိန်（掃除の時間）。ဆရာက နည်းလမ်း ၂ မျိုး ရွေးစရာ ရှိတယ်။
နည်းလမ်း ၁ — ဆရာ ထွက်သွားတယ်。 「မင်းတို့ ကိုယ့်ဘာသာ စီစဉ်ပါ」။ တာဝန်သိတဲ့ ကလေးတွေက ကောင်းကောင်း လုပ်တယ်။ ဒါပေမယ့် တချို့က ထိုင်စကားပြောနေတယ်။ တံမြက်စည်း လုနေကြတယ်။ အခန်းထောင့်တွေ ကျန်နေတယ်။
နည်းလမ်း ၂ — ဆရာ အားလုံးကို ခွဲပေးတယ်。 「မင်းက ပြတင်းပေါက်၊ မင်းက ကြမ်းပြင်」။ အခန်းက သန့်တယ်။ တရားမျှတတယ်။ ဒါပေမယ့် ဆရာက အချိန်ပြည့် ကြည့်နေရတယ်၊ ပင်ပန်းတယ်။ ပြီးတော့ ကလေးတွေက 「ဆရာပြောမှ လုပ်မယ်」 ဆိုတဲ့ စိတ် ဝင်လာတယ်。
ဒီနှစ်ခုက 小さな政府 နဲ့ 大きな政府 ပါပဲ။ ဘယ်ဟာက မှန်လဲ ဆိုတာ အဖြေ မရှိဘူး。ဒါကြောင့် ကမ္ဘာကြီးက ရာစုနှစ်တစ်ခုလုံး ဒီနှစ်ခုကြား ယိမ်းယိုင် နေခဲ့တာ — ၁၉၃၀ ကနေ ၁၉၇၀ အထိ ဘယ်ညာ ယိမ်း（大きな政府）、၁၉၈၀ ကနေ ၂၀၀၈ အထိ ပြန်ယိမ်း（小さな政府）、၂၀၀၈ နောက်ပိုင်း ထပ်ယိမ်း（အစိုးရဆီ ပြန်）。
- アダム＝スミスAdam Smith → フリードマンMilton Friedman
- サッチャーMargaret Thatcher（英）・レーガンRonald Reagan（米）・中曽根康弘Nakasone Yasuhiro（日）・小泉純一郎Koizumi Junichiro（日）
- ＝新自由主義〔ネオリベラリズムneoliberalism〕
- ⚠️ ラッサールFerdinand Lassalle（独）が「夜警国家」と批判
- ケインズJohn Maynard Keynes・ピグーArthur Pigou
- ニューディールNew Deal政策（F.ローズヴェルトRoosevelt）
- ＝修正資本主義・混合経済
- キーワードkeywordは 有効需要 と 完全雇用
ケインズJohn Maynard Keynes vs フリードマンMilton Friedman — 必ず対比で出るနှိုင်းယှဉ်ပြီး မေးတတ်တယ်
| ケインズJohn Maynard Keynes（英） | フリードマンMilton Friedman（米）＝マネタリストmonetarist | |
|---|---|---|
| 政府 | 大きな政府 | 小さな政府への復帰 |
| やり方 | 財政・金融政策で民間投資を刺激 → 有効需要拡大 → 景気回復・完全雇用 | 財政・金融政策を排し、貨幣供給量を経済成長率・人口増加率に合わせ一定に保つ＝マネタリズムmonetarism |
| 主張 | 市場にかわり政府・中央銀行が動くべき | 政府の介入は効果がない。物価安定が第一 |
| 学派 | ケインズJohn Maynard Keynes革命とよばれた | シカゴChicago学派（ハイエクFriedrich Hayekらと） |
| မြန်မာ | အစိုးရက ပိုက်ဆံသုံး → အလုပ်ဖြစ် → စီးပွားပြန်ကောင်း | ငွေပမာဏကိုပဲ တည်ငြိမ်ထား။ အစိုးရ မဝင်စွက်နဲ့ |
夜警（やけい）＝ ညအစောင့်။ 「အစိုးရက ညဘက် အိမ်စောင့်ရုံပဲ လုပ်တယ်၊ တခြားဘာမှ မလုပ်ဘူး」ဆိုတဲ့ ကဲ့ရဲ့စကား ပါ။ ချီးမွမ်းစကား မဟုတ်ဘူး။ ပြောသူက ラッサールFerdinand Lassalle（ドイツGermany）။
မှတ်နည်း — 「ラッサールFerdinand Lassalle က ရက်စက်စွာ ကဲ့ရဲ့တယ်」။（ラッ ＝ ရက် အသံတူ）
① 小さな政府 ＝ スミスAdam Smith→フリードマンMilton Friedman→サッチャーMargaret Thatcher・レーガンRonald Reagan・中曽根・小泉（新自由主義）
② 大きな政府 ＝ ケインズJohn Maynard Keynes・ピグーArthur Pigou・ニューディールNew Deal（修正資本主義）
③ 夜警国家 ＝ ラッサールFerdinand Lassalle（独）၏ ကဲ့ရဲ့စကား
④ 有効需要 ＝ ငွေအမှန်တကယ် သုံးတဲ့ ဝယ်လိုအား
PART 3★★ 世界恐慌（1929年10月24日〜） ကမ္ဘာ့စီးပွားပျက်ကပ် — နိုင်ငံအလိုက် တုံ့ပြန်ပုံ
၁၉၂၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေက အမေရိကန်အတွက် ပျော်စရာကောင်းတဲ့ ခေတ်ပါ။ ကားတွေ၊ ရေဒီယိုတွေ၊ ရုပ်ရှင်တွေ။ လူတိုင်း စတော့ဝယ်ကြတယ် — ပိုက်ဆံမရှိလည်း ချေးပြီးတောင် ဝယ်ကြတယ်。ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ ဈေးက တက်တယ် ဆိုတာ လူတိုင်း ယုံနေလို့ပါ။
ပြီးတော့ ၁၉၂၉ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၄ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ မနက်ပိုင်း။ နယူးယောက် ဝေါလ်စထရိ（ウォール街Wall Street）က စတော့အိတ်ချိန်းမှာ ရောင်းလိုအား ရုတ်တရက် ပေါက်ကွဲထွက်လာတယ်။ ဈေးတွေ ဒလဟော ကျတယ်။ ချေးပြီး ဝယ်ထားသူတွေ တစ်ညတည်း ပြာပုံဖြစ်ကုန်တယ်。
ဒီနေ့ကို 「暗黒の木曜日」（မှောင်မိုက်သော ကြာသပတေးနေ့）လို့ ခေါ်တယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ့်ပြဿနာက နောက်မှာ — ဘဏ်တွေ ပိတ်၊ စက်ရုံတွေ ပိတ်၊ အလုပ်လက်မဲ့ ၄ ယောက်မှာ ၁ ယောက် ဖြစ်သွားတယ်။ ပြီးတော့ ဒီရောဂါက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ကူးစက် သွားတယ်。
ဒီအချိန်မှာ နိုင်ငံတွေရဲ့ တုံ့ပြန်ပုံက ၃ မျိုး ကွဲသွားတယ်。ဒီကွဲထွက်မှုက နောက် ၁၀ နှစ်အကြာမှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဆီ ဦးတည်သွားပါလိမ့်မယ်။
ニューヨークNew York ウォール街Wall Streetの証券取引所で株価大暴落 📉 ↓ 資本主義国全体に波及
- フランクリン＝ローズヴェルトFranklin D. Roosevelt 大統領の ニューディールNew Deal政策
- 中南米Latin Americaとの 善隣外交
- ブロックbloc経済政策
- ＝仲間内だけで貿易する
- 日本・ドイツGermany・イタリアItaly
- 右翼的全体主義による対外侵略に活路を見出す
- スターリンJoseph Stalin の計画経済
- → 世界恐慌の影響なし！
ニューディールNew Deal政策の中身အတိုကောက်ဖြင့် ထွက်တတ်တယ်
| 略語 | 正式名 | English |
|---|---|---|
| NIRA | 全国産業復興法 | National Industrial Recovery Act |
| AAA | 農業調整法 | Agricultural Adjustment Act |
| TVA | テネシーTennessee川流域開発公社 | Tennessee Valley Authority |
| ほか | 失業救済法・ワグナー法Wagner Act・社会保障法 | Wagner Act ／ Social Security Act |
💡 မှတ်နည်း — N・A・T（နတ်）။ 「NIRA・AAA・TVA ＝ နတ်ကွန်းသုံးဆူ」လို့ မှတ်ပါ။
問6：世界恐慌の発生は 1929年（1914年＝第一次大戦、1939年＝第二次大戦と混同しやすい）。
問7：フランクリン＝ローズヴェルトFranklin D. Rooseveltは新自由主義ではありません。彼は「大きな政府」側です。
ローズヴェルトRoosevelt က 大きな政府 ဘက်ပါ။ 新自由主義（小さな政府）ထဲ မထည့်ပါနဲ့။ ၃ ယောက်က サッチャーMargaret Thatcher・レーガンRonald Reagan・中曽根 ပါ။
① 1929年10月24日 暗黒の木曜日 ＝ ウォール街Wall Street စတော့ပြိုကျ
② 米＝ニューディールNew Deal／英仏＝ブロックbloc経済／日独伊＝侵略／ソ連the Soviet Union＝影響なし
③ ニューディールNew Deal ＝ NIRA・AAA・TVA・ワグナー法Wagner Act
PART 4現代経済学と混合経済 ခေတ်ပြိုင် စီးပွားရေးပညာနှင့် ပညာရှင်များ
混合経済 — 3つの部門が同居するရောနှောစီးပွားရေး — ကဏ္ဍ ၃ ခု အတူယှဉ်တွဲ
目的＝私的利潤
ပုဂ္ဂလိက — အမြတ်ရှာ 公的経済部門 🏛️
目的＝社会的利益
အစိုးရ — လူမှုအကျိုး NPO〔非営利組織〕
NGO〔非政府組織〕
အမြတ်မယူသော အဖွဲ့
戦後の流れ — 4つの時代စစ်ပြီးခေတ် အဆင့် ၄ ဆင့်
- 1945〜第二次世界大戦（1939〜45年）の後
主要先進国が高度経済成長を達成ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများ အလျင်အမြန် တိုးတက်。 - 1970s2度の石油危機
→ スタグフレーションstagflation（不況なのに物価高）に悩まされるစီးပွားကျပ်နေပေမယ့် ဈေးလည်း တက်နေတဲ့ အဆိုးဆုံးအခြေအနေ。 - 70s末〜80s新自由主義〔ネオリベラリズムneoliberalism〕が世界的潮流に
🇬🇧サッチャーMargaret Thatcher首相・🇺🇸レーガンRonald Reagan大統領・🇯🇵中曽根康弘Nakasone Yasuhiro首相
① 自由化・規制緩和 ② 公営事業の民営化 ③ 福祉支出の削減 ④ 「小さな政府」 နိုင်ငံပိုင်လုပ်ငန်းတွေ ရောင်းချ၊ စည်းမျဉ်းလျှော့၊ ဖူလုံရေးငွေ ဖြတ်。 - 2000s小泉純一郎Koizumi Junichiro 首相も規制緩和を推進 → 格差の拡大につながったကွာဟမှု ပိုကြီးလာခဲ့。
現代の経済学者 — 名前とキーワードkeywordの組နာမည်နှင့် သော့ချက်စကားလုံး တွဲမှတ်ပါ
| 人名（国） | キーワードkeyword | 意味 ／ မြန်မာ |
|---|---|---|
| シュンペーターJoseph Schumpeter シュンペーターJoseph Schumpeter （オーストリアAustria） 『経済発展の理論』 |
技術革新〔イノベーションinnovation〕 「創造的破壊」 |
新製品の開発や新しい生産方法こそが資本主義発展の原動力。景気循環の理論အသစ်တီထွင်မှုက အဟောင်းကို ဖျက်ပြီး တိုးတက်စေတယ်။ 第6講 景気循環 နဲ့ ဆက်စပ်。 |
| フリードマンMilton Friedman フリードマンMilton Friedman（アメリカthe United States） マネタリストmonetaristのリーダーleader |
マネタリズムmonetarism | ケインズJohn Maynard Keynes理論を批判。貨幣供給量を一定に保つのが物価安定に有効。政府の介入は効果なし。ハイエクFriedrich HayekらとシカゴChicago学派ငွေပမာဏကိုပဲ ထိန်းပါ။ အစိုးရ မဝင်စွက်ပါနဲ့。 |
| ガルブレイスJohn K. Galbraith ガルブレイスJohn K. Galbraith（カナダCanada） |
依存効果 | 欲求はあらかじめあるのではなく、企業の宣伝や広告によってつくられる「လိုချင်စိတ်」ကို ကြော်ငြာက ဖန်တီးပေးတာ ဟု ဆို။ 第13講 消費者問題 နဲ့ ဆက်စပ်。 |
| スティグリッツJoseph Stiglitz スティグリッツJoseph Stiglitz（アメリカthe United States） |
市場原理主義批判 | 行き過ぎた市場原理主義が格差を広げた。アメリカthe United Statesや IMF によるグローバリゼーションglobalizationを批判ဈေးကွက်ကို အလွန်အကျွံ ယုံလို့ ကွာဟမှု ကြီးလာတယ် ဟု ဝေဖန်。 |
| センAmartya Sen センAmartya Sen（インドIndia） |
潜在能力〔ケイパビリティcapability〕 ＝ケイパビリティcapability＝アプローチapproach |
貧困や不平等の解決には各人の潜在能力を高める必要。1998年 アジアAsia人初のノーベルNobel経済学賞「ပိုက်ဆံပေးရုံနဲ့ မရဘူး။ လူတစ်ယောက်ချင်းရဲ့ စွမ်းရည်ကို တိုးပေးရမယ်」。第20講 မှာ ထပ်ထွက်。 |
| トマ＝ピケティThomas Piketty トマ＝ピケティThomas Piketty（フランスFrance） |
『21世紀の資本』 | 格差の解消を論じ、長く話題を集めているကွာဟမှုအကြောင်း အကျော်ကြားဆုံး စာအုပ်。 |
実物経済から金融経済へအမှန်တကယ်စီးပွားရေးမှ ဘဏ္ဍာရေးစီးပွားရေးသို့
新自由主義による雇用規制の弾力化や社会保障の削減は、雇用を不安定にし、格差拡大や貧困率の上昇をもたらしました。さらに経済のグローバルglobal化と金融自由化の結果、大きな危機が2つ起きます。
どちらも バブルbubble〔泡〕の生成と崩壊による国際的な金融危機です。以後、新自由主義への批判が高まり、政府・中央銀行の役割の重要性が再認識されました。
နှစ်ခုစလုံး အမြှုပ်（バブルbubble）ဖြစ်ပြီး ပေါက်ကွဲသွားတာ ပါ။ ပေါက်ကွဲပြီးမှ 「အစိုးရနဲ့ ဗဟိုဘဏ် မရှိလို့ မဖြစ်ဘူး」ဆိုတာ ပြန်သိလာကြတယ်။
経済のグローバルglobal化ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်း
貿易・直接投資・金融の3局面で、経済の国境を越えた相互依存と一体化が強まること。
- 直接投資＝貸付・株式取得・債券保有・不動産取得
- 1990年代：旧社会主義国の市場経済化と世界経済への統合
2000年以降：新興国の台頭 - 多国籍企業の活躍 → 国際資本移動の自由化 → グローバルglobal＝ガバナンスgovernanceの構築が急務
- 日本では：生産拠点の海外移転による雇用喪失、非正規労働者の増加 → 中間層が縮小し格差が拡大
ဂျပန်မှာ စက်ရုံတွေ နိုင်ငံခြားရွှေ့သွားတော့ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်၊ ယာယီအလုပ်သမား များလာ၊ အလယ်အလတ်တန်းစား ကျုံ့သွားတယ်။
① 混合経済 ＝ 私的部門 ＋ 公的部門 ＋ NPO/NGO
② シュンペーターJoseph Schumpeter＝イノベーションinnovation「創造的破壊」（墺）
③ フリードマンMilton Friedman＝マネタリズムmonetarism（米・シカゴChicago学派）
④ ガルブレイスJohn K. Galbraith＝依存効果（加）／スティグリッツJoseph Stiglitz＝市場原理主義批判（米）
⑤ センAmartya Sen＝ケイパビリティcapability・1998年ノーベルNobel賞（印）
⑥ 1997 アジアAsia通貨危機（タイThailand発）／2008 リーマン＝ショックLehman shock（米発）
PART 5★★ 社会主義経済の成立と崩壊 ဆိုရှယ်လစ်စီးပွားရေး ဖြစ်ပေါ်မှုနှင့် ပြိုကွဲမှု
レーニンVladimir Lenin（『帝国主義論』の著者）らの ロシアRussia革命（1917年〜）→ ソビエトSoviet社会主義共和国連邦が成立（1922年）
目的は4つ：① 私有財産制の廃止 ② 利潤追求の自由の廃止 ③ 生産手段の公有〔社会的所有〕 ④ 階級のない社会
လီနင်တို့ ၁၉၁၇ မှာ တော်လှန်ပြီး ၁၉၂၂ မှာ ဆိုဗီယက်ယူနီယံ ဖွဲ့ခဲ့တယ်။ ရည်ရွယ်ချက် ၄ ချက် ရှိတယ်။
※マルクスKarl Marx・レーニンVladimir Lenin主義＝マルクスKarl Marxの思想を帝国主義の段階に合わせて発展させたもの。
※レーニンVladimir Leninは 新経済政策〔NEP〕 で資本主義の部分的復活を認めていた。
※戦前の社会主義国はソ連the Soviet UnionとモンゴルMongoliaだけ。
★★★ 崩壊の3つの理由ပြိုကွဲရခြင်း အကြောင်းရင်း ၃ ချက် — စာဖြေမေးခွန်းလည်း ထွက်တတ်
သင်ဟာ ကျောင်းသား ၁၀၀၀ ရှိတဲ့ ကျောင်းကြီးရဲ့ စားဖိုမှူးချုပ် ဖြစ်တယ် ဆိုပါစို့။ မနက်ဖြန် နေ့လယ်စာ ဘာချက်ရမလဲ သင်တစ်ယောက်တည်း ဆုံးဖြတ်ရမယ်။ ဒီတော့—
ပြဿနာ ၁ ：ဘယ်သူ ဘာကြိုက်လဲ မသိဘူး。 ၁၀၀၀ ယောက်ကို တစ်ယောက်ချင်း မမေးနိုင်ဘူး။ တချို့ အသားမစား၊ တချို့ ဓာတ်မတည့်။ သတင်းအချက်အလက် မလုံလောက်ဘူး။ ➜ 情報的基盤の欠如
ပြဿနာ ၂ ：ဘယ်လောက် ချက်ရမလဲ တွက်လို့မရဘူး。 ကြက်ဥ ဘယ်နှစ်လုံး？ ဆန် ဘယ်နှစ်ပိဿာ？ များသွားရင် ပုပ်မယ်၊ နည်းသွားရင် မလောက်ဘူး။ ➜ 計算能力の欠如
ပြဿနာ ၃ ：ဘယ်သူမှ အားမစိုက်ဘူး。 ကောင်းကောင်းချက်လည်း ဆုမရ။ ညံ့ညံ့ချက်လည်း ဘာမှ မဖြစ်။ ချက်တဲ့သူက 「ပမာဏ ပြည့်ရင် ပြီးရော」 ဆိုပြီး ノルマquota（သတ်မှတ်ပမာဏ）ပဲ လိုက်ပြည့်တယ်။ ➜ 動機づけを与えられず
ဒီ ၃ ချက်ဟာ ကျောင်းစားဖိုဆောင်တစ်ခုအတွက် ဖြစ်ရင် ပြင်လို့ ရပါသေးတယ်။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလုံးရဲ့ စက်ရုံ・လယ်・ဆိုင် အားလုံးအတွက် အစိုးရက ဆုံးဖြတ်ရမယ် ဆိုရင်ကော？ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုက ၇၀ နှစ် ကြိုးစားကြည့်ပြီး၊ ၁၉၉၁ မှာ ပြိုကွဲသွားပါတယ်。
စီမံကိန်းချဖို့ သတင်းအချက်အလက် မလုံလောက် Ｂ 適正価格を設定する計算能力の欠如
မှန်ကန်တဲ့ဈေး တွက်လို့မရ Ｃ 生産性向上や技術革新への動機づけを与えられず
（＝ノルマquota主義の弊害）
အားစိုက်ချင်စိတ် မဖန်တီးနိုင်
当初は計画経済により景気循環や失業はなくなるとされましたが、やがて工業生産の不振と生産性の低下に苦しみ、市場経済の要素を取り入れざるを得なくなりました。
အစပိုင်းမှာ 「စီမံကိန်းချရင် စီးပွားရေးအတက်အကျနဲ့ အလုပ်လက်မဲ့ ပျောက်မယ်」ဆိုခဲ့ပေမယ့်၊ နောက်ပိုင်း စက်မှုထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်းလာလို့ ဈေးကွက်စနစ်ကို ထည့်ရတော့တယ်။
★★★ 年表 — 順番で覚えるခုနှစ်ဇယား — အစဉ်လိုက် မှတ်ပါ
- 1917ロシアRussia革命（レーニンVladimir Lenin）
- 1922ソ連the Soviet Union成立
- 1928ソ連the Soviet Union スターリンJoseph Stalin の第一次五カ年計画（〜32年）
- 1933第二次五カ年計画（〜37年）
- 1945第二次世界大戦終結 → 東欧など各地に社会主義国が誕生
- 1948金日成Kim Il-sung により 朝鮮民主主義人民共和国 成立
- 1949毛沢東Mao Zedong により 中華人民共和国 成立
- 1956日ソSoviet共同宣言
- 1958中国の大躍進運動／人民公社の開始（1985年に完全解体、生産請負制へ）
- 1959カストロFidel Castro ゲバラGuevara らによる キューバCuba革命（→ アメリカthe United Statesと国交断絶し急速に社会主義化）
- 1962キューバCuba危機
- 1965ソ連the Soviet Unionが 利潤方式〔リーベルマンYevsei Liberman方式〕を承認 リーベルマンYevsei Liberman
- 1966中国の文化大革命（〜76年）
- 1971国連代表権が台湾（中華民国）→ 中華人民共和国へ移行
- 1972日中共同声明
- 1978中国の改革・開放政策開始（鄧小平Deng Xiaoping）／日中平和友好条約
“四つの現代化”＝農業・工業・国防・科学技術 - 1979米中国交正常化
- 1980中国が4つの経済特区を設置（88年に海南島を追加し5つ）
- 1985ソ連the Soviet Union ゴルバチョフMikhail Gorbachev 書記長のペレストロイカperestroika〔改革〕開始（グラスノスチglasnost〔情報公開〕をともなう）
- 1986ベトナムVietnamのドイモイdoi moi〔刷新〕政策開始
- 1989中国で天安門事件／東欧革命→ドイツGermanyでベルリンBerlinの壁崩壊／マルタMalta島会談により東西冷戦終結
- 1990東西ドイツGermany統一
- 1991ソ連the Soviet Union解体（→ CIS〔独立国家共同体〕成立）
- 1993中国が社会主義市場経済を憲法に明記
- 1995ベトナムVietnamの ASEAN 加盟
- 1997イギリスthe United Kingdomから中国に香港返還（「一国二制度」の特別行政区）
- 1999ポルトガルPortugalから中国にマカオMacao返還（同じく一国二制度）
- 2001中国の WTO〔世界貿易機関〕加盟
- 2010中国の GDP が世界第2位に
鄧小平Deng Xiaoping＝社会主義市場経済（中国）／ゴルバチョフMikhail Gorbachev＝ペレストロイカperestroika（ソ連the Soviet Union）／ドイモイdoi moi＝ベトナムVietnam
ဒီ ၃ ခုစလုံးက 「ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး」 ဆိုတော့ ရောလွယ်တယ်။ နိုင်ငံနဲ့ တွဲမှတ်ပါ —
・ドイモイdoi moi ＝ ဗီယက်နမ်（ドイモイdoi moi နဲ့ ဗီယက်နမ် — နှစ်လုံးစလုံး "ဒ／ဗ" အသံနဲ့ စတယ်）
・ペレストロイカperestroika ＝ ဆိုဗီယက်（ゴルバチョフMikhail Gorbachev）
・改革開放 ＝ တရုတ်（鄧小平Deng Xiaoping）။ တရုတ်တစ်ခုတည်းက ခန်းဂျီးစာလုံးနဲ့၊ ကျန်နှစ်ခုက カタカナkatakana နဲ့ — ဒါနဲ့ ခွဲမှတ်လို့ရတယ်。
၁၉၈၉ တစ်နှစ်တည်းမှာ ကြီးကြီးမားမား ၃ ခု ဖြစ်တယ် — 天安門事件（中国）・ベルリンBerlinの壁崩壊（ドイツGermany）・マルタMalta島会談で冷戦終結။ 「၈၉ ＝ ရှစ်ကိုး ＝ ရှစ်ခုကိုးခု ပြိုကျ」လို့ မှတ်ပါ။
① 1917 ロシアRussia革命（レーニンVladimir Lenin）→ 1922 ソ連the Soviet Union成立
② 崩壊の3理由 ＝ 情報・計算・動機づけ の欠如
③ 1978 鄧小平Deng Xiaopingの改革開放／1985 ゴルバチョフMikhail Gorbachevのペレストロイカperestroika／1986 ベトナムVietnamのドイモイdoi moi
④ 1989 天安門・ベルリンBerlinの壁・冷戦終結／1991 ソ連the Soviet Union解体
⑤ 戦前の社会主義国 ＝ ソ連the Soviet Union と モンゴルMongolia だけ
PEOPLE人物カードဒီသင်ခန်းစာမှာ ပါတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ
重商主義。国家の富は金・銀・貨幣だけ → 保護貿易
ရွှေ・ငွေသာ ချမ်းသာမှုဟု ထင်ခဲ့သူ။ ကုန်သွယ်မှုကို ကာကွယ်ရမည်ဆို။
重農主義。農業労働だけが富を生む。自由放任を主張
စိုက်ပျိုးရေးသာ ချမ်းသာမှုဖန်တီးသည်ဟု ဆိုခဲ့သူ။ ဆရာဝန်လည်း ဖြစ်တယ်။
『国富論』労働が富の源泉。神の「見えざる手」。自由放任
「မမြင်ရသောလက်」ကို ပြောခဲ့သူ။ စီးပွားရေးပညာ၏ အဖေ။
比較生産費説〔比較優位〕→ 自由貿易論。穀物法に反対
နိုင်ငံတိုင်း ကိုယ်တော်တဲ့အလုပ်လုပ်ပြီး အချင်းချင်း လဲလှယ်ရင် အားလုံးအမြတ်ရ ဟု ပြခဲ့သူ။
『人口論』。穀物法に賛成し、リカードDavid Ricardoと論争
လူဦးရေ တက်နှုန်းက အစားအစာတက်နှုန်းထက် မြန်ဟု ဆိုခဲ့သူ။
『経済学原理』。古典派の完成者
古典派 ကို စုစည်းပြီး ပြီးပြည့်စုံစေခဲ့သူ။
『経済学の国民的体系』経済発展段階説 → 保護貿易・幼稚産業の保護
မွေးကင်းစ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေကို ကာကွယ်ပေးရမည် ဟု ဆိုခဲ့သူ။
『資本論』資本主義の矛盾 → 社会主義への移行は必然。剰余価値
အရင်းရှင်စနစ်က ပြိုကွဲမည် ဟု ရေးခဲ့သူ။ မုတ်ဆိတ်ကြီးကြီးနဲ့။
マルクスKarl Marxの友人・協力者。『共産党宣言』を共同執筆
မာ့က်စ်ရဲ့ သူငယ်ချင်း၊ ပိုက်ဆံရောစာရော ကူညီခဲ့သူ။
空想的社会主義
စိတ်ကူးယဉ် ဆိုရှယ်လစ် ၃ ဦးထဲက တစ်ဦး။
空想的社会主義。工場の労働条件を改善する実験
စက်ရုံမှာ အလုပ်သမားဘဝ ကောင်းစေရန် စမ်းသပ်ခဲ့သူ။
空想的社会主義
စိတ်ကူးယဉ် ဆိုရှယ်လစ် ၃ ဦးထဲက တစ်ဦး။
「小さな政府」を「夜警国家」と批判
အစိုးရသေးကို 「ညအစောင့်နိုင်ငံ」 ဟု ကဲ့ရဲ့ခဲ့သူ။
新古典派の創始者。ピグーArthur PigouとケインズJohn Maynard Keynesの師
ピグー နဲ့ ケインズ ရဲ့ ဆရာ။
『厚生経済学』累進所得税・環境税で政府介入を正当化
အခွန်နဲ့ ဝင်ငွေကို ပြန်ခွဲဝေရမည် ဟု ဆိုခဲ့သူ။
『雇用・利子及び貨幣の一般理論』有効需要を増やす → 「大きな政府」
အစိုးရက ပိုက်ဆံသုံးပြီး အလုပ်ဖန်တီးပေးရမည် ဟု ဆိုခဲ့သူ။
ニューディールNew Deal政策。世界恐慌に政府の力で立ち向かう
ကမ္ဘာ့စီးပွားပျက်ကပ်ကို အစိုးရအသုံးစရိတ်နဲ့ တိုက်ခဲ့သူ။
『経済発展の理論』技術革新〔イノベーションinnovation〕＝「創造的破壊」
အသစ်တီထွင်မှုက အဟောင်းကို ဖျက်ပြီး တိုးတက်စေသည် ဟု ဆိုခဲ့သူ။
マネタリズムmonetarism。ケインズJohn Maynard Keynes批判 → 「小さな政府」へ。シカゴChicago学派
ငွေပမာဏကိုပဲ တည်ငြိမ်ထားပါ၊ အစိုးရ မဝင်စွက်ပါနဲ့ ဟု ဆိုခဲ့သူ။
フリードマンMilton FriedmanらとシカゴChicago学派を形成
フリードマン နဲ့ အတူ ဈေးကွက်လွတ်လပ်မှုကို ပံ့ပိုးခဲ့သူ။
依存効果。欲求は企業の宣伝・広告がつくる
ကြော်ငြာက လိုချင်စိတ်ကို ဖန်တီးပေးသည် ဟု ဆိုခဲ့သူ။
行き過ぎた市場原理主義が格差を広げたと批判。IMF 批判
ဈေးကွက်ကို အလွန်အကျွံ ယုံလို့ ကွာဟမှု ကြီးလာတယ် ဟု ဝေဖန်သူ။
ケイパビリティcapability〔潜在能力〕アプローチapproach。1998年アジアAsia人初のノーベルNobel経済学賞
လူတစ်ဦးချင်းရဲ့ 「စွမ်းရည်」 ကို တိုးပေးရမည် ဟု ဆိုခဲ့သူ။ အာရှသား ပထမဆုံး နိုဘယ်ဆု။
『21世紀の資本』格差の拡大を論じる
ချမ်းသာသူက ပိုချမ်းသာလာတယ် ဆိုတာကို ကိန်းဂဏန်းနဲ့ ပြခဲ့သူ။
『帝国主義論』ロシアRussia革命（1917年）→ ソ連the Soviet Union成立。新経済政策〔NEP〕
ရုရှားတော်လှန်ရေးကို ခေါင်းဆောင်ခဲ့သူ။
五カ年計画による計画経済。世界恐慌の影響を受けなかった
၅ နှစ်စီမံကိန်းတွေနဲ့ စီးပွားရေးကို အစိုးရက ချုပ်ကိုင်ခဲ့သူ။
1948年 朝鮮民主主義人民共和国の成立
၁၉၄၈ မှာ မြောက်ကိုရီးယား ထူထောင်ခဲ့သူ။
1949年 中華人民共和国の成立。大躍進運動・文化大革命
၁၉၄၉ မှာ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်ခဲ့သူ။
1978年 改革・開放政策。社会主義市場経済を導入
တရုတ်ကို ဈေးကွက်စီးပွားရေးဆီ လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့သူ။
ペレストロイカperestroika〔改革〕とグラスノスチglasnost〔情報公開〕
ဆိုဗီယက်ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် ကြိုးစားခဲ့သူ။
1959年 キューバCuba革命
၁၉၅၉ ကျူးဘားတော်လှန်ရေး ခေါင်းဆောင်။
カストロFidel CastroとともにキューバCuba革命
ကက်စထရိုနဲ့ အတူ တော်လှန်ခဲ့သူ။ ဦးထုပ်နဲ့ ပုံက နာမည်ကြီး။
利潤方式〔リーベルマンYevsei Liberman方式〕をソ連the Soviet Unionが1965年に承認
ဆိုဗီယက်မှာ အမြတ်စနစ် ထည့်ရန် အကြံပေးခဲ့သူ။
新自由主義。民営化・規制緩和・福祉削減 → 「小さな政府」
နိုင်ငံပိုင်လုပ်ငန်းတွေကို ပုဂ္ဂလိကလက်ထဲ ပေးခဲ့သူ။
レーガノミクスReaganomics。新自由主義
အမေရိကန်မှာ အခွန်လျှော့၊ စည်းမျဉ်းလျှော့ လုပ်ခဲ့သူ။
日本の新自由主義。NTT・JT・JR の民営化
ဂျပန်မှာ မီးရထား・တယ်လီဖုန်းတွေကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ပြောင်းခဲ့သူ။
構造改革・郵政民営化・三位一体の改革 → 格差が拡大
စာတိုက်ကို ပုဂ္ဂလိကပိုင် ပြောင်းခဲ့သူ။ ကွာဟမှုလည်း ကြီးလာ။