LESSON 05

国民こくみん所得しょとくと国富こくふ

နိုင်ငံတစ်ခု ဘယ်လောက် ချမ်းသာလဲ ဆိုတာ ဘယ်လို တိုင်းတာလဲ？

ဒီသင်ခန်းစာက ကိန်းဂဏန်း သင်ခန်းစာ ပါ။ အင်္ဂလိပ်အတိုကောက် တွေ（GDP・GNI・NNP・NI）အများကြီး ထွက်လို့ ကြောက်စရာ ကောင်းသလို ထင်ရပေမယ့် — တကယ်တော့ ပေါင်းနှုတ်ခြင်း အဆင့်ဆင့် တစ်ခုတည်းပါ။ တစ်ခါ နားလည်ပြီးရင် ဘယ်တော့မှ မမေ့တော့ပါဘူး။
① フローflow နဲ့ ストックstock ② GDP မိသားစု ③ ချမ်းသာမှု အတိုင်းအတာ အသစ်များ ④ 国富くにとみ — အပိုင်း ၄ ပိုင်း ပါဝင်ပါတယ်။

⭐ စာမေးပွဲအမှတ်ရ — ဒီသင်ခန်းစာက အမေးများဆုံး ၅ ချက်

GDP ＝国内こくないの総そう生産せいさん額がく −中間ちゅうかん生産せいさん物ぶつ（＝付加ふか価値かちの合計ごうけい）
GNI＝GDP ＋ 海外かいがいからの純じゅん所得しょとく／NNP＝GNI − 固定こてい資本しほん減耗げんもう／NI＝NNP − 間接かんせつ税ぜい ＋ 補助ほじょ金きん
三さん面めん等価とうかの原則げんそく＝ 生産せいさん・分配ぶんぱい・支出ししゅつ（福祉ふくし မပါ）
国富こくふ＝ 実物じつぶつ資産しさん＋対外たいがい純じゅん資産しさん
⚠️ 家計かけいや企業きぎょうの金融きんゆう資産しさんは国富こくふに含ふくまない

PART 1フローflowとストックstock စီးဆင်းမှု နှင့် စုဆောင်းမှု — ဒီသင်ခန်းစာရဲ့ အခြေခံ

📖 ပုံပြင် — ရေချိုးကန်တစ်လုံး 🛁

ဒီသင်ခန်းစာတစ်ခုလုံးကို နားလည်ဖို့ ရေချိုးကန်တစ်လုံး ကို စိတ်ကူးရုံပါပဲ။

ရေပန်းကနေ ရေတွေ စီးဝင်နေတယ်။ 「တစ်နာရီအတွင်း ဘယ်လောက် စီးဝင်သွားလဲ」 ဆိုတာက フローflow（flow ＝ စီးဆင်းမှု） ပါ။

ကန်ထဲမှာ ရေတွေ စုနေတယ်။ 「ယခုအချိန်မှာ ကန်ထဲ ရေဘယ်လောက် ရှိလဲ」 ဆိုတာက ストックstock（stock ＝ စုဆောင်းမှု） ပါ။

နိုင်ငံစီးပွားရေးလည်း အတူတူပါပဲ —
・တစ်နှစ်အတွင်း ထုတ်လုပ်ခဲ့တဲ့ ပမာဏ ＝ GDP・所得しょとく ＝フローflow
・ယခုအချိန်မှာ နိုင်ငံမှာ ရှိနေတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု ＝ 国富こくふ ＝ストックstock

👉 「期間きかん」 ပါရင် フローflow、「時点じてん」 ပါရင် ストックstock。ဒီတစ်ချက်နဲ့ မေးခွန်းတိုင်း ဖြေနိုင်ပါတယ်。

フローflowflow ／流ながれ: 一定いってい期間きかん（ကာလတစ်ခုအတွင်း）မှာ စီးဆင်းသွားတဲ့ ကုန်စည်・ဝန်ဆောင်မှု ပမာဏ ＝ စီးပွားရေးလှုပ်ရှားမှုကို ပြတဲ့ သဘောတရား။
ဂျပန်မှာ ဧပြီ ၁ ရက် 〜 မတ် ၃၁ ရက် ကို တစ်နှစ်（年度ねんど）လို့ ရေတွက်တယ်（နိုင်ငံခြားမှာ ဇန်နဝါရီ〜ဒီဇင်ဘာ များတယ်）。
ストックstockstock ／蓄積ちくせき: 一定いってい時点じてん（အချိန်တစ်ခုမှာ）စုဆောင်းထားတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု ပမာဏ။

📌 まとめ — PART 1

フローflow ＝一定いってい期間きかん（GDP・所得しょとく）／ストックstock ＝一定いってい時点じてん（国富こくふ・資産しさん）
ဂျပန်၏ 年度ねんど＝ ဧပြီ ၁ 〜 မတ် ၃၁

PART 2★★★ GDPの家族かぞく — 階段かいだんで覚おぼえる GDP မိသားစု — လှေကားဖြင့် မှတ်ပါ

📖 ပုံပြင် — ပေါင်မုန့်တစ်လုံးရဲ့ ခရီး 🍞

付加ふか価値（ふかかち）かち ဆိုတာ ဘာလဲ ဆိုတာ ပေါင်မုန့်နဲ့ ကြည့်ရအောင်။

လယ်သမားက ဂျုံကို ၁၀၀ ယန်း နဲ့ ရောင်းတယ်။
မုန့်ဖုတ်သူက အဲ့ဒီဂျုံနဲ့ မုန့်ဖုတ်ပြီး ၃၀၀ ယန်း နဲ့ ရောင်းတယ်။
ဆိုင်က အဲ့ဒီမုန့်ကို ၅၀၀ ယန်း နဲ့ ရောင်းတယ်။

အားလုံး ပေါင်းရင် ၁၀၀＋၃၀၀＋၅၀၀ ＝ ၉၀၀ ယန်း。ဒါပေမယ့် တကယ် အသစ်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ တန်ဖိုး က ၉၀၀ မဟုတ်ဘူး — ဂျုံဖိုးကို ၂ ခါ ၃ ခါ ထပ်ရေတွက်မိနေလို့ပါ။

ဒီတော့ တစ်ဆင့်စီမှာ အသစ်ထပ်တိုးလိုက်တဲ့ အပိုင်း ပဲ ယူရမယ် —
လယ်သမား ၁၀၀、မုန့်ဖုတ်သူ ၂၀၀（＝300−100）、ဆိုင် ၂၀၀（＝500−300）。ပေါင်း ၅၀၀ ယန်း。

ဒီ ၅၀၀ က 付加ふか価値かちの合計ごうけい ပါ။ ထပ်ရေတွက်မိတဲ့ ဂျုံ・မုန့် တို့ကို 中間ちゅうかん生産せいさん物ぶつ လို့ ခေါ်တယ်。

GDP ＝総そう生産せいさん額がく − 中間ちゅうかん生産せいさん物ぶつ＝付加ふか価値かちの合計ごうけい

4段だんの階段かいだんအဆင့် ၄ ဆင့် — ပေါင်း／နုတ် အစဉ်ကို မှတ်ပါ

総そう生産せいさん額がく
တစ်နှစ်အတွင်း ထုတ်လုပ်ခဲ့သမျှ စုစုပေါင်း − 中間ちゅうかん生産せいさん物ぶつ GDP 国内こくない総そう生産せいさん
Gross Domestic Product
ပြည်တွင်းမှာ အသစ်ဖန်တီးတဲ့ တန်ဖိုး စုစုပေါင်း ＋海外かいがいからの純じゅん所得しょとく GNI 国民こくみん総そう所得しょとく
Gross National Income
၂၀၀၀ ခုနှစ်အထိ GNP လို့ ခေါ်ခဲ့ − 固定こてい資本しほん減耗げんもう NNP 国民こくみん純じゅん生産せいさん
Net National Product − 間接かんせつ税ぜい＋補助ほじょ金きん NI 国民こくみん所得しょとく（狭義きょうぎ）
National Income

GDP 国内こくない総そう生産せいさんこくないそうせいさん: 国内こくないの総そう生産せいさん額がく − 中間ちゅうかん生産せいさん物ぶつ。တစ်နိုင်ငံအတွင်းမှာ ကာလတစ်ခုအတွင်း အသစ်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ 付加ふか価値かち စုစုပေါင်း。※国内こくない総そう支出ししゅつ〔GDE〕と等ひとしい
GNI 国民こくみん総そう所得しょとくこくみんそうしょとく: GDP ＋海外かいがいからの純じゅん所得しょとく。「国内こくない」 မဟုတ်ဘဲ 「国民こくみん」 ဖြစ်လို့ ပြည်ပရောက် ဂျပန်လူမျိုး/ကုမ္ပဏီရဲ့ ဝင်ငွေပါ ထည့်တွက်တယ်။※2000年ねんまでは国民こくみん総そう生産せいさん〔GNP〕／国民こくみん総そう支出ししゅつ〔GNE〕と等ひとしい
NNP 国民こくみん純じゅん生産せいさんこくみんじゅんせいさん: GNI − 固定こてい資本しほん減耗げんもう〔減価げんか償却しょうきゃく費ひ〕。
💡 ဘာကြောင့် နုတ်ရလဲ？ စက်တွေက တစ်နှစ်သုံးရင် ဟောင်းသွားတယ်။ အဲ့ဒီ ဟောင်းသွားတဲ့ တန်ဖိုးကို ကုန်ပစ္စည်းဈေးထဲ ထည့်ပြီး ရောင်းထားတာ ဖြစ်လို့ နုတ်ပစ်ရတယ်。※固定こてい資本しほん減耗げんもうは価格かかくに上乗うわのせされるためマイナスminusする
NI 国民こくみん所得しょとくこくみんしょとく・狭義きょうぎ: NNP − 間接かんせつ税ぜい＋補助ほじょ金きん。
💡 ဘာကြောင့် 補助ほじょ金きん က ပေါင်းရလဲ？ ထောက်ပံ့ငွေက ဈေးနှုန်းကို လျှော့ပေးလိုက်တာ ဖြစ်လို့၊ တကယ့်တန်ဖိုးထက် ဈေးက နိမ့်နေတယ်။ ဒါကြောင့် ပြန်ပေါင်းပေးရတယ်။ 間接かんせつ税ぜい ကတော့ ဈေးကို တက်စေလို့ နုတ်ရတယ်。※補助ほじょ金きんは価格かかくの値下ねさげにつながるためプラスplusする

💡 呪文じゅもんで覚おぼえる

တစ်ကြောင်းတည်း ရွတ်ပါ —
「GDP ＋ ပြည်ပ ＝ GNI ／ − စက်ဟောင်း ＝ NNP ／ − သွယ်ဝိုက်အခွန် ＋ ထောက်ပံ့ငွေ ＝ NI」
ပေါင်း／နုတ် မမှတ်မိရင် — 「ဈေးကို တက်စေတာ နုတ်၊ ဈေးကို ကျစေတာ ပေါင်း」 လို့ စဉ်းစားပါ။ 間接かんせつ税ぜい（ဈေးတက်）→ နုတ်။ 補助ほじょ金きん（ဈေးကျ）→ ပေါင်း။

★ 三さん面めん等価とうかの原則げんそくမျက်နှာ ၃ ဖက် တန်းတူမူ

生産せいさん国民こくみん所得しょとく
ထုတ်လုပ်မှုဘက်＝分配ぶんぱい国民こくみん所得しょとく
ခွဲဝေမှုဘက်＝支出ししゅつ国民こくみん所得しょとく
အသုံးစရိတ်ဘက်

တစ်ခုတည်းသော ပမာဏကို ဘယ်ဘက်ကနေ ကြည့်လဲ ဆိုတဲ့ ကွာခြားချက်ပဲ ရှိတယ်။ ထုတ်လုပ်လိုက်တာ ＝ တစ်ယောက်ယောက်ရဲ့ ဝင်ငွေ ဖြစ်သွားတယ် ＝ တစ်နေရာရာမှာ သုံးလိုက်တယ်။ ဒါကြောင့် သီအိုရီအရ ၃ ခုစလုံး ညီမျှပါတယ်။

⚠️ ひっかけ（問とい4）

三さん面めん＝生産せいさん・分配ぶんぱい・支出ししゅつ。「福祉ふくし」は入はいりません。

📌 まとめ — PART 2

① GDP ＝総そう生産せいさん額がく − 中間ちゅうかん生産せいさん物ぶつ＝付加ふか価値かちの合計ごうけい
② GDP ＋海外かいがい純じゅん所得しょとく＝ GNI ／ − 固定こてい資本しほん減耗げんもう＝ NNP ／ − 間接かんせつ税ぜい＋補助ほじょ金きん＝ NI
③ GDP ＝ GDE ／ GNI ＝ GNE
④ 三さん面めん等価とうか＝生産せいさん・分配ぶんぱい・支出ししゅつ

PART 3新あたらしい「豊ゆたかさ」の指標しひょう ချမ်းသာမှုကို တိုင်းတဲ့ နည်းလမ်း အသစ်များ

📖 ပုံပြင် — GDP မရေတွက်နိုင်တဲ့ အရာတွေ

အမေက အိမ်မှာ ထမင်းချက်တယ်၊ အဝတ်လျှော်တယ်၊ ကလေးထိန်းတယ် — တစ်နေ့ ၁၀ နာရီ။ ဒါပေမယ့် ပိုက်ဆံ မရဘူး။ ဒီတော့ GDP ထဲ မပါဘူး。

ဆိုင်တစ်ဆိုင်က ညစ်ညမ်းရေကို မြစ်ထဲ စွန့်တယ်။ မြစ်က ပျက်သွားတယ်။ ဒါပေမယ့် ဆိုင်က ပိုက်ဆံ ရတယ် — ဒီတော့ GDP က တက်သွားတယ်！

ထူးဆန်းတယ် မဟုတ်လား？ GDP က ဈေးကွက်မှာ အရောင်းအဝယ် ဖြစ်တာကိုပဲ ရေတွက်လို့ပါ။ ဒါကြောင့် ပညာရှင်တွေက အတိုင်းအတာ အသစ်တွေ လုပ်ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

NNW 国民こくみん純じゅん福祉ふくしこくみんじゅんふくし／ Net National Welfare: GNI ＋余暇よか・家事かじ労働ろうどう・ボランティアvolunteer work − 環境かんきょう破壊はかいや都市とし化かの損失そんしつ。
ပိုက်ဆံ မရလည်း တန်ဖိုးရှိတဲ့အရာတွေ（အားလပ်ချိန်、အိမ်မှုကိစ္စ、စေတနာ့ဝန်ထမ်း）ကို ပေါင်းထည့်ပြီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ပျက်စီးမှုကို နုတ်ထားတဲ့ ကိန်းဂဏန်း။
グリーンgreenGDPGreen GDP: GDP − 固定こてい資本しほん減耗げんもう − 環境かんきょう破壊はかいや都市とし化かの損失そんしつ。
⚠️ NNW က GNI ကနေ စတယ်၊ グリーンgreenGDP က GDP ကနေ စတယ် — ဒါကို မေးတတ်တယ်။
GNH 国民こくみん総そう幸福こうふくGross National Happiness: GDP・GNI အစား 「ချမ်းသာမှု ဆိုတာ ဘာလဲ」 ကို ပြန်မေးတဲ့ အတွေးအခေါ်။
၂၀၀၈ ခုနှစ် မှာ ဘုရင်စနစ်ကနေ ဖွဲ့စည်းပုံဘုရင်စနစ်（立憲りっけん君主くんしゅ制せい）ကို ကူးပြောင်းတဲ့ ဘူတန်နိုင်ငံ ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အသစ်ထဲ ထည့်သွင်းခဲ့လို့ နာမည်ကြီးသွားတယ်။
新しん国民こくみん生活せいかつ指標しひょうしんこくみんせいかつしひょう: 国民こくみん生活せいかつကို ၈ ပိုင်း ခွဲပြီး ၄ ခုသော အကဲဖြတ်ဝင်ရိုး နဲ့ တိုင်းတာခဲ့တယ်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှာ ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပါတယ်။
その他たの指標しひょう: 持続じぞく可能かのう性せい指標しひょう・幸福こうふく度ど指標しひょう・人間にんげん開発かいはつ指数しすう〔HDI〕 စသည်（HDI က 第だい20講こう မှာ ထပ်ထွက်ပါတယ်）。

★ なぜ新あたらしい指標しひょうが必要ひつようか（記述きじゅつでも出でる）

GDPは市場しじょうで取り引とりひきされる財ざい・サービスservicesのみを計算けいさんしたものなので…

❌ 家事かじ労働ろうどうやボランティアvolunteer workなど市場しじょうを介かいさない活動かつどうは含ふくまれない
❌ 環境かんきょう破壊はかいなどによる経済けいざい的てき損失そんしつも考慮こうりょされない

📌 まとめ — PART 3

① GDP の弱点じゃくてん＝家事かじ労働ろうどう・ボランティアvolunteer work မပါ／環境かんきょう破壊はかい မတွက်
② NNW ＝ GNI ＋余暇よか・家事かじ − 環境かんきょう損失そんしつ
③ グリーンgreenGDP ＝ GDP − 固定こてい資本しほん減耗げんもう − 環境かんきょう損失そんしつ
④ GNH ＝ブータンBhutan（2008年ねん新しん憲法けんぽう）

PART 4国富こくふ — ストックstockの指標しひょう နိုင်ငံ့ဓနဥစ္စာ

📖 ပုံပြင် — ဘာကြောင့် ဘဏ်ထဲက ပိုက်ဆံကို မရေတွက်ရလဲ？ 🏦

ဒီသင်ခန်းစာရဲ့ အခက်ဆုံး ထောင်ချောက် က ဒီနေရာပါ။

「နိုင်ငံ့ဓန（国富こくふ）ထဲမှာ ပြည်သူတွေရဲ့ ဘဏ်စုငွေ ပါသလား？」 — အဖြေက မပါဘူး。

ဘာကြောင့်လဲ？ စဉ်းစားကြည့်ပါ — မင်း ဘဏ်မှာ ၁၀၀ သိန်း စုထားတယ်（မင်းအတွက် အပေါင်း）။ ဒါပေမယ့် ဘဏ်က အဲ့ဒီပိုက်ဆံကို တစ်ယောက်ယောက်ဆီ ထုတ်ချေးလိုက်တယ်（ချေးယူသူအတွက် အနုတ်）။

နိုင်ငံတစ်ခုလုံး စုစုပေါင်းကြည့်ရင် — အပေါင်းနဲ့ အနုတ် ချိန်ခွင်ညီပြီး သုညဖြစ်သွားတယ်။ ဒါကြောင့် ထည့်မတွက်တော့ဘူး။

ဒါပေမယ့် နိုင်ငံခြားနဲ့ဆိုင်ရင် မတူတော့ဘူး —
✅ ဂျပန်လူမျိုးက နိုင်ငံခြားရဲ့ ငွေချေးစာချုပ် ကိုင်ထားရင် → ပါတယ်（အပြင်ကနေ ရမယ့်ပိုက်ဆံ）
❌ နိုင်ငံခြားသားက ဂျပန်ရဲ့ ငွေချေးစာချုပ် ကိုင်ထားရင် → အနုတ်（အပြင်ကို ပေးရမယ့်ပိုက်ဆံ）

国富こくふ〔国民こくみん資本しほん〕
နိုင်ငံ့ဓနဥစ္စာ ＝Ａ実物じつぶつ資産しさん〔非ひ金融きんゆう資産しさん〕
あ生産せいさん資産しさん（① 在庫ざいこ ② 有形ゆうけい固定こてい資産しさん ③ 無形むけい固定こてい資産しさん）
い有形ゆうけい非ひ生産せいさん資産しさん（土地とちなど）＋Ｂ対外たいがい純じゅん資産しさん
＝対外たいがい資産しさん − 対外たいがい債務さいむ

国富こくふこくふ／国民こくみん資本しほん: 実物じつぶつ資産しさん＋対外たいがい純じゅん資産しさん。ある一いち時じ点てんで国くにが持もっている富とみ。ストックstockの代表だいひょう的てきな指標しひょう。
実物じつぶつ資産しさんじつぶつしさん・非ひ金融きんゆう資産しさん: 生産せいさん資産しさん（在庫ざいこ・有形ゆうけい固定こてい資産しさん・無形むけい固定こてい資産しさん）と 有形ゆうけい非ひ生産せいさん資産しさん（မြေ စသည်）။
対外たいがい純じゅん資産しさんたいがいじゅんしさん: 対外たいがい資産しさん − 対外たいがい債務さいむ。ပြည်ပမှာ ရှိတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု နုတ် ပြည်ပကို ပေးရမယ့် အကြွေး။※日本にっぽんは1991年ねん以来いらいずっと世界せかい最大さいだいの債権さいけん国こく（第だい18講こう）
⚠️ 含ふくまないもの家計かけいや企業きぎょうなどの金融きんゆう資産しさん: 銀行ぎんこうから誰だれかに貸かし出だされ プラスplus・マイナスminusでゼロzero と考かんがえるので、国富こくふには含ふくめません（銀行ぎんこうの貸し出かしだしも含ふくまない）。
ただし — 日本にほん人じんが保有ほゆうする外国がいこくの国債こくさいは含ふくむ／外国がいこく人じんが保有ほゆうする日本にっぽんの国債こくさいはマイナスminusと考かんがえます。

⚠️ 超ちょう重要じゅうようひっかけ（問とい8）

「国富こくふに含ふくまれないもの」→ 家計かけいや企業きぎょうなどの金融きんゆう資産しさん。

ဒီမေးခွန်းက ခက်တယ်။ ①有形ゆうけい固定こてい資産しさん ②日本にほん人じんが持もつ外国がいこくの国債こくさい ④有形ゆうけい非ひ生産せいさん資産しさん — ဒီ ၃ ခုက ပါတယ်。③ 金融きんゆう資産しさん တစ်ခုပဲ မပါဘူး。

📌 まとめ — PART 4

① 国富くにとみ＝実物じつぶつ資産しさん＋対外たいがい純じゅん資産しさん
② 実物じつぶつ資産しさん＝生産せいさん資産しさん（在庫ざいこ・有形ゆうけい固定こてい・無形むけい固定こてい）＋有形ゆうけい非ひ生産せいさん資産しさん
③ ❌ 家計かけいや企業きぎょうの金融きんゆう資産しさんは 含ふくまない（±ゼロzeroになるから）
④ ✅ 日本にほん人じんが持もつ外国がいこくの国債こくさいは含ふくむ／外国がいこく人じんが持もつ日本にっぽんの国債こくさいはマイナスminus

出典しゅってん：『高こう３トップ＆ハイレベル政治経済せいじけいざい〈経済編けいざいへん〉』（伊藤いとう賀一がいち）の内容ないようをもとにまとめた学習がくしゅうノート
ကိန်းဂဏန်းများသည် စာအုပ်ရေးသားစဉ် အချိန်အခါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။